|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Europejscy naukowcy dokonali nowych odkryć, które ujawniają powiązanie między niedoborem hormonu tarczycy a postrzeganiem barw. Badania, których wyniki opublikowano w czasopiśmie Journal of Neuroscience, podważają utrzymywane dotychczas założenie, że wrażliwość na bar... Aż 24 proc. osób, u których wykryto wadę wzroku, nie decyduje się na jej korekcję, i nie zamierza nawet odwiedzić specjalisty w najbliższych 12 miesiącach - alarmowali specjaliści podczas konferencji prasowej w Warszawie. Prof. Jerzy Szafl... Cukrzyca stanowi poważny problem także i w Wielkiej Brytani. Około 2 miliony osób ma rozpoznaną cukrzycę a nawet 750 tyś. może być nieświadomych swego problemu... Nie ulega wątpliwości, ze odpowiednio wczesne wykrycie oraz obj... Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą, która dotyczy nie tylko stawów, ale całego organizmu. RZS to choroba przewlekła, która jeśli nie jest wcześnie i właściwie leczona, może w ciągu 2-5 lat doprowadzić do niepełnosprawności, utraty możliw... Do końca września w delegaturze Instytutu Pamięci Narodowej w Koszalinie (Zachodniopomorskie) prezentowana będzie wystawa ,,Oczy i uszy bezpieki", na której m.in. prezentowany jest sprzęt szpiegowski Służby Bezpieczeństwa. Ekspozycja została otwarta 2 ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 OkoTo hasło encyklopedii posiada podstrony: [1][2] 3 Czy wiesz że...? Mięsień rzęskowy (łac. musculus ciliaris) – mięsień zbudowany z włókien okrężnych, promienistych i podłużnych wchodzący w skład ciała rzęskowego. Zmiana napięcia mięśni rzęskowych powoduje zmianę kształtu (uwypuklenia) soczewki oka. Zatoka jamista (łac. sinus cavernosus) - jedna z zatok żylnych opony twardej. Leży po obu stronach siodła tureckiego. Jest obszerną jamą poprzedzielaną beleczkami łącznotkankowymi wysłanymi śródbłonkiem. Na przekroju ma wygląd gąbczasty. Beleczki w świetle zatoki wzięły się ze zlania żył, których ściany uległy zanikowi. Ma kształt trójkąta, w którym można wyróżnić 3 ściany: Naczynia gałki ocznej
TętniceOko unaczynione jest przez tętnicę oczną będącą gałęzią tętnicy szyjnej wewnętrznej. Tętnica oczna (łac.arteria ophtalmica) wchodzi do oczodołu z jamy czaszki przez kanał oczny i oddaje następujące gałęzie unaczyniające: ŻyłyZ oczodołu i gałki ocznej krew zbierają: Szczelina oczodołowa górna (łac. fissura orbitalis superior) – otwór w czaszce łączący oczodół ze środkowym dołem czaszki. Jest to trójkątny otwór znajdujący się w kości klinowej. Od góry ograniczony jest przez skrzydło większe kości klinowej (ala major ossis sphenoidalis), od dołu przez skrzydło mniejsze kości klinowej (ala minor ossis sphenoidalis). Przyśrodkowe ograniczenie szczeliny stanowi trzon kości klinowej (corpus ossis sphenoidalis). Od boku na wąskim obszarze ogranicza ją także kość czołowa. Nieco ku tyłowi od dolnego brzegu szczeliny oczodołowej górnej znajduje się otwór okrągły. Jest on od niej oddzielony niewielką beleczką kostną. Ponadto część dolna szczeliny łączy się z tylną częścią szczeliny oczodołowej dolnej. W obrębie szczeliny oczodołowej górnej okostna oczodołu przechodzi w blaszkę opony otaczającą zatokę jamistą i w blaszkę opony środkowego dołu czaszki.
Czopki, dawniej zwane słupkami - światłoczułe receptory siatkówki oka. Czopki umożliwiają widzenie kolorów przy dobrym oświetleniu. Jest to widzenie fotopowe. (Porównaj: widzenie skotopowe) Jakość wzroku pogarsza się przy zbyt intensywnym świetle (czopki ulegają przesyceniu). Naczynia chłonneNaczynia chłonne (limfatyczne) to części układu limfatycznego. Można je podzielić na: Tritanopia – wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barw żółtej i niebieskiej. Wada dotyczy około 0,0015% (0,002% mężczyzn i 0,001% kobiet) populacji. Wada ta jest wynikiem braku czopków czułych na barwę niebieską.
Parzydełkowce (Cnidaria, od gr. knide – pokrzywa) – typ dwuwarstwowych, wodnych, osiadłych lub pływających zwierząt tkankowych o promienistej symetrii ciała (Radiata), charakteryzujących się obecnością knidoblastów, z których powstają komórki parzydełkowe nazywane knidami, stąd naukowa nazwa typu Cnidaria. Tradycyjnie zaliczane były do jamochłonów, a wcześniej do roślin. Żyją samotnie lub tworzą kolonie. Osobniki dorosłe występują w postaci polipa lub meduzy. Osiągają rozmiary od kilku milimetrów do 2 m wysokości lub średnicy. Odżywiają się innymi zwierzętami. Grupa ta obejmuje około 9000 szeroko rozprzestrzenionych gatunków zamieszkujących wyłącznie środowiska wodne, przede wszystkim czyste i dobrze natlenione wody słone. Należą do nich silnie parzące kostkowce, kolonijne stułbiopławy, krążkopławy oraz koralowce, a wśród nich ukwiały i rafotwórcze korale madreporowe. Kilka gatunków jest pasożytami zwierząt wodnych. Zwierzęta te mają niewielkie znaczenie gospodarcze. W faunie Polski (w polskiej strefie Bałtyku) odnotowano 30 gatunków, w tym 26 stułbiopławów. Unerwienie gałki ocznejSiatkówka składa się z 5 rodzajów neuronów ułożonych w 7 warstwach: Zez (łac. strabismus, gr. Strabismus (z Greki: στραβισμός strabismos, od στραβίζειν strabizein "mrużyć," od στραβός strabos "mrużenie, zmrużone-oko")) jest wadą oczu objawiającą się osłabieniem mięśni ocznych, co powoduje zmianę kąta patrzenia jednego oka względem drugiego. Efektem zeza jest zaburzenie widzenia stereoskopowego.
Ślepota zmierzchowa (nyktalopia, pot. kurza ślepota) – wada wzroku, polegająca na zaburzeniu widzenia w warunkach słabego oświetlenia. Jest jednym z początkowych objawów retinopatii barwnikowej. Powstaje ona wskutek upośledzenia czynności pręcików w siatkówce oka. Osoby dotknięte ślepotą zmierzchową nie widzą przy słabym oświetleniu. Większość ptaków (w tym kury) ma upośledzenie widzenia w warunkach słabego oświetlenia i stąd potoczna nazwa wady. Komórki zwojowe leżące najbliżej części centralnej oka wysyłają aksony do nerwu wzrokowego. Komórki zwojowe zdolne są do generowania potencjału czynnościowego. Reszta komórek generuje potencjały elektrotoniczne. Minogokształtne, minogi (Petromyzontiformes) - rząd z gromady cefalaspidokształtnych (Cephalaspidomorphi) - prymitywnych zwierząt wodnych zaliczanych do bezżuchwowców.
Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58000 gatunków kręgowców[2], co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7.9 mm u gatunku karpia - Paedocypris progenetica[3] do płetwala błękitnego[4], którego długość dochodzi do 33.9 m[5]. Wymienione komórki nerwowe należą do drogi wzrokowej odpowiedzialnej za przekazywanie bodźców wzrokowych do kory mózgu. Oczy w antropologiiDuże znaczenie w antropologii ma zróżnicowanie zarówno koloru tęczówki i oprawy oczu. Kolor oczu jest określany najczęściej przy pomocy odpowiedniej skali. W oprawie oka rozróżniamy różne sposoby ustawienia szpary ocznej (poziome, skośne ku górze, skośne ku dołowi), jej rozwartość, kształt (wrzecionowaty, migdałowaty) oraz ukształtowanie powiek (np. tzw. powieka semicka, powieka o profilu brzoskwiniowym). Silnie wykształcone fałdy powiekowe zakrywające wewnętrzny kąt tworzą fałdę mongolską, zakrywające kąt zewnętrzny fałdę hotentocką. Fotoreceptory – receptory (białka lub specyficzne komórki) pochłaniające światło i uruchamiające określoną reakcję fizjologiczną w organizmie. Występują w organizmach roślinnych (fitochrom, fototropiny) i zwierzęcych, w tym u człowieka. Receptory wzrokowe stanowią wyspecjalizowane neurony siatkówki oka:
Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie. Zobacz teżNarządy dodatkowe okaWady wzroku
 Choroby oczuHigiena oczuHigiena oka polega na ochronie przed nieprzyjaznymi czynnikami środowiskowymi oraz nawilżaniu narządu wzroku tak, aby zapewnić mu optymalny poziom filmu łzowego. W tym celu zalecane są następujące działania profilaktyczne: Światłowstręt, fotofobia - nadwrażliwość oka na światło, objawia się najczęściej odruchowym mrużeniem powiek. Może być objawem schorzeń tęczówki, zapalenia spojówek, zranień rogówki, niektórych chorób zakaźnych jak na przykład odry, wścieklizny, zaniku czopków (achromatopsja). Może też występować jako jeden z objawów przy silnych osłabieniach organizmu spowodowanych dowolnymi przyczynami (np. zatrucie alkoholowe), a także w migrenie. Jest także skutkiem ubocznym diagnostycznego lub leczniczego zastosowania atropiny.
Czerniak złośliwy (łac. melanoma malignum, ang. malignant melanoma) – złośliwy nowotwór skóry, błon śluzowych albo błony naczyniowej gałki ocznej, wywodzący się z komórek barwnikowych wytwarzających melaninę - melanocytów. Inne  Zobacz hasło oko w Wikisłowniku
 Owrzodzenie rogówki (łac. ulcus corneae) – ubytek w tkance rogówki uprzednio chorej. Proces zapoczątkowany jest naciekiem wywołanym najczęściej działaniem drobnoustrojów lub innego czynnika uszkadzającego (uraz, oparzenie). Odróżnia się owrzodzenie pełzające, nieżytowe lub powstałe w powierzchownych schorzeń rogówki np. jaglicy. Barwa – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka (i zwierząt), gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła, a pisząc dokładniej, z widzialnej części fal świetlnych. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku. przejdź do podstrony: [1][2] 3
Czy wiesz że...? beta Kora mózgu - struktura mózgu, w części kresomózgowia, zbudowana z istoty szarej, którą stanowią komórki neuronów. Jest największą częścią płaszcza, pokrywa obydwie półkule kresomózgowia. Tworzy ją około 10 mld komórek nerwowych ułożonych w sześciu warstwach o różnej grubości. Dominują w niej komórki piramidalne (najbardziej charakterystyczne dla kory), gwiaździste (głównie w czwartej warstwie) oraz wrzecionowate (w najgłębszej warstwie kory). Przeciętna grubość kory wynosi ok. 3mm. Jest bardzo silnie pofałdowana, dzięki czemu przy niewielkiej objętości zajmuje sporą powierzchnię. Powierzchnia czynna jest więc dzięki temu zwiększona[potrzebne źródło].
Neuron – rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki (perikarion albo soma) oraz wypustek cytoplazmatycznych: dendryty i akson, za pomocą których wytwarzają połączenia z innymi neuronami, bądź komórkami efektorowymi (wykonawczymi). Połączenie między komórkami nerwowymi zwane jest synapsą.
Rzęsy (łac. Cilia) u ludzi i innych ssaków to lekko zaginające się włoski występujące na powiece górnej i dolnej obu oczu. Żywotność rzęs u ludzi wynosi 100 - 150 dni. Na powiece górnej znajduje się 150 do 250 rzęs, na dolnej od 50 do 150. Rzęsy powieki górnej są dłuższe (8-12 mm) od rzęs powieki dolnej (6-8 mm). Głównym i najważniejszym zadaniem rzęs jest ochrona oczu polegająca na wyłapywaniu cząstek brudu, kurzu, jak i drobnych owadów. Rzęsy bywają ozdabiane tuszami do rzęs, produkowane są także sztuczne rzęsy do ozdoby.
Spojówka (łac. tunica conjunctiva) – przednia część gałki ocznej, jest błoną pokrywającą wewnętrzną część powiek. Nawilża ona gałkę oczną poprzez wydzielanie śluzu i łez (w małym stopniu). Spojówka jest wrażliwa na wszelkiego rodzaju podrażnienia np. zbyt ostre światło lub tarcie brudnymi rękami. Czynniki te mogą prowadzić do wystąpienia stanów zapalnych, których nie należy lekceważyć. Przy zaobserwowaniu jakichkolwiek zmian, np. zaczerwienienia ("piasek w oczach"), należy skonsultować się z okulistą.
Oczodół (łac. orbita) - jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a trzewioczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Występuje parzyście. Oczodół ma kształt stożka, którego podstawę tworzy wejście do oczodołu. U góry wejście do oczodołu ogranicza brzeg nadoczodołowy kości czołowej, u dołu-szczęka i kość jarzmowa, tworząc brzeg podoczodołowy. Wierzchołek oczodołu, w którym mieści się kanał wzrokowy, skierowany jest do trzonu kości klinowej. Oczodół ograniczają cztery ściany: górna (sklepienie), przyśrodkowa, boczna i dolna (dno). W odcinku przednio-bocznym sklepienia oczodołu znajduje się dół gruczołu łzowego. W pobliżu wejścia do oczodołu na ścianie przyśrodkowej leży dół woreczka łzowego, przechodzi on ku dołowi w kanał nosowo-łzowy.Na dnie oczodołu znajduje się szczelina oczodołowa górna przez którą przebiega nerw wzrokowy , nerwy współczulne oraz tętnica oczna która jest rozgałęzieniem tętnicy szyjnej oraz szczelina oczodołowa dolna której zawartością są żyły oczodołu.Kości tworzące oczodół to: kość czołowa , kość klinowa , kość sitowa , kość łzowa (najmniejsza kość trzewioczaszki) , kość szczękowa , kość podniebienna , kość jarzmowa.
Przyoczko (l.mn. przyoczka), oczko (ocellus) – pojedynczy narząd wzroku występujący u owadów. Wyróżnia się przyoczka boczne (ocellus lateralis, stemma), obecne w liczbie 1–7 par na bocznej lub brzusznej części głowy larw owadów o przeobrażeniu zupełnym i u skoczogonków oraz przyoczka grzbietowe (ocellus dorsalis, ocellus anterior), o pojedynczym aparacie dioptrycznym i licznych receptorach, występujące w liczbie 1–3 par na czole u imagines i larw niektórych owadów o przeobrażeniu niezupełnym.
Stawonogi (Arthropoda, z gr. arthron – staw + podus – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
Osobny artykuł: