Ogaden - Polski Serwis Naukowy

Ogaden w granicach etiopskiej prowincji Somali

Flaga Ogadenu używana przez Somalijczyków

Ogaden – region historyczno-geograficzny we wschodniej Etiopii, wchodzący obecnie w skład prowincji Somali.

Obejmujący 400 000 km² Ogaden zamieszkują w przeważającej większości wyznający islam Somalijczycy, którzy dążą do połączenia regionu z Somalią.

Historia

Do końca XIII wieku Ogaden wchodził w skład sułtanatu Ifat. Na początku XIV wieku powstał tu niezależny sułtanat Adal.

Menelik II właściwie Sahle Marjam (po amharsku ደግማዊ ምኒልክ, dägmawi Menilek) (ur. 17 sierpnia 1844 w Ankober w Szeua (prowincja Etiopii), zm. 12 grudnia 1913 w Addis Abebie), cesarz etiopski w latach 1889-1913.

Wojna w Ogadenie – konwencjonalny konflikt zbrojny stoczony pomiędzy wojskami Somalii i Etiopii w latach 1977-1978 o etiopską prowincję Ogaden. Walki wybuchły, gdy Somalia – pragnąc wykorzystać chwilowe zachwianie równowagi sił w regionie – postanowiła zająć Ogaden, twierdząc, że jest to część historycznej Wielkiej Somalii. Wojna ta stanowi doskonałą ilustrację kruchych sojuszów okresu zimnej wojny: Związek Radziecki przestał dostarczać pomoc Somalii i poparł Etiopię, która poprzednio była bliskim sojusznikiem Stanów Zjednoczonych, co spowodowało, że USA zaczęły wspierać Somalię. Wojna dobiegła kresu wraz z wycofaniem się wojsk somalijskich z Ogadenu i zawarciem zawieszenia broni.

Pod koniec XIX wieku, za panowania Menelika II, Ogaden został podbity przez Etiopię, co ostatecznie potwierdziły traktaty z 1897.

Po włoskiej inwazji na Etiopię w 1936 Ogaden został włączony do Somali Włoskiego. W 1941 Ogaden wraz z pozostałymi koloniami włoskimi znalazł się pod kontrolą brytyjską. Pierwotnie Brytyjczycy planowali połączenie Ogadenu z Somali Brytyjskim, jednak ostatecznie wycofali się z tego pomysłu i w 1954 Ogaden został zwrócony Etiopii.

Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w , ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk) – dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

Somalijczycy – ludność pochodzenia kuszyckiego, stanowią 98% mieszkańców Somalii (1983), zamieszkują też terytoria sąsiednich państw Rogu Afryki. Podzieleni są na sześć zespołów rodowych: Dir, Darod, Issak, Hawija, Digil, Rahanwejn. Pierwsze cztery rody należą do Samaale, ludności pasterskiej, pozostałe dwa do Saab, ludów rolniczych o niższej randze społecznej w stosunku do pasterzy. Zespoły rodowe dzielą się na rody, a te z kolei na lineaże. Wszelkie przeszłe i współczesne konflikty Somalii przebiegają na styku rodów, lineaży, itd. (często nazywanych plemionami), których struktura jest bardzo skomplikowana.

W latach 70. w Ogadenie narosły tendencje separatystyczne, rozpoczęła też działalność somalijska partyzantka, dążąca do połączenia Ogadenu z Somalią.

23 lipca 1977 Somalia najechała Etiopię aby zagarnąć Ogaden (zob. Wojna w Ogadenie). Wojska somalijskie zostały jednak wyparte i 15 marca 1978 zawarto zawieszenie broni. Do maja 1980 Somalijczycy utrzymywali jeszcze kontrolę nad większością regionu. Ostatecznie armie separatystyczne rozbito w 1981.

Somalia (som. Soomaaliya; arab. As-Sumal, Aş-Şūmāl), Republika Somalijska – państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z Etiopią, zaś na południowym zachodzie z Kenią.

Rebelia w Ogadenie − separatystyczne działania zbrojne prowadzone od 1995 przez Narodowy Front Wyzwolenia Ogadenu (ONLF). Rebelianci walczą o oderwanie Ogadenu od reszty Etiopii i przyłączenie go do Somalii lub o przyznanie mu szerokiej autonomii.

W 1995 Ogaden wszedł w skład prowincji Somali. Tendencje separatystyczne w regionie trwają do dzisiaj.

Przypisy

Somalijczycy używają nazwy Somali Galbeed, czyli Zachodnia Somalia