Oda Dytrykówna - Polski Serwis Naukowy

Oda Dytrykówna (ur. zap. ok. 955, zm. 1023) – pierworodna córka Dytryka (Teodoryka), margrabiego Marchii Północnej z rodu Haldensleben, druga żona księcia Polski Mieszka I.

Wychowywała się w klasztorze pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca w Kalbe (Milde) nad rzeką Mildą. Między 978 a 980, prawdopodobnie w 979 lub 980, została żoną księcia polskiego Mieszka I. Małżeństwo spotkało się z potępieniem ze strony biskupa Hildiwarda i innych dostojników kościelnych. Związek Mieszka I z margrabianką przyniósł jednak liczne korzyści. Zwiększyła się liczba wyznawców chrześcijaństwa oraz uwolniono jeńców wojennych.

Marchia Północna (niem. Nordmark) powstała po podziale Marchii Wschodniej dokonanym w 966 przez cesarza Ottona I i obejmowała północną jej część. W 1134 cesarz Lotar III nadał ją w lenno Albrechtowi Niedźwiedziowi, który około 1157 roku z ziem Marchii Północnej i podbitych ziem słowiańskich utworzył Marchię Brandenburską. W jej granicach pierwotne terytorium Marchii Północnej nazwano Starą Marchią.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Wraz z mężem i synami wystąpiła na dokumencie Dagome iudex, w którym Mieszko oddał swe państwo pod opiekę papiestwu. Po śmierci męża, następcą Mieszka został pasierb margrabianki, Bolesław, zaś Oda objęła współrządy. Mimo poparcia ze strony Odylena i Przybywoja, Oda została wraz z synami wygnana z kraju. Zdaniem części badaczy do wygnania Ody z kraju doszło w 995, prawdopodobnie jednak doszło do niego wcześniej. Po powrocie do Niemiec przebywała w jednym z klasztorów kwedlinburskich, gdzie zmarła w 1023, zgodnie z przekazem Roczników kwedlinburskich.

Świętopełk Mieszkowic (ur. w latach 979-985, zm. przypuszczalnie przed 25 maja 992) - drugi syn Mieszka I, księcia Polski z dynastii Piastów i jego ostatniej żony Ody, brat Bolesława I Chrobrego, Mieszka i Lamberta.

Mieszko I (ur. 922-945, zm. 25 maja 992) – książę Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 r. Syn Siemomysła, wnuk Lestka. Ojciec Bolesława I Chrobrego i Świętosławy-Sygrydy. Brat Czcibora. Po kądzieli dziadek Kanuta Wielkiego.

Rodzina

Małżeństwo i potomstwo

Z małżeństwa Ody i Mieszka pochodziło troje dzieci:

Mieszko (ur. w okr. 978–984, zm. po 25 V 992), polski książę,

Świętopełk (ur. w okr. 979–985, zm. przed 27 V 992 (?)), polski książę, według jednej z hipotez protoplasta książąt pomorskich,

Lambert (ur. w okr. 981–986, zm. po 25 V 992 (1030?)), polski książę, biskup krakowski?.

Genealogia

Thietmar z Merseburga (imię to odpowiada współczesnemu Ditmar; ur. 25 lipca 975 r. prawdopodobnie w Walbeck – zm. 1 grudnia 1018 r. w Merseburgu) – biskup merseburski, kronikarz, autor kroniki Thietmara, ważnego źródła historii Niemiec i Polski.

Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967 w Poznaniu, zm. 17 czerwca 1025) – książę Polski od 992 roku, pierwszy koronowany władca Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 był także księciem Czech jako Bolesław IV.

Przypisy

O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 53.
K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 64.
O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 54.
Kronika Thietmara, Kraków 2005, s. 83.
M. K. Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2005, s. 58.
M. K. Barański, Dynastia Piastów w Polsce, Warszawa 2005, s. 61.
Oswald Balzer sądził, że Oda została zakonnicą o owym klasztorze (O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 56). Stwierdzenie to opierało się na użyciu w zapisce o śmierci księżnej zwrotu religiossima, jednak zgodnie z ustaleniami Kazimierza Jasińskiego termin ten nie musi oznaczać zakonnicy, zob. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 65.

Bibliografia

Źródła

Kronika Thietmara, Universitas, Kraków 2005, ISBN 83-242-0499-7, s. 83–84.

Opracowania

Balzer O., Genealogia Piastów, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8, s. 53–56.

Barański M.K., Dynastia Piastów w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14816-0, s. 52–53, 58, 61.

Jasiński K., Rodowód pierwszych Piastów, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2004, ISBN 83-7063-409-5, s. 64–65.