Ojcowie Apostolscy – najstarsze pokolenie pisarzy wczesnochrześcijańskich, którzy tworzyli bezpośrednio po czasach apostolskich (przełom I i II wieku, pierwsza połowa II wieku). Ojcowie Apostolscy powoływali się na autorytet apostołów Chrystusa, a niektórzy z nich byli bezpośrednimi uczniami apostołów (zwłaszcza apostoła Jana). Nie byli oni zawodowymi pisarzami, ani teologami, ich pisma nie pretendują do kanonu Biblii. Twórczość Ojców Apostolskich obejmuje kilka dzieł (głównie listów poruszających sprawy dyscyplinarne), które poprzedzają działalność apologetów (od 2 poł. II wieku).

Wspomina o nich Codex Sinaiticus - jeden z najważniejszych manuskryptów Nowego Testamentu, jednak nazwa Ojcowie Apostolscy używana była powszechnie dopiero od XVII wieku. Patrolog Cotelier, kierując się podobieństwem zachodzącym pomiędzy listami apostołów a pismami wczesnych teologów chrześcijańskich, stwierdził w 1672 roku, że teksty Ojców Apostolskich są wzorowane na listach pisanych przez apostołów.

Do Ojców Apostolskich zaliczamy:

Chociaż pochodzili oni z różnych regionów Cesarstwa Rzymskiego i tworzyli w różnych okolicznościach, to jednak prezentowali w istotnych kwestiach zgodne poglądy, ilustrujące wiernie stan nauki wiary tego okresu. Ich pisma podobne są do listów apostolskich z Nowego Testamentu i z tej racji stanowią one ogniwo łączące księgi objawione z późniejszą tradycją chrześcijańską.

Wizja Boga

Ojcowie Apostolscy konfrontowali wizję Boga jako objawienia kosmicznego (tzw. epifania bóstwa w stworzeniach u pogan) z przemawianiem Boga do człowieka w ST i NT.

Religijną myśl pogan o Bogu wzbogacali tekstami Pisma Św., dzięki czemu pogłębiali rozumienie treści pojęcia Boga ideą Stwórcy i Pana Wszechrzeczy. Ukazywali jego uniwersalizm w dziele stworzenia oraz ingerencję w losy świata i ludzi. Podkreślali zwłaszcza wcielenie Słowa Bożego, które w swoim człowieczeństwie najpełniej objawiło Boga na ziemi, a dziejom świata i człowieka nadało charakter zbawczy (historia zbawienia).

Wyjaśniali także, że prawa moralne zawarte w stworzeniach pochodzą od ich Stwórcy. Dowodzili tego na podstawie objawienia zawartego w Piśmie św. Brak pełnego spojrzenia na Boga jako bardzo łaskawego, pełnego miłości Ojca, działającego na rzecz człowieka, tłumaczy się tym, że objawienie się jego dobroci i majestatu wiązano z wydarzeniami eschatycznymi (chiliazm), mającymi nastąpić przy drugim przyjściu Chrystusa.

Wizja Chrystusa

Motywem przewodnim ich pism jest sprawa paruzji - drugiego przyjścia Chrystusa. Pamięć osoby Chrystusa jest tu ciągle bardzo żywa z racji bezpośrednich kontaktów z apostołami i uczniami apostolskimi. Żywe jest też ciągle pragnienie Chrystusa, osiągające często formę mistyczną.

Pisma te zawierają jednolitą doktrynę chrystologiczną. Chrystus jawi się w nich jako odwieczny Syn Boży, prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek. Zbawienia dostępuje się dzięki Chrystusowi za pośrednictwem sakramentów oraz przez męczeństwo.

Zobacz też

Linki zewnętrzne