|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: 14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej powstała Armia Krajowa, podlegająca polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji. Jej komendant... Badania nad mechanizmami biorącymi udział w ciężkiej posocznicy doprowadziły do wniosku, że wolny hem - składnik hemoglobiny, który zawiera żelazo i inne atomy - odgrywa kluczową rolę w rozwoju choroby. Prace ujawniły również potencjał terapeutyczny natur... W dniach 5 - 7 lipca 2012 r. w Salonikach, Grecja, odbędzie się ósma krajowa i międzynarodowa konferencja Greckiego Towarzystwa Badań Systemowych.
Głównym tematem konferencji będzie dynamiczny obszar naukowy związany z systemowym podejściem do zarządzania strategicznego aplikacjami w organizacjac... W dniach 11 - 12 stycznia 2012 r. w Wilnie, Litwa, odbędzie się seminarium zamykające projekt WATERPRAXIS.
Dofinansowany ze środków unijnych projekt WATERPRAXIS (Od teorii i planów do ekowydajnych i zrównoważonych działań w celu poprawy stanu Morza Bałt... Rozmowa z profesorem zwyczajnym Marianem Szamatowiczem z Kliniki Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
1. Czy grypa ma wpływ na przebieg ciąży?
Zanim bezpośrednio odpowiem na to pytanie chcę wyraźnie powiedzieć, że sprawy grypy u ciężarnych ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Okręg Nowogródek AKTo hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Delegatura Rządu na Kraj – tajny naczelny organ władzy administracyjnej w okupowanej Polsce, utworzony w 1940 r., składający się z departamentów. Na jej czele stał Delegat Rządu na Kraj, podporządkowany Rządowi RP na uchodźstwie, a od 1944 wicepremier w tym rządzie. Delegatura kierowała pracą pionu cywilnego Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniami było utrzymanie ciągłości instytucji państwowych, zapewnienie normalnego funkcjonowania państwa, przygotowanie do przyjęcia kontroli nad krajem po zakończeniu wojny, rejestracja poczynań okupantów i dokumentacja zbrodni wojennych, ochrona i ratowanie zagrożonych dóbr kultury. Akcja "Burza" – akcja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim, w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej. Trwała od 4 stycznia 1944, kiedy wojska radzieckie przekroczyły na Wołyniu granicę polsko-radziecką z 1939, do stycznia 1945. Okręg Nowogródek AK (kryptonimy: "Lotnisko", "Kurki", "Cyranka", "Nów", "Las", "Grzyb") – jednostka terytorialno-organizacyjna Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, obejmująca teren zbliżony do przedwojennego województwa nowogródzkiego. Podstawowe informacjePierwsze próby zorganizowania Okręgu Nowogródek ZWZ, podejmowane od początku roku 1940, nie powiodły się. Właściwa działalność Okręgu rozpoczęła się po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej i zajęciu terenów wschodnich Rzeczypospolitej przez Niemców. Początkowo Okręg Nowogródek należał, obok Okręgu Białystok i Okręgu Polesie, do Obszaru Białostockiego AK, od połowy grudnia 1943 (formalnie od 24.03.1944 r.) funkcjonował jako okręg samodzielny. 12 czerwca 1944 r., przed operacją "Ostra Brama" został podporządkowany komendantowi Okręgu Wilno, zszedł więc do roli podokręgu . Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) - Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.
Obwód Słonim - jednostka terytorialna Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Operowała na terenie powiatu słonimskiego i nosiła kryptonim "Piaski". W połowie 1944 r. siły oddziałów partyzanckich Okręgu liczyły 9 batalionów piechoty i kilka szwadronów kawalerii – ok. 7 – 8 tys. ludzi umundurowanych i dobrze uzbrojonych. Szacuje się, że w walkach na terenie okręgu poległo ok. 1600 partyzantów. Granice Okręgu pokrywały się początkowo z granicami przedwojennego województwa nowogródzkiego, ale w 1943 r. dokonano pewnych zmian. Pod dowództwo Okręgu Wilno przeszły miasto i gmina Wołożyn, natomiast na południu Okręg Nowogródek mógł (za zgodą Okręgu Polesie) rozciągnąć swą działalność aż po rzekę Prypeć. Siedzibą władz Okręgu była Lida. Funkcję Delegata Rządu na województwo nowogródzkie pełnili kolejno: Jan Trzeciak (ps. "Aleksander") i Marian Jankowski (ps. "Habdank"). Puszcza Nalibocka – duży, liczący ok. 240 tys. ha kompleks leśny w północno-zachodniej części Białorusi, na prawym brzegu Niemna, na Wyżynie Białoruskiej. Teren pagórkowaty i falisty. Bogata fauna, m.in. jeleń, łoś, dzik, jenot, bóbr, niedźwiedź brunatny; ptaki: głuszec, cietrzew oraz słonka. Rzeźba urozmaicona, polodowcowa. Duże powierzchnie zajmują bagna i bory sosnowe. Nazwa Puszczy wywodzi się od leżącego w odwiecznych borach, w widłach Niemna i Berezyny miasteczka Naliboki.
Anatol Radziwonik, ps. Olech (ur. 20 lutego 1916 w Briańsku na terenie Rosji, zm. 12 maja 1949 na Nowogródczyźnie) – podporucznik WP, od 1943 w AK, jeden z dowódców oddziałów podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego, ostatni dowódca zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodległościowego na ziemi nowogródzkiej. Charakterystyka terenuTeren okręgu zamieszkiwała ludność kilku narodowości. Spis z 1921 r. podaje, że ludność polska w województwie nowogródzkim stanowiła 53,9%, białoruska 37,7%, żydowska 6,8% oraz 1,6% inna. Ludność polska przeważała na terenach na północ od Niemna, w powiatach Szczuczyn, Lida, Wołożyn i Stołpce, ludność białoruska w powiatach południowych, zwłaszcza na terenach wiejskich. W północno-zachodniej części powiatu lidzkiego zamieszkiwały też zwarte grupy ludności litewskiej, zwłaszcza w gminach Koniawa i Raduń. Bolesław Wasilewski ps. "Zosia", "Zoja", "Bustromiak" (ur. 25 marca 1918, zm. 1980) - pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski.
Obwód Nieśwież - jednostka terytorialna Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Operowała na terenie powiatu nieświeskiego i nosiła kryptonim "Strażnica". W czasie okupacji niemieckiej obszar dawnego województwa nowogródzkiego podzielony został między trzy jednostki administracyjne. Największy teren znalazł się w granicach Generalbezirk Weiss-Ruthenien należącego do Komisariatu Rzeszy Ostland. Północny skrawek województwa przyłączono do Generalbezirk Lithuanian (także części Komisariatu Rzeszy Ostland). Najważniejsza i najbardziej uciążliwa dla ludności była granica zachodnia – oddzielająca obszar należący do Bezirk Białystok, była to bowiem jednocześnie granica między Komisariatem Rzeszy Ostland a terenami włączonymi do Prus Wschodnich. Czesław Zgorzelski (ur. 17 marca 1908 w Boryczewie (nowogródzkie), zm. 26 sierpnia 1996 w Lublinie) – polski filolog, specjalizujący się w historii literatury polskiej oświecenia i romantyzmu, edytor dzieł Mickiewicza.
Surkonty (biał. Сурканты, Сурконты) - wieś na Białorusi, w rejonie woronowskim obwodu grodzieńskiego, leżąca na skraju Puszczy Ruskiej, 20 km na północny zachód od Lidy. Na terenie Okręgu działały, poza siłami niemieckimi i skierowanymi tu przez Niemców oddziałami Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej, Białoruska Samopomoc Ludowa, bataliony Białoruskiej Obrony Krajowej oraz Białoruska Policja Pomocnicza, podlegająca Niemcom, ale częściowo zinfiltrowana, zwłaszcza w powiatach północnych, przez konspirację polską. Poważną siłę stanowiła partyzantka radziecka. Największe zgrupowanie, liczące ok. 10 tys. ludzi, działało w Puszczy Nalibockiej. Poza nim istotne znaczenie miały oddziały w Puszczy Lipiczańskiej (5 tys.) i w Puszczy Rudnickiej (ok. 200). (Liczebność radzieckiej partyzantki według polskich szacunków.) Obwód Lida - jednostka terytorialna Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Operowała na terenie powiatu lidzkiego i nosiła kryptonim "Bór".
Adolf Pilch ps. "Góra", "Dolina" (ur. 22 maja 1914 w Wiśle, zm. 26 stycznia 2000 w Londynie) – jeden z dowódców oddziałów Armii Krajowej, w stopniu kolejno podporucznika, porucznika (1944) i majora (1945?). Walczył w ponad 200 bitwach i potyczkach, w zdecydowanej większości zwycięskich. Odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy oraz czterokrotnie Krzyżem Walecznych, autor wspomnień pt. "Partyzanci trzech puszcz". Struktura organizacyjnaKomenda i sztab okręguKomendanci: Adiutant komendanta: ppor. Zenon Batorowicz (ps. "Zdzisław", "Chmara") Obszar Białystok (Obszar II) – jednostka organizacyjno-terytorialna Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej w latach 1939-1944.
Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związki Walki Zbrojnej - Armii Krajowej (BIP KG ZWZ - AK) – konspiracyjny oddział utworzony na przełomie marca i kwietnia 1940 w okupowanej przez Niemców Polsce i podlegający Związkowi Walki Zbrojnej, a później Komendzie Głównej Armii Krajowej (jako VI Oddział). Sztab okręgu (marzec 1943): Struktura terenowaListopad 1942 Początkowo teren Okręgu podzielony był na obwody (odpowiadające powiatom), rejony i placówki (odpowiadające gminom). Organizacja sił w Okręgu w listopadzie 1942 r. wyglądała następująco: Komunistyczna Partia Białorusi (biał. Камуністы́чная па́ртыя Белару́сі, Kamunistycznaja partyja Biełarusi, ros. Коммунистическая партия Белоруссии, Kommunisiczeskaja partija Biełorussii) – partia polityczna na Białorusi popierająca prezydenta Alaksandra Łukaszenkę. Jej przewodniczącą jest Taciana Hołubiewa, a organem kierowniczym – Komitet Centralny. Zdaniem białoruskiego historyka Ihara Lalkowa, jest ona, obok Partii Liberalno-Demokratycznej, jednym z dwóch ugrupowań proprezydenckich, które posiada faktycznie działające i aktywne struktury.
Bolesław Piasecki, ps. Leon Całka, Sablewski (ur. 18 lutego 1915 w Łodzi, zm. 1 stycznia 1979 w Warszawie) – polski polityk narodowy, prawnik i publicysta, oficer Wojska Polskiego, twórca Stowarzyszenia PAX, członek Rady Państwa w PRL, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji. 1943-1944W ramach przygotowań do realizacji planu "Burza" w styczniu 1943 r. zastąpiono obwody ośrodkami: Puszcza Rudnicka - olbrzymia puszcza na Litwie (ogólna powierzchnia 37 tys. ha). Lasy sosnowe stanowią 67%, olcha czarna 12%, jodła i brzoza po 10%. Puszcza Rudnicka to olbrzymi kompleks biotopów będący niewątpliwie jednym z najwartościowszych terenów w rejonie. W okolicy Zygmunciszek, na wysokość 30 m wznoszą się wydmy kontynentalne.
Białoruska Samopomoc Ludowa (biał. Беларуская Народная Самапомач, BNS) – białoruski kolaboracyjny organ samorządowy na okupowanej Białorusi podczas II wojny światowej. Organizacja oddziałów partyzanckich 1944Na początku 1944 r. dokonano reorganizacji oddziałów partyzanckich, tworząc z nich, zgodnie z planem odtwarzania w ramach Armii Krajowej jednostek przedwojennego Wojska Polskiego, bataliony i pułki. Według projektów siłami Okręgu Nowogródek miała zostać odtworzona dywizja piechoty (77., 78. i 80 pułk) oraz brygada kawalerii. Ostatecznie odtworzono: Byteń, Bycień (biał. Быцень, Bycień ros. Бытень, Bytień) – wieś (dawniej miasteczko) na Białorusi na południe od Słonimia nad rzeką Szczarą. Centrum sielsowietu byteńskiego (Быценскі сельсавет) w rejonie iwacewickim obwodu brzeskiego.
Giedymin Pilecki, pseud. Długosz, Kazimierz (ur. 14 lutego 1903 w Brodziszczach - powiat wołożyński, zm. 7 grudnia 1967 w Gutkowie pod Olsztynem) - polski duchowny rzymskokatolicki, kapelan Armii Krajowej, kanonik kapituły kolegiackiej w Dobrym Mieście, wieloletni proboszcz w Elblągu. Faktycznie siły partyzanckie w polu podzielone były pod względem operacyjnym na zgrupowania: Zgrupowanie Południe Okręgu Nowogródek AK – por. Józef Świda (ps. "Lech"), do 12 marca 1944 r., mjr Maciej Kalenkiewicz (ps. "Kotwicz") Zgrupowanie Północ Okręgu Nowogródek AK – por. Jan Borysewicz (ps. "Krysia") Stanisław Karolkiewicz ps. Szczęsny, Rylski, Christowski (ur. 21 sierpnia 1918 w Tworkowicach, zm. 22 stycznia 2009 w Warszawie) – żołnierz Armii Krajowej, generał brygady Wojska Polskiego, działacz WiNu, współzałożyciel i prezes Światowego Związku Żołnierzy AK.
Obwód Stołpce - jednostka terytorialna Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Operowała na terenie powiatu stołpeckiego i nosiła kryptonim "Słup". Zgrupowanie Wschód Okręgu Nowogródek AK – kpt. Stanisław Dedelis (ps. "Pal") Zgrupowanie Zachód Okręgu Nowogródek AK – por. Jan Piwnik (ps. "Ponury") do 16.06.1944. Zgrupowanie Stołpce Okręgu Nowogródek AK – por. Adolf Pilch (ps. "Góra", "Dolina") 78 Pułk Piechoty AK – jednostka sił zbrojnych Armii Krajowej utworzona na początku 1944 r. w ramach akcji odtwarzania struktur Wojska Polskiego sprzed 1939 r. Atak Niemiec na ZSRR (kryptonim Plan Barbarossa niem. Unternehmen Barbarossa) – agresja , ale z powodu obalenia proniemieckiego rządu ksiecia Pawła . Przełożono więc atak na 22 czerwca 1941 r. Plan ataku był przygotowany i podpisany przez Adolfa Hitlera już 18 grudnia 1940 (dyrektywa nr 21). Była to największa i najważniejsza operacja niemiecka w czasie wojny, której porażka zdecydowała ostatecznie o niemieckiej przegranej w całej wojnie. Bitwy na froncie wschodnim, gdzie realizowano plan Barbarossa, okazały się być jednymi z najbrutalniejszych i najbardziej wyniszczających potyczek dla obu stron. Nazwa „Barbarossa” wywodzi się od przydomku cesarza rzymsko-niemieckiego Fryderyka I Barbarossy. czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta Rosyjska Armia Wyzwoleńcza (niem. Russische Befreiungsarmee, ros. Русская Освободительная Армия, ROA) – kolaboracyjna formacja zbrojna złożona głównie z Rosjan w czasie II wojny światowej, jej żołnierzy nazywano potocznie własowcami.
Prypeć (ukr. Припять, białorus. Прыпяць) – rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru, o długości 775 km i powierzchni dorzecza 121 000 km². W górnym i środkowym biegu rzeka przepływa przez Polesie. Uchodzi do Zbiornika Kijowskiego. Dopływami Prypeci są: Turia, Stochód, Styr, Horyń, Stwiga, Uborć, Sławeczna, Sołoń, Uż (prawe). Główne miasta położone nad Prypecią to: Pińsk, Mozyrz, Czarnobyl.
Obwód Wołożyn - jednostka terytorialna Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Operowała na terenie powiatu wołożyńskiego i nosiła kryptonim "Brzoza".
Starcie pod Sucharami (Odwet za Szczuczyn) - walka przeprowadzona przez kompanię ppor. Jana Wasiewicza "Lwa" z I batalionu 77 pułku piechoty AK 16 maja 1944 roku z oddziałem niemiecko-ukraińskim . W wyniku starcia zgineło 37 żołnierzy niemieckich i ukraińskich oraz 8 polskich.
Operacja Ostra Brama – akcja zbrojna rozpoczęta 7 lipca 1944 przez oddziały Armii Krajowej, w ramach Akcji Burza, w celu samodzielnego oswobodzenia Wilna z rąk okupanta niemieckiego siłami AK i zgodnego z założeniami "Burzy" wystąpienia wobec Armii Czerwonej "w roli gospodarza terenu". Plan operacji został opracowany w marcu 1944 przez sztab okręgu wileńskiego - zakładał on zdobycie miasta przez połączone siły wileńskiego i nowogrodzkiego okręgu AK.
Jan Borysewicz ps. "Krysia", "Mściciel" (ur. 12 września 1913 w Dworczanach koło Wasiliszek, zm. 21 stycznia 1945 pod Kowalkami) – żołnierz polskiego podziemia, porucznik Armii Krajowej.
Aleksander Krzyżanowski, ps. "Wilk", "Wesołowski", "Dziemido", "Jan Kulczycki" (ur. 18 lutego 1895, zm. 29 września 1951) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, członek SZP, ZWZ, komendant Okręgu Wileńskiego AK. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
