Obwód tambowski - Polski Serwis Naukowy

rzeka Cna w stolicy regionu – Tambowie

Obwód tambowski (ros. Тамбовская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej.

Geografia

Położenie i powierzchnia

Obwód tambowski leży w zachodniej części Rosji, w południowej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, w środkowej część obniżenia Ocko-Dońskiego.

Obwód zajmuje obszar 34,5 tys. km², co stanowi ok. 0,2 % powierzchni Federacji Rosyjskiej.

Zjednoczona Rosja (powszechnie, błędnie nazywana Jedna Rosja) (ros Единая Россия) – największa partia polityczna w Federacji Rosyjskiej, obecnie w posiadaniu 238 z 445 miejsc w Dumie Państwowej. Określa się jako partia konserwatywna i popiera politykę administracji prezydenta Dmitrija Miedwiediewa, jest także zapleczem politycznym premiera Rosji, Władimira Putina. Partia została założona 2 grudnia 2001 na zjeździe scalającym trzy organizacje partyjne: Jedność (z liderem Siergiejem Szojgu), Ojczyzna (z liderem Jurijem Łużkowem) i Cała Rosja (z lider Mintimierem Szajmijewem), powstała z niej nowa Wszechrosyjska Polityczna Partia Jedność i Ojczyzna – Jedna Rosja.
Przemysł lekki – dział gospodarki związany z produkcją artykułów masowego użytku, obejmujący m.in. produkcję tkanin, dzianin, odzieży, obuwia oraz galanterii skórzanej i tekstylnej (tzn. przemysł włókienniczy, odzieżowy, skórzany), a także przemysł spożywczy, szklany i ceramiczny. Tradycyjnie przeciwstawiany przemysłowi ciężkiemu.

78,9% całego obszaru regionu zajmują tereny wykorzystywane rolniczo, a 8,8% – lasy. Resztę stanowią lasostepy, stepy, wody, nieużytki itd.

Rzeźba tereny

Teren obwodu ma charakter łagodnie pofałdowanej równiny, o średniej wysokości bezwzględnej ok. 150 m n.p.m. Najwyższy punkt wznosi się na wysokość 219 m. Krajobraz wykazuje silny wpływ lodowca – występują tutaj m.in. liczne jary, wąwozy i parowy.

Klimat

Na terenie regionu panuje klimat umiarkowany ciepły typu kontynentalnego. Charakteryzuje się on ciepłym latem i chłodną zimą. Średnia temperatura stycznia to ok. (zależnie od rejonu) -11,5 °C, zaś lipca ok. +20°С. Najwyższa zanotowana w stolicy regionu – Tambowie temperatura to +38 °C, zaś najniższa – -37 °C. Średnia temperatura roczna to +5,1 °C.

Wojna domowa w Rosji – wojna rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Działania zbrojne trwały zasadniczo do 1920 roku (zajęcie Krymu), na Dalekim Wschodzie do 1922 roku i w Jakucji do 1923 roku. Niekiedy za datę rozpoczęcia tej wojny domowej uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zdobycie Władywostoku przez Armię Czerwoną 25 października 1922 roku, choć walki na wschodnich rubieżach przeciągnęły się do 1923.
Rodina (ros. Партия "РОДИНА") Rodina - Związek narodowo-patriotyczny - jedna z czterech największych partii w Dumie Federacji Rosyjskiej. Jest to koalicja 30 ugrupowań nacjonalistycznych i lewicowych powołana w sierpniu 2003 przez Dmitrija Rogozina. Program tej partii łączy w sobie elementy nacjonalizmu i socjalizmu. W 2003 w wyborach do Dumy zdobyła 9,2 % głosów, wprowadzając 37 parlamentarzystów. Komentatorzy przypuszczają, że ugrupowanie to zostało powołane z inspiracji Władimira Putina, aby odebrać część elektoratu komunistom. W 2006 weszła w skład Sprawiedliwej Rosji.

Okres wegetacyjny trwa średnio 189 dni. W regionie istnieje dość duże zróżnicowanie jeśli chodzi o poziom opadów; ich wielkość waha się od 350 do 700 mm/rok; zdecydowana większość tej liczby przypada na ciepła połowę roku.

Dominują wiatry południowe i południowo-zachodnie, rzadziej północno-zachodnie. Ich średnia prędkość to 3,4 m/s.

Średnia roczna wilgotność powietrza – 75%

Nieużytek – obszar gruntu, który z powodu naturalnych warunków siedliskowych lub na skutek działalności rolniczej, przemysłowej, leśnej lub innej nie posiada lub utracił wartość użytkową. Do nieużytków zaliczane są bagna, wydmy, tereny o niekorzystnym ukształtowaniu powierzchni, składowiska odpadów oraz grunty zdegradowane przez przemysł. Ich zagospodarowanie rolne, leśne lub inne jest trudne lub bardzo kosztowne ze względu na konieczność wykonywania odpowiednich zabiegów rekultywacyjnych, melioracyjnych, zalesień itp. Nieużytki dzielą się na trwałe lub przejściowe (tj. takie, których wartość użytkowa utracona została przejściowo).
Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

Hydrografia

rzeka Cna

Przez teren obwodu płynie 1398 rzek i strumieni, spośród których tylko 8 ma więcej niż 100 km długości. Rzeki te należą do zlewisk Morza Czarnego (za pośrednictwem rzek wpadających do Donu) i Morza Kaspijskiego (poprzez dopływy Wołgi, zaś łączna długość wszystkich cieków wodnych na terenie obwodu wynosi 9111 km. Najważniejszymi rzekami są: należąca do dorzecza Wołgi Cna, oraz – należące do dorzecza Donu: Worona, Bitiug, Woroneż i Sawała. Do sieci hydrologicznej obwodu należy także ok. 900 sztucznych zbiorników wodnych, w których średnio zgromadzonych jest ok. 534,5 mln m³ wody.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich wschodniej Europy i centralnej Azji. Nazwa Tatar pochodzi prawdopodobnie od słowa Tartar - mitologicznego piekła. Ludziom w napadniętej Europie Wschodniej (XIII wiek) stepowi wojownicy wydawali się przybyszami z piekieł. Nazwa się przyjęła i od słowa Tartarzy (przybysze z piekieł) powstała obecna nazwa Tatarzy.

Gleby

Dominującym typem gleb w regionie są czarnoziemy typu stepowego. Zajmują one blisko 3/4 całego obwodu w tym aż 87% powierzchni gruntów ornych. Na wschodzie obwodu jest także wiele szarych gleb leśnych. W dolinach rzecznych oraz parowach i jarach przeważają gleby ługowo-czarnoziemowe oraz torfowo-bagienne.

Świat roślinny

Obwód tambowski pod względem dominujących formacji roślinnych położony jest w strefie lasostepów, co oznacza, iż – w zależności od warunków terenowych i hydrologicznych – obszary stepowe przeplatały się z leśnymi. Obecnie zdecydowana większość obszaru niegdyś stepowego pozbawiona jest swej pierwotnej roślinności i wykorzystywana jest pod zasiewy. Na nielicznych pozostałych obszarach stepowych i półstepowych dominują różne gatunki traw, roślin zielnych oraz rzadkie krzewy i pojedyncze drzewa. Lasy liściaste i mieszane zajmują tylko 8,8% powierzchni regionu (ok. 300 tys. ha). Dominującymi gatunkami są: sosna, dąb, klon, lipa, jesion, brzoza i osika.

Słonecznik (Helianthus L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 70 gatunków pochodzących z kontynentu amerykańskiego. Gatunkiem typowym jest Helianthus annuus L..
Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.

Na obszarze obwodu utworzony został chroniony obszar przyrodniczy – Rezerwat Woroniński.

Fauna

Na obszarze regionu żyje fauna typowa zarówno dla obszarów leśnych, jak i stepowych. Wymienić tutaj można m.in. zające-szaraki, lisy, tchórze oraz liczne gatunki gryzoni.

Gospodarka

Produkt krajowy brutto obwodu tambowskiego wynosi 64,5 mld rubli (2005), co daje średnio 56,7 tys. rub./os.

Hodowla – zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych (np. doświadczalnych w nauce).
Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków SDPRR, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła jako mienszewików (uznając że są w mniejszości).

Surowce mineralne

Na terenie obwodu zlokalizowano ok. 700 miejsc, gdzie znajdują się złoża różnych surowców, aczkolwiek nie we wszystkich z tych miejsc jest obecnie prowadzone wydobycie. W sumie w regionie jest 13 różnych rodzajów bogactw naturalnych. W chwili obecnej eksploatacja dotyczy 8 z nich.

Wśród bogactw regionu znajdują się m.in. piaski tytanowe i cyrkonowe, fosforyty, torf, sapropel, materiały budowlane oraz wody zmineralizowane.

Powstanie tambowskie, antonowszczyzna (ros. Тамбовское восстание) - największe rosyjskie powstanie chłopskie przeciwko bolszewikom, miało miejsce w latach 1918–1921 w guberni tambowskiej.
Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość - 3531 km, powierzchnia zlewni - 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8 tys. m³/s (252,5 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty - Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.

Wydobycie kopalin, ma – w zależności od rodzaju i wielkości złoża – znaczenie dla gospodarki całego kraju, lub tylko regionalne, niemniej jednak ich istnienie wpływa na podniesienie gospodarczej konkurencyjności regionu.

Największym skupiskiem tego typu bogactw są złoża "centralne" (ros. Месторождение «Центральное»), w rejonie rasskazowskim, gdzie, wg szacunków znajduje się ok. 887 mln m³ minerałów, takich jak ilmenit, rutyl i piaski cyrkonowe z 4% zawartością tego metalu oraz niewielką domieszką złota.

Na terenie obwodu znajduje się 38 ujęć wód podziemnych o łącznej wydajności 924,4 tys. m³/dobę. Część z nich to ujęcia wód mineralnych (głównie dewońskich), o dość wysokiej zawartości minerałów (także bromu)

Nizina Ocko-Dońska- nizina w Rosji. Jest częścią rozległej niziny Wschodnioeuropejskiej. Leży między wyżyną Środkoworosyjską (zachód) i wyżyną Nadwołżańską (wschód) oraz między rzekami: Oką (północ) i Donem (południe). Nazwa niziny pochodzi właśnie od jej położenia między tymi dwoma rzekami. Nizina leży w klimacie umiarkowanym ciepłym kontynentalnym. Jest intensywnie wykorzystywana rolniczo ze względu na żyzne gleby i odpowiedni klimat. Główne uprawy to żyto i pszenica. Największe miasta regionu to Riazań, Woroneż i Tambow.
Przemysł maszynowy - jest to produkcja maszyn i sprzętu ciężkiego, zwykle na potrzeby innych gałęzi przemysłu. Przemysł maszynowy jest gałęzią przemysłu ciężkiego. Do przemysłu maszynowego nie zalicza się zwykle produkcji pojazdów, statków, urządzeń AGD, oraz przemysłu zbrojeniowego.

Przemysł

Na terenie obwodu istnieje rozwinięty przemysł maszynowy, produkujący m.in. sprzęt dla potrzeb przemysłu chemicznego i lekkiego, elementy i części zamienne do samochodów i traktorów, lodówki i zamrażarki, oraz inne drobne narzędzia. Ponadto funkcjonują zakłady z branży spożywczej jak np. cukrownie, zakłady mięsne, mleczarskie, zbożowo-mączne, fabryki konserw, oraz przedsiębiorstwa należące do przemysłu lekkiego i chemicznego.

Psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) to prawidłowa botaniczna nazwa tej rośliny. Najczęściej jednak używany jest synonim tej nazwy – ziemniak. Jest to gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej (Peru, Boliwia, Kolumbia, Chile). Obecnie rozprzestrzeniony na całym świecie jako roślina uprawna. W Polsce jest pospolicie uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).
Rewolucja październikowa – przejęcie przez partię bolszewików władzy w Rosji rozpoczęte w Piotrogrodzie w nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października – stąd nazwa).

słonecznik – jedna z ważniejszych roślin uprawnych w regionie

Rolnictwo

Region posiada bardzo korzystne pod względem klimatycznym i glebowym warunki do rozwoju rolnictwa. Grunty orne stanowią 78,9 % całej powierzchni obwodu. Uprawiane są zboża (głównie pszenica), buraki cukrowe, słoneczniki, warzywa, ziemniaki i in. Istnieje także uprawa roślin owocowych.

Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.
Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, ros. Каспийское море, azerb. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km2 (zmieniającą się wskutek opadania poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od 10-12‰ do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętych zatokach. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W Starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.

Chów zwierząt nastawiony jest na produkcję o kierunku mleczno-mięsnym.

Transport

stacja kolejowa w Miczuryńsku

Na terenie obwodu, w jego zachodniej części znajduje się ważna magistrala kolejowa; ponadto istnieje tutaj wiele drugorzędnych szlaków kolejowych.

Główną trasą kołową jest droga M-6 "Krasnyj", łącząca teren obwodu z sąsiednimi regionami. Innym ważnym szlakiem jest trasa M-5 "Ural".

Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 22 kwietnia 1870, wg kalendarza juliańskiego 10 kwietnia, w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach Leninowskich pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk i ideolog komunizmu.
Rosjanie (ros. русские/russkije) - jedna z grup etnicznych należąca do wschodnich Słowian, zamieszkująca głównie Rosję i sąsiadujące kraje. Potocznie słowo Rosjanie jest używane do określenia wszystkich obywateli Rosji, podobnie jak często czyniono to wobec obywateli Związku Radzieckiego. Natomiast we współczesnym języku rosyjskim dla określenia osoby o dowolnym pochodzeniu etnicznym, która jest obywatelem Rosji, używa się poprzednio uznawane za przestarzałe i książkowe słowo россиянин/rossijanin. Etniczni Rosjanie stanowią około 80% ludności Rosji. Pochodzenie Rosjan (jako wspólnoty narodowo-etnicznej) nie jest jasne.

Na terenie regionu istnieją także lokalne lotniska.

Przez obszar obwodu przebiegają rurociąg transportujące gaz i ropę, m.in. rurociąg naftowy Przyjaźń oraz gazociąg łączący Uriengoj z Użhorodem.

Demografia

Obwód tambowski zamieszkany jest przez 1.130,4 tys. osób (2006 ). Gęstość zaludnienia wynosi średnio 32,8 os./km², zaś poziom urbanizacji sięga 57,6 %.

Liczba mieszkańców obwodu, podobnie jak liczba mieszkańców całej Rosji, systematycznie spada. W 2005 r. żyło tutaj 1.144 800 osób (szacunkowo), podczas gdy jeszcze w 2002 – 1.178.443 (dane spisowe), a w 1989 1.320.763 (dane spisowe).

Zboża lub rośliny zbożowe – rośliny uprawne z rodziny traw (Poaceae). Ich owoce wytwarzają nasiona o wysokiej zawartości skrobi, są one wykorzystywane do celów konsumpcyjnych (mąki, kasze, oleje, syropy), pastewnych i przemysłowych (piwowarstwo, młynarstwo, gorzelnictwo, farmaceutyka).
Prehistoria, prahistoria (łac. pre - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się człowieka na Ziemi do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:

most na Cnie w Tambowie

Miczuryńsk – budynek władz miasta

cerkiew św. Łazarza w Tambowie

cerkiew w Miczuryńsku

Tambow

Narodowości

Narodowy skład populacji:
(wymieniono tylko narody liczące powyżej tysiąca przedstawicieli; dane wg wyników spisu powszechnego z 2002)

Sadownictwo jest dziedziną ogrodnictwa zajmującą się uprawą roślin trwałych (wieloletnich) dających jadalne owoce, czyli roślin sadowniczych. Zgodnie z tą definicją będą to zarówno drzewa i krzewy jak i krzewinki i byliny uprawiane w sadach i na plantacjach.
Wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), według starszego nazewnictwa trawy (Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)