Odorant - Polski Serwis Naukowy

Portal:
Węch i zapachy

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Odor-Olfactometry-Deodorization

Odorant (z łac. odor – zapach) – dowolna substancja mająca zapach, niezależnie od tego, czy wydaje się on przyjemny, czy nie. W inżynierii środowiska odorantami określa się (wg normy PN-EN 13725:2007) wszystkie zanieczyszczenia zawarte w powietrzu, które pobudzają komórki nerwowe nabłonka węchowego. Wynikiem pobudzenia jest wrażenie zapachu – przyjemne lub nieprzyjemne. Wszystkie zapachy mogą być wrażeniami niepożądanymi, gdy są obce dla danego środowiska. Rodzaj emocji, związanych z odbiorem zapachu, określa tzw. jakość hedoniczna.

Nawanianie THT – proces technologiczny polegający na mieszaniu tetrahydrotiofenu z gazem ziemnym w tzw. nawanialniach, w celu nadania mu nieprzyjemnej woni. Nadawanie bezwonnym, niebezpiecznym gazom użytkowym nieprzyjemnego zapachu ma na celu ułatwić wykrywanie nieszczelności instalacji gazowej co bezpośrednio wpływa na poprawę bezpieczeństwa.

Olfaktometria (łac. olfactus – węch, gr. métro – miara) – rodzaj technik pomiarów, w których węch albo jest obiektem badań, albo pełni funkcję przyrządu pomiarowego, stosowanego w czasie badań zapachu.

Nomenklatura

Szczególnym rodzajem odorantów są nawaniacze. Są to substancje o silnym, nieprzyjemnym zapachu (ostrzegawczym) a stosowane są, na przykład, do nawaniania gazu ziemnego. Powszechnie stosowanym nawaniaczem gazu jest tetrahydrotiofen (THT). Odoranty o nieprzyjemnym zapachu (generujące odory) bywają określane jako substancje odorotwórcze, odorogenne i złowonne. Termin „substancja zapachowa” dotyczy związków, które są stosowane do produkcji środków zapachowych. Większość z nich ma zapach przyjemny.

Nabłonek węchowy – część wyściółki jamy nosowej, w której znajdują się zakończenia włókien nerwu I (węchowego) odbierające bodźce węchowe. Poza komórkami węchowymi wyróżniamy w nabłonku węchowym komórki podporowe i podstawne oraz gruczoły Bowmana. Nabłonek ten znajduje na górnej powierzchni małżowiny górnej, górnej powierzchni małżowiny środkowej oraz na przegrodzie nosa w rzucie wymienionych małżowin.

Gaz ziemny zwany również błękitnym paliwem – paliwo kopalne pochodzenia organicznego, gaz zbierający się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego.

Zobacz też

analiza sensoryczna

Olfaktometria

Źródła

Odory - Olfaktometria. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. [dostęp 2010-08-19].

Przypisy

Wykaz zalecanych terminów i symboli zamieszczony w normie PN-EN 13725:2007 „Jakość powietrza. Oznaczane stężenia zapachowego metodą olfaktometrii dynamicznej”
Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński: Odory. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 126-131. ISBN 978-83-01-14525-5.
Nawaniacz. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2010-08-23].
Substancje zapachowe. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-08-23].