Okręty podwodne typu 207 - Polski Serwis Naukowy

Okręty podwodne typu 207 - wariant okrętów podwodnych typu 205, zbudowanych w RFN dla marynarki Norwegii, gdzie zostały oznaczone jako typ Kobben. Zbudowano 15 jednostek, które służyły w marynarce norweskiej w latach 1964-2003. Trzy z nich używane były w latach 1989-2004 przez Danię jako typ Tumleren, a cztery wycofane z użytku we flocie norweskiej od 2002 służą w polskiej marynarce wojennej.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Wyrzutnia torpedowa — urządzenie służące do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu , wyjątkowo z lądu lub budynku, np. torpedowni.

Budowa

Do lat 60. norweska marynarka wojenna była wyposażona w przestarzałe okręty podwodne pochodzące jeszcze z czasów II wojny światowej (5 brytyjskiego typu U i 3 niemieckiego typu VIIC). Zdecydowano zastąpić te jednostki nowoczesnymi okrętami i wybór padł na konstrukcje zachodnioniemieckie. Na początku lat 60. w RFN rozpoczęto konstruowanie dość udanego szeregu niewielkich okrętów podwodnych Typ 205, budowanych dla marynarki RFN i Danii. Na konstrukcji typu 205 oparto również jednostki zaprojektowane dla Norwegii, jednakże z powodu licznych zmian zastosowano nowe oznaczenie typu - 207. Umowę na budowę 15 okrętów podpisano pod koniec 1962. Okręty były finansowane przy pomocy amerykańskiej.

Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea.
Kadłub – część konstrukcji łącząca w jedną całość pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji. Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

W stosunku do typu 205 wydłużono kadłub o ok. 1,5 m. Najbardziej widoczną różnicą jest kształt kiosku, z pochyloną przednią krawędzią. W stosunku do pierwotnego typu 205 zmieniono układ steru kierunku, montując go za śrubą, a nie przed nią pod kadłubem (podobnie, jak na nowszych wariantach typu 205M, 205DK i 206). Zamiast stali amagnetycznej w okrętach niemieckich, kadłub zbudowano ze zwykłej stali o zwiększonej wytrzymałości, co zwiększyło dopuszczalne zanurzenie do 200 m i zmniejszyło problemy z korozją, aczkolwiek zwiększyło wykrywalność magnetyczną okrętów.

Ster to ruchome urządzenie będące częścią jednostki pływającej lub statku powietrznego (patrz: powierzchnie sterowe samolotu), służące zarówno do utrzymywania jak i do zmiany kierunku poruszania się jednostki. Działanie steru wpływa na kątową orientację sterowanego obiektu w przestrzeni.
Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".

Budowę pierwszych okrętów rozpoczęto w 1963, ostatnich w 1966, a zakończono w 1967. Wszystkie zbudowano w stoczni Rheinstahl-Nordseewerke w Emden. Jako pierwszy wodowano i wszedł do służby w 1964 "Kinn", lecz głównym okrętem, dającym nazwę typowi, stał się zbudowany jako trzeci "Kobben".

Służba

Norwegia

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).
Kiosk – wodoszczelna nadbudówka na kadłubie okrętu podwodnego nad którą znajduje się obudowana platforma nazywana pomostem, służąca do prowadzenia obserwacji w pozycji nawodnej jednostki. Stanowi również osłonę dla zewnętrznych urządzeń okrętu takich jak: anteny radiowe, peryskopy, radary, chrapy. Na większych jednostkach może mieścić kapsuły ratunkowe (np. rosyjskie okręty typu Oscar II). W niektórych typach okrętów na kiosku umieszcza się również stery głębokości (np. w starszych jednostkach amerykańskich typu Los Angeles). Dawniej w kiosku przebywał podczas zanurzenia dowódca okrętu, stąd też obserwował powierzchnię morza za pomocą peryskopu, wydawał rozkazy podczas alarmu bojowego oraz dowodził atakiem na okręt nieprzyjaciela. Tam też mogły się znajdować kalkulatory strzelań torpedowych. Obecnie zamiast pomieszczenia dla dowódcy funkcjonuje tylko przejście na wyżej wspomniany pomost. Dowodzenie zostało przeniesione do bojowego centrum dowodzenia oraz bojowego centrum informacyjnego znajdujących się wewnątrz kadłuba okrętu pod kioskiem. Na niektórych okrętach podwodnych w kiosku umieszczane były silosy (szyby) pocisków rakietowych (radzieckie op. typu Golf) oraz dział przeciwlotniczych (ORP "Orzeł").

Do służby norweskiej seria 15 jednostek weszła w latach 1964-1967. Okręty otrzymały nazwy: "Ula", "Utsira", "Utstein", "Utvær", "Uthaug", "Sklinna", "Skolpen", "Stadt", "Stord", "Svenner", "Kaura", "Kinn", "Kya", "Kobben", "Kunna". Stacjonowały w Bergen, ich głównym zadaniem była ochrona podejść do długiego wybrzeża Norwegii w ramach NATO. Ich umiarkowany zasięg i autonomiczność predestynował je do działań przybrzeżnych. W latach 70., wraz z uzbrojeniem w nowe torpedy, zadaniem okrętów stało się zwalczanie okrętów podwodnych.

Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.
Śruba okrętowa – rodzaj pędnika o napędzie mechanicznym, jeden ze sposobów napędzania statku wodnego – przetwarza ruch obrotowy wału śrubowego na siłę naporu poruszającą statek.

W latach 80., w związku z zamówieniem nowych okrętów typu 210 (Ula), rozpoczęto wycofywanie Kobbenów. W 1982 wycofano pierwszy okręt "Kinn", przeznaczając go na części zamienne (jego nazwę w 1987 otrzymał "Ula", zwalniając nazwę dla nowego okrętu typu 210). W 1987 wycofano kolejny "Stadt", po uszkodzeniu przez pożar (początkowo miał być sprzedany Danii). W 1986 zawarto umowę o sprzedaży trzech okrętów Danii ("Utvaer", "Uthaug" i "Kya") po pracach modernizacyjnych.

ORP Sokół (ex. HNoMS Stord, nr taktyczny w Marynarce Norweskiej S-308) to polski okręt podwodny typu Kobben (projekt 207) zbudowany w RFN. Zwodowany w 1966 roku, do służby w Marynarce Norweskiej wszedł w roku 1967. Wycofany ze służby w 2001 został przekazany do Polski w 2002 roku. Podniesienie bandery i nadanie imienia odbyło się 4 czerwca 2002 roku. W Marynarce Wojennej oznaczony numerem taktycznym 294.
Okręty podwodne typu U (zwany także od nazwy pierwszego okrętu typem Undine) – typ brytyjskich małych okrętów podwodnych, zbudowanych w łącznej liczbie 49 jednostek w latach 1938-1944. Do typu tego należały dwa okręty podwodne Polskiej Marynarki Wojennej: ORP "Sokół" i ORP "Dzik", poza tym okręty typu U służyły także w marynarkach wojennych Związku Radzieckiego, Norwegii, Holandii, Wolnej Francji a po zakończeniu wojny także Grecji i Danii.

W latach 1989-1992 zakończono modernizację sześciu jednostek norweskich, w celu zachowania ich wartości bojowej, połączoną z gruntownym remontem w stoczni w Bergen ("Sklinna", "Skolpen", "Stord", "Kobben", "Kunna" i "Svenner"). Zwiększyła ona ich możliwości wykrywania i zwalczania celów, wzrósł też zasięg okrętów. Jednocześnie wycofano ze służby w latach 1991-1992 pozostałe cztery niezmodernizowane okręty ("Utsira", "Utstein", "Kaura" i "Kinn" ex- "Ula"). Okręt "Sklinna" wycofano ze służby w 2001, a pozostałe 5 przekazano w latach 2002-2003 Polsce.

Korozja - ogólna nazwa procesów niszczących mikrostrukturę materiału, które prowadzą do jego rozpadu. Korozja zachodzi pod wpływem chemicznej i elektrochemicznej reakcji materiału z otaczającym środowiskiem.
Typ VII – typ niemieckich okrętów podwodnych. Największa seria okrętów, zbudowana kiedykolwiek na świecie, ok. 700 jednostek. Główna siła bojowa niemieckiej U-Bootwaffe.

Dania

Duńskie okręty: "Tumleren" (ex- "Utvaer"), "Sælen" (ex- "Uthaug") i "Springeren" (ex- "Kya") weszły do służby w Danii w latach 1989-1991, znane tam jako typ Tumleren. Kupiono też w 1992 okręt "Kaura" na części zamienne. "Sælen" 4 grudnia 1990 zatonął podczas holowania w Kattegatcie (bez ofiar), lecz został 17 grudnia 1990 podniesiony, po czym wyremontowany i wrócił do służby 10 sierpnia 1993. "Sælen" został w 2000 przystosowany do służby w ramach NATO na Morzu Śródziemnym. Duńskie okręty wycofano ze służby w 2004. "Sælen" został przekazany Królewskiemu Muzeum Marynarki.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.
ORP Sęp (ex. HNoMS Skolpen, nr taktyczny w Marynarce Norweskiej S-306) to polski okręt podwodny typu Kobben (projekt 207) zbudowany w RFN. Do służby w Marynarce Norweskiej wszedł w roku 1966. Wycofany ze służby w 2001 został przekazany do Polski w 2002 roku. Podniesienie bandery i nadanie imienia odbyło się 16 sierpnia 2002 roku. W Marynarce Wojennej RP oznaczony numerem taktycznym 295.

Polska

ORP "Bielik", ex "Svenner" (źródło: MON)

Duński "Sælen" - widoczny kształt kadłuba

W lutym 2002 Norwegia podpisała umowę o przekazaniu pięciu zmodernizowanych okrętów polskiej Marynarce Wojennej, z tego jeden "Kobben" z przeznaczeniem na części zamienne (przyholowany w czerwcu 2002). Jako pierwszy przekazano "Stord" - podniesiono na nim banderę 4 czerwca 2002 i wszedł do służby jako ORP "Sokół", następnie weszły w 2002 ORP "Sęp" (ex- "Skolpen") i w 2003 ORP "Bielik" (ex- "Svenner") i ORP "Kondor" (ex- "Kunna").

Torpeda Mark 16 amerykańska torpeda kalibru 533 milimetry przenoszona przez okręty podwodne. Choć skonstruowana w czasie II wojny światowej, nie była w jej trakcie używana, jednakże pozostawała na wyposażeniu amerykańskich okrętów podwodnych w czasie zimnej wojny. Posiadała doskonałe parametry bojowe, była jednakże bardzo droga.
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ( w wyniku podpisania 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 krajów europejskich: państw-członków Unii Zachodniej (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania) wraz z pięcioma dodatkowymi krajami (Dania, Islandia, Norwegia, Portugalia, Włochy) oraz USA i Kanadę. Początkowym celem istnienia organizacji, na mocy traktatu waszyngtońskiego, była obrona militarna przed atakiem ZSRR.

W grudniu 2011 "Kobben" o nazwie Jastrząb (w polskiej MW służący dotąd jako magazyn części zamiennych) stanął przy AMW w Gdyni z przeznaczeniem na laboratoria wyposażone w symulatory.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)