Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych

Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL; chin. upr.: 全国人民代表大会; chin. trad.: 全國人民代表大會; pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì; w skrócie 人大, Réndà) – parlament Chińskiej Republiki Ludowej.

Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych zostało utworzone w 1954 roku.

Władze Chińskiej Republiki Ludowej uznają oficjalnie 56 narodowości (chiń. minzu), spośród których największą są Hanowie (Chińczycy Han, 汉族 , Hàn Zú), stanowiący ok. 91 proc. populacji (1,2 mld), a pozostałe 55 to mniejszości narodowe (chiń. shaoshu minzu - dosł. "nieliczne narodowości").

Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.

Zgodnie z konstytucją ChRL stanowi najwyższy organ władzy państwowej. Działalność OZPL nie podlega kontroli żadnego innego organu. Powierzone mu jest nawet czuwanie nad przestrzeganiem postanowień konstytucji. De facto OZPL podlega jednak kontroli Stałego Komitetu Biura Politycznego KPCh.

Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (chin.upr. 全国人民代表大会常务委员会; chin.trad. 全國人民代表大會常務委員會; pinyin Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì Chángwù Wěiyuánhuì) – organ OZPL, który pomiędzy sesjami parlamentu (czyli przez większą część roku) sprawuje najwyższą władzę ustawodawczą i kontrolną w Chińskiej Republice Ludowej.

Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

Członkowie wybierani są na pięcioletnią kadencję w wyborach pośrednich w prowincjach, regionach autonomicznych i miastach wydzielonych, które w świetle ustawy powinny posiadać w OZPL "odpowiednią liczbę" reprezentantów. Liczba deputowanych nie została ustawowo określona, jednak zwyczajowo nie przekracza 3000. O podziale mandatów decyduje Stały Komitet OZPL. Nie dotyczy to jedynie deputowanych z Hongkongu i Makau. Ustawowo każdej z mniejszości narodowych przysługuje co najmniej 1 mandat.

Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW, ALW, skrót ang. PLA) - chińskie siły zbrojne obejmujące piechotę, marynarkę, lotnictwo, a także broń jądrową oraz siły kosmiczne. ALW jest największą liczebnie armią na świecie, pod bronią ma 2,25 mln. żołnierzy, a łącznie z formacjami paramilitarnymi - 3,25 mln. W razie zagrożenia jest w stanie zmobilizować ponad 7 mln ludzi. Ponadto dysponuje 216 mln. rezerwistów. Liczba ludzi zdatnych do służby wojskowej w Chinach w wieku 18-49 lat wynosi ok. 343 mln. Budżet Chińskiej armii wynosi 78 miliardów dolarów, stanowi 1,5 % PKB podczas gdy budżet amerykańskiej armii stanowi 4,4 % PKB[1].

Deputowani tworzą frakcje wedle regionów, w których zostali wybrani. Zasada ta nie dotyczy reprezentantów Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.

Kadencja OZPL trwa 5 lat, jednak w nadzwyczajnych okolicznościach może być przedłużona decyzją 2/3 członków.

Członkom OZPL przysługuje immunitet materialny.

Sesje zwykłe OZPL odbywają się raz w roku. Odbywają się zazwyczaj wiosną i trwają około dwóch tygodni. Na wniosek Komitetu Stałego lub przynajmniej 1/5 deputowanych mogą odbyć się sesje nadzwyczajne.

Pomiędzy sesjami spotykają się członkowie Stałego Komitetu OZPL, który liczy 176 członków wybieranych przez Zgromadzenie. Podobnie jak w OZPL, muszą się znajdować w nim reprezentanci mniejszości. Komitet Stały odpowiada przed OZPL i ma obowiązek składać mu sprawozdania ze swojej działalności. Komitet Stały zbiera się średnio co 2 miesiące.

Pracami OZPL kieruje prezydium, wybierane jednorazowo podczas każdej sesji.

W OZPL działa sześć stałych komisji: Mniejszości Narodowych; Prawna; Finansów i Gospodarki; Edukacji, Nauki, Kultury i Zdrowia; Spraw Zagranicznych; Chińskiej Diaspory. Mogą być powołane również dodatkowe komisje oraz komisje śledcze.

Kompetencje OZPL obejmują:

uchwalanie i zmianę konstytucji

ustawy z zakresu prawa karnego, cywilnego i innych

zatwierdzanie budżetu i planów rozwoju społeczno-gospodarczego

wybór i odwoływanie najwyższych osób w państwie

funkcje kontrolne

ustanawianie jednostek podziału administracyjnego i ich ustroju

podejmowanie decyzji o wojnie i pokoju

Kompetencje OZPL nie są do końca sprecyzowane (nie ma ono kontroli jedynie nad przewodniczącym ChRL), co stwarza pole do licznych sporów.

Siedzibą OZPL jest budynek Wielkiej Hali Ludowej na zachodniej ścianie Placu Tian'anmen w Pekinie.

Liczba deputowanych do OZPL

Przypisy

Wcześniej funkcję parlamentu pełniła Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin.
↑ Jan Rowiński, Wojciech Jakóbiec, Parlament Chińskiej Republiki Ludowej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2008, s. 54.

Bibliografia

J.Rowiński, W.Jakóbiec, System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2006, ISBN 978-83-7059-766-5.