Obszar Warowny Śląsk - Polski Serwis Naukowy

Obiekty Obszaru Warownego „Śląsk”

Schron w punkcie oporu Łagiewniki (Bytom).

Schron w Łagiewnikach przy ulicy Krzyżowej

Schron bojowy nr 52 w Dobieszowicach. Obecnie izba muzealna prowadzona przez Stowarzyszenie "Pro Fortalicum"

Nietypowy schron bojowy z dwiema półkopułami. Jedyna tego typu budowla Obszaru Warownego "Śląsk". W tle widok na Dąbrówkę Wielką.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Obszar Warowny Śląsk

Pozycja umocniona Górnego Śląska i kierunki natarć niemieckich w dniu 1.IX.1939

Obszar Warowny Śląsk – polska umocniona pozycja obronna przecinająca obszar Górnego Śląska, stanowiąca niegdyś potężne pasmo warowne, broniące podstawowego rejonu przemysłowego II RP przed agresją III Rzeszy.

Dąbrówka Wielka (niem. Groß Dombrowka) − jedna z dzielnic Piekar Śląskich, ośrodek folkloru górnośląskiego. Słynie z tradycyjnych strojów ludowych.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Opis założenia

Obszar Warowny Śląsk rozciąga się na odcinku około 60 kilometrów, od miejscowości Przeczyce na północy po miejscowość Wyry na południu. Była to linia umocnień stałych i polowych dodatkowo uzupełniona szeregiem obiektów towarzyszących lub zabezpieczających (w sumie ok. 180 budowli). Dziś stanowi wyjątkowy w skali kraju zabytek polskiej myśli fortyfikacyjnej z okresu międzywojennego.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.
Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiatką przeszłości), posiadajacy wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszytskim naukom.

W skład poszczególnych punktów oporu wchodziły najczęściej:

schrony bojowe,

ciężkie schrony bojowe,

tradytory artyleryjskie,

fortyfikacje polowe,

koszary,

magazyny,

a także:

schrony polowe,

schrony pozorno–bojowe i pozorne.

Te ostatnie to budowle sugerujące istnienie dużego i dobrze uzbrojonego schronu bojowego. W rzeczywistości wznoszono jedynie żelbetowe ściany, często wraz z pozornymi kopułami, wypełniając ich wnętrze ziemią.

Obiekty

Fortyfikacje Obszaru Warownego Śląsk (stan na sierpień 1939 r.):

Stowarzyszenie Na Rzecz Zabytków Fortyfikacji "Pro Fortalicium" – organizacja pozarządowa zrzeszająca osoby zainteresowane historią fortyfikacji i zabytkową architekturą obronną. Od 2001 roku Stowarzyszenie, z siedzibą w Piekarach Śląskich, szczególnie aktywne w województwie śląskim. Główną działalnością "Pro Fortalicium" jest ratowanie obiektów fortecznych, wydawanie publikacji, organizacja imprez masowych, lekcji historii i grup rekonstrukcji historycznej.
Przeczyce – duża wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Mierzęcice nad Czarną Przemszą i nad południowo-zachodnim brzegiem Zbiornika Przeczyce nazywanego czasami Zalewem Przeczycko-Siewierskim. Miejscowość spełnia funkcje rekreacyjno-turystyczne dla mieszkańców pobliskiego GOPu. W okolicach Przeczyc znajdują się pozostałości poniemieckich linii fortyfikacyjnych (częściowo powstałych na bazie polskich umocnień z roku 1939.

punkt oporu „Przeczyce” – prace we wstępnej fazie,

pozycja polowa „Nowa Wieś”,

punkt oporu wzgórze 307 „Niezdara” – w trakcie prac wyposażeniowych,

pozycja „czat nad Brynicą”,

pozycja polowa nad zalewem Kozłowa Góra,

fortyfikacje przy tamach zalewów,

punkt oporu wzgórze 310 „Bobrowniki”,

punkt oporu wzgórze 298 „Kamień”,

punkt oporu wzgórze 304,7 „Dąbrówka Wielka” ,

punkt oporu „Łagiewniki”,

punkt oporu „Godula”,

punkt oporu wzgórze 319,

punkt oporu „Szyb Artura”,

punkt oporu „Radoszowy”,

II linia obrony,

pozycja polowa „Panewniki”,

pododcinek „Śmiłowice” – w trakcie budowy,

pododcinek „Mokre” – w trakcie budowy,

pododcinek „Wyry” – w trakcie budowy,

pozycja „Las Wyry” – w trakcie budowy.

Jak dotąd, obiekty Obszaru Warownego Śląsk nie zostały uznane za zabytki i wpisane do rejestru zabytków. Niektóre z nich, uznane przez gminy za „miejsca pamięci”, zostały włączone do ewidencji miejsc pamięci prowadzonej przez Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach.

Punkt oporu Dąbrówka Wielka – najstarszy odcinek Obszaru Warownego „Śląsk" położony na wzgórzu 304,7 przy drodze krajowej nr 94. Największy fragment tej pozycji obronnej znajduje się w granicach Piekar Śląskich – w dzielnicy Dąbrówka Wielka (12 budowli). Mniejszą część zajmują Siemianowice Śląskie oraz Chorzów. Do czasów obecnych zachowało się 17 obiektów:
Schron bojowy w Piaśnikach — schron znajdujący się w Świętochłowicach-Piaśnikach wybudowany w 1937 roku. Stanowi jeden ze schronów Obszaru Warownego Śląsk

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)