Ocean Odyssey - Polski Serwis Naukowy

Ocean Odyssey jest samobieżną, półzanurzalną platformą wiertniczą, która została przebudowana na platformę startową dla pojazdów kosmicznych. Aktualnie jest używana przez konsorcjum Sea Launch do wystrzeliwania obiektów z rejonu równikowego Pacyfiku. Działa razem z Sea Launch Commander – statkiem montażowym i kontrolnym. Jego macierzystym portem jest Long Beach w USA.

Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego i Zimbabwe (od 2009). Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $.

Tlenek żelaza(III) (Fe2O3, nazwa zwyczajowa: tlenek żelaza czerwony) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek żelaza na III stopniu utlenienia. Związek ten jest głównym składnikiem zwykłej rdzy, najczęściej spotykany spośród tlenków żelaza.

W obecnej postaci Ocean Odyssey ma 133 metry długości i 67 szerokości, 30000 ton wyporności wynurzeniowej i 50600 ton zanurzeniowej. Może zakwaterować 68 osób załogi i obsługi startu. Obszerne, klimatyzowane hangary przechowują rakiety podczas rejsu. W nich też odbywa się podnoszenie, tankowanie i odpalanie.

Boeing Company – amerykański koncern lotniczy i kosmiczny, którego dwa najważniejsze działy stanowią: Boeing Integrated Defense Systems, odpowiedzialny za produkcję wojskową i kosmiczną, oraz Boeing Commercial Airplanes, zajmujący się rynkiem samolotów cywilnych. Główna siedziba: Chicago, najważniejsze zakłady produkcyjne: Everett w pobliżu Seattle.

Long Beach - miasto znajdujące się w południowej części hrabstwa Los Angeles, na wybrzeżu Pacyfiku, około 30 km na południe od centrum Los Angeles. Sąsiaduje m.in. z miasteczkiem Marina Del Rey. W 2006 roku Long Beach liczyło 466 718 mieszkańców.

Historia

Platforma została zbudowana w 1982 r. przez Sumitomo Heavy Industries dla przedsiębiorstwa Ocean Drilling and Exploration Company (ODECO). Pierwsze odwierty wykonała 64 km na południe od Yukatat na Alasce dla firmy ARCO Alaska. Na początku lat osiemdziesiątych, podczas dużego popytu na ropę, platforma kosztowała ok. 110 mln USD.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Hangar (z fr.) – duży budynek (hala) służący do zabezpieczania przed działaniem czynników atmosferycznych samolotów, szybowców, balonów, łodzi, itp. Często przystosowany do bieżących przeglądów i napraw.

Podczas budowy Ocean Odyssey został ochrzczony jako Ocean Ranger II, jednakże nazwę zmieniono po tym jak Ocean Ranger wywrócił się u wybrzeży Nowej Fundlandii podczas sztormu 15 lutego 1982 r.

Od Amerykańskiego Biura Żeglugi (American Bureau of Shipping) platforma otrzymała oznaczenie +A1 +AMS i przeznaczona została do nieograniczonego użytku na światowych wodach. Dwukadłubowa konstrukcja posiadała napęd o mocy 12450 KM (9280 kW) i naraz była w stanie wytrzymać 34-metrowe fale, wiatr o prędkości 190 km/h i 3-węzłowe prądy (5,6 km/h). Wieża wiertnicza była obudowana i posiadała ogrzewaną podłogę, co pozwalało na wykonywanie pracy nawet przy -35 °C. Pozostałe rozwiązania na ekstremalne warunki eksploatacji to m.in. wzmacniane przed wpływem lodu kolumny oraz odpowiednio obudowany dźwig unikający podczas pracy pływającego lodu.

Statek kosmiczny - pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:

Dok – basen portowy lub pływająca konstrukcja, które zapewniają utrzymanie położenia statku wodnego w pionie i na stałym poziomie, niezależnie od otaczających wód akwenowych. Pojęcia doku używa się w trzech znaczeniach:

22 września 1988 r. podczas wykonywania odwiertów na Morzu Północnym nastąpił wybuch. Podstawową przyczyną była awaria sprzętu przy odwiercie, co spowodowało pojawienie się ognia. Zginął operator radia, po tym jak jego przełożony skierował go z łodzi ratunkowych na stanowisko i nie odwołał rozkazu podczas ewakuacji.

Deflektor (dosł. odchylacz) – część motocykla żużlowego, umieszczona za tylnym kołem. Wyłapuje on strumień okruchów nawierzchni wyrzucany spod koła. Tym samym chroni zawodników jadących z tyłu, gdyż uderzenie strumieniem kamyków jest bardzo bolesne i może prowadzić do upadku zawodnika. Deflektory zaczęły się pojawiać na przełomie XX i XXI wieku. Wymyślił je Nowozelandczyk Barry Briggs.

Zenit-3SL – trójczłonowa rakieta nośna używana przez amerykańsko-norwesko-rosyjsko-ukraińskie konsorcjum Sea Launch. Wystrzeliwana z pływającej platformy startowej Ocean Odyssey.

Przez kolejne lata Ocean Odssey rdzewiała w dokach. Zauważona przez Boeinga, została zakupiona przez Kværner Rosenberg of Stavanger z Norwegii i włączona do konsorcjum Sea Launch. Remont trwał od 1995 do 1997, a jego efektem były przedłużony pokład oraz dodatkowy napęd. Z górnego pokładu zniknęły urządzenia wiertnicze, pojawiła się za to przestrzeń startowa oraz hangar. W maju 1997 platforma przybyła do stoczni Kværner Vyborg i otrzymała sprzęt potrzebny do przeprowadzania startów.

American Bureau of Shipping (ABS) - amerykańskie towarzystwo klasyfikacyjne powstałe w 1867 roku, z siedzibą centrali w Houston. Pod obecną nazwą działa od roku 1898. ABS ma uprawnienia do wystawiania dokumentów i świadectw międzynarodowych. Wydaje własną księgę rejestrową zawierającą spis jednostek morskich, śródlądowych i pływających po Wielkich Jeziorach. Ponadto prowadzi systematyczną statystykę stanu floty handlowej świata (dot. statków morskich pow. 1000 RT).

Internet (, która jest logicznie połączona w jednolitą sieć adresową opartą na protokole IP (ang. Internet Protocol). Sieć ta dostarcza lub wykorzystuje usługi wyższego poziomu, które oparte są na funkcjonowaniu telekomunikacji i związanej z nią infrastrukturze.

Ocean Odyssey podczas remontu po eksplozji, Esquimalt w Kanadzie.

Wybuch podczas startu

30 stycznia 2007 r. rakieta Zenit-3SL niosąca satelitę NSS-8 wybuchła podczas startu na pokładzie Ocean Odyssey; w wypadku nikt nie zginął. 3 lutego 2007 r. w Internecie pojawiły się zdjęcia zniszczonej platformy. uszkodzenia były powierzchowne, jednak deflektory pod pokładem odczepiły się i spadły do morza.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

Norwegia, Królestwo Norwegii (bokmål Norge, Kongeriket Norge, nynorsk Noreg, Kongeriket Noreg) – państwo położone w Europie Północnej na Półwyspie Skandynawskim. Administracyjnie podlegają Norwegii też Jan Mayen, archipelag Svalbard, Wyspa Bouveta, Wyspa Piotra I i Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie (dwie ostatnie zgodnie z Traktatem Antarktycznym). Nazwa kraju pochodzi od Nordvegen co znaczy droga na północ.

Ocean Odyssey wróciła do pracy wraz z pomyślnym wyniesieniem satelity Thuraya-3 15 stycznia 2008 r.

Odniesienia w kulturze

Platforma pojawiła się w powieści Czarny Wiatr z 2004 r. autorstwa Clive'a Cusslera.

Przypisy

Sea Launch: the Twenty-Fifth Launch of Zenit-3SL (ang.). Yuzhnoye, 2008-01-21.

Odnośniki zewnętrzne

Obraz z kamery internetowej z pokładu platformy (ang.).

Osobny artykuł: Statek półzanurzalny.