Okupacja aliancka Austrii - Polski Serwis Naukowy

Podział Austrii na 4 strefy okupacyjne w latach 1945-1955

Podział Wiednia na 4 strefy okupacyjne w latach 1945-1955

Okupacja aliancka Austrii – przeprowadzony decyzją konferencji poczdamskiej podział Austrii na 4 strefy okupacyjne w latach 1945-1955.

Utworzenie

4 lipca 1945 Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, powołując się na Deklarację Moskiewską z 30 października 1943 podpisały porozumienie o utworzeniu stref kontroli nad terytorium austriackim. W 1946 okupowane tereny Austrii zamieszkiwało 7,0 mln osób.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Do 1848 roku kanclerz (Staatskanzler) Imperium Habsburgów był też jego MSZ. W latach 1848-1849 byli przejściowo wybierani oddzielni premierzy Węgier. Po 1849 znów był tylko jeden premier całego Cesarstwa, MSZ był oddzielnym ministerstwem wspólnym dla Austrii i Węgier.

Strefy okupacyjne

Poszczególne strefy okupacyjne objęły swym zasięgiem następujące prowincje:

amerykańska – Górną Austrię na południe od Dunaju, Salzburg i Salzkammergut;

brytyjska – Karyntię, wschodni Tyrol, Styrię;

francuska – północny Tyrol, Vorarlberg;

radziecka – Burgenland, Dolną Austrię, Górną Austrię na północ od Dunaju.

Wiedeń został podzielony na 4 sektory kontroli:

Styria (niem. Steiermark, słoweń. Vojvodina Štajerska, wł. Stiria) – kraj związkowy w południowej Austrii. Graniczy ze Słowenią, Burgenlandem, Dolną Austrią, Górną Austrią, Salzburgiem i Karyntią. Stolicą landu jest Graz.

Denazyfikacja (niem. Entnazifizierung) – proces podjęty po II wojnie światowej w celu wykorzenienia zasad, ustaw oraz organizacji hitlerowskich (nazistowskich) z życia polityczno-społecznego Niemiec, a także Austrii.

amerykański – dzielnice 7, 8, 9, 17, 18, 19;

brytyjski – dzielnice 3, 5, 11, 12, 13;

francuski – 6, 14, 15, 16;

radziecki – 2, 4, 10, 20, 21, 22.

Dzielnica 1 była pod wspólną kontrolą wszystkich czterech państw.

Organy władz okupacyjnych

11 września 1945 powstała Aliancka Komisja ds. Austrii, która formalnie była organem doradczym przy demokratycznym rządzie prezydenta i kanclerza Karla Rennera. W jej skład wchodziło czterech wysokich rangą wojskowych czterech mocarstw: amerykański generał Mark Wayne Clark, radziecki marszałek Iwan Koniew, brytyjski gen. Richard McCreery i francuski gen. Marie Emile Béthouart. Komisja zajęła się m.in. nadzorowaniem przeprowadzenia denazyfikacji.

Po zwycięstwie nad III Rzeszą, Alianci podzielili ją (teren dzisiejszych Niemiec i Austrii) na strefy okupacyjne 4 zwycięskich mocarstw. Istniały one w latach 1945-1949 w Niemczech i 1945-1955 w Austrii.

Vorarlberg (łac. Cisarulana, pol. dawniej Przedarulania) – najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jako jedyny land austriacki należy (w części) do zlewiska Morza Północnego.

Zakończenie okupacji

Formalne zakończenie okupacji Austrii przez cztery mocarstwa nastąpiło wraz z podpisaniem 15 maja 1955 Austriackiego Traktatu Państwowego, przywracającego Austrii suwerenność na jej terytorium. 19 października tego roku Austrię opuścił ostatni żołnierz radziecki. 26 października 1955 Austria ogłosiła wieczystą neutralność.

Mark Wayne Clark (ur. 1 maja 1896, zm. 17 kwietnia 1984), amerykański generał w czasie II wojny światowej (kampania sycylijska i włoska) i wojny koreańskiej (dowódca amerykańskich i oenzetowskich sił zbrojnych).

Górna Austria (Oberösterreich) – kraj związkowy w zachodniej Austrii. Graniczy z Republiką Czeską, Niemcami, Salzburgiem, Styrią i Dolną Austrią. Stolicą landu jest Linz.

Przypisy

Austriacki Urząd Statystyczny

Zobacz też

Anschluss Austrii

Okupacja aliancka Niemiec i Austrii