Okorowanie - Polski Serwis Naukowy

Fragment plechy Chara contraria z widocznymi rzędami okorowania (okorowanie podwójne, rzędy główne przewyższają boczne)

Okorowanie – warstwa komórek otaczających zasadniczą część plechy glonów (rdzeń). Czasem zwane jest tak jak u roślin nasiennych korą, a jego rzędy nićmi korowymi.

Plecha (thallus) – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach ,. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych lub beztkankowych . Organizmy zbudowane z plechy określa się zbiorczą nazwą plechowce (Thallophyta), do których należą glony i grzyby (w szerokim tych pojęć znaczeniu, łącznie z protistami). U grzybów plecha nazywana jest grzybnią i składa się ze strzępek, jest nitkowata, rurkowata lub blaszkowata.

Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnosciową ustroju.

U ramienicowców okorowanie nibyłodygi występuje w rodzajach Chara (z wyjątkami) i Lychnothamnus, podczas gdy brak go u rodzajów Nitella i Nitellopsis. Komórki okorowania w tej grupie są cylindryczne, mniejsze od właściwych komórek międzywęźli. Wyrastają z węzłów ku górze i dołowi w ten sposób, że komórki okorowania z jednego węzła stykają się z komórkami okorowania z drugiego mniej więcej w połowie międzywęźla. Komórki okorowania tworzą równoległe rzędy. Rzędy główne okorowania wyrastają z tego samego miejsca, co nibyliście, przez co ich liczba odpowiada liczbie nibyliści w okółku. Dzielą się one podobnie jak reszta nibyłodygi na węzły i międzywęźla. Rzędy wyrastające pomiędzy nimi, wyłącznie na międzywęźlach, to rzędy boczne. Stosunek rzędów do nibyliści określa rzędowość okorowania – 1:1 (tylko rzędy główne, brak rzędów bocznych) – okorowanie jednorzędowe (pojedyncze), 2:1 (rzędów głównych jest tyle samo, co bocznych) – okorowanie dwurzędowe (podwójne), 3:1 (na każdy rząd główny przypada dwa boczne) – okorowanie trójrzędowe (potrójne). Rzędy główne i boczne mogą być jednakowe lub któryś typ może być większy. Rzędowość okorowania jest cechą diagnostyczną gatunków, ale zdarza się, że jeden osobnik ma część nibyłodygi okorowaną podwójnie, a część potrójnie. Okorowanie może też być nierównomierne, niezupełne lub szczątkowe. Czasem brak okorowania wynika z przyczyn środowiskowych. Na rzędach głównych zwykle wyrastają różnego rodzaju wypustki tworzące okolcowanie.

Nibyliście, parafilia – drobne twory wyrastające między listkami u niektórych rodzajów mchów plagiotropowych (dwubocznie symetrycznych i płożących po ziemi), np. w rodzaju tujowiec Thuidium. Mają one postać nitkowatą, często są rozgałęzione, czasem blaszkowate, podobne do drobnych liści (wówczas też pod nazwą pseudoparafilia).

Ramienica (Chara) – rodzaj glonów, jeden z pierwszych naukowo opisanych przez Linneusza, a niedługo potem przez innych przyrodników, w tym Jana Kluka, przy czym rodzaj z podziałem na gatunki, opisywał jeszcze przed Linneuszem, w 1719 r. Sébastien Vaillant, podczas gdy inni ówcześni przyrodnicy uznawali go za przedstawiciela skrzypów. Nazwa ramienice w polskiej literaturze stosowana jest do taksonów o różnej randze – od rodzaju Chara, do gromady Charophyta (choć w tym wypadku tylko wyjątkowo dla przedstawicieli innych taksonów niż ramienice właściwe).

Przypisy

Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. wg 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 551–553. (pol.)
Mariusz Pełechaty, Andrzej Pukacz: Klucz do oznaczania gatunków ramienic (Characeae) w rzekach i jeziorach. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska / Wydawnictwo Naukowe Gabriel Borowski, 2008, s. 7–10, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-7217-200-5.