Okupacja aliancka Niemiec i Austrii - Polski Serwis Naukowy

Strefy okupacyjne

Okupacja aliancka Niemiec i Austrii – Po zwycięstwie nad III Rzeszą, Alianci podzielili ją (teren dzisiejszych Niemiec i Austrii) na strefy okupacyjne 4 zwycięskich mocarstw. Istniały one w latach 1945-1949 w Niemczech i 1945-1955 w Austrii.

Strefy okupacyjne istniejące do 1949 (teren dzisiejszych Niemiec)

strefa brytyjska

Szlezwik-Holsztyn, Hanower, Westfalia, północna część Nadrenii, Wolne miasto Hamburg, Wolne państwo Lippe, Brunszwik, Oldenburg i Schaumburg-Lippe.

Sektory Berlina - po zakończeniu II wojny światowej stolicę Rzeszy poddano pod wspólny zarząd aliantów, dzieląc je na sektory pod okupacją poszczególnych władz wojskowych. We wschodniej części władzę sprawował komisarz oddelegowany przez wojska radzieckie, natomiast część zachodnia została podzielona na 3 strefy okupacyjne, tj. francuską, brytyjską i amerykańską.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Dane za 1946:

Powierzchnia - 97 698 km²

Populacja - 22 303 504

Gęstość zaludnienia - 228 osób/km²

strefa francuska

Nadrenia, byłe księstwa Hohenzollernów, południowa część Wirtembergii, południowa część Wolnego państwa Badenia, bawarska Pfalz i miasto Lindau im Bodensee.

Dane za 1946:

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Powierzchnia - 42 713 km²

Populacja - 5 932 586

Gęstość zaludnienia - 139 osób/km²

strefa amerykańska

Hesja-Nassau, państwo ludowe Hesja, północna część Wolnego państwa Badenia, północna część Wirtembergii i Wolne państwo Bawaria oraz Brema jako enklawa na terenie brytyjskiej strefy.

Radziecka strefa okupacyjna w Niemczech (niem. Sowjetische Besatzungszone, SBZ; ros. Советская зона Германии) - obszar środkowych (w granicach przedwojennych) lub wschodnich (w granicach powojennych) Niemiec, okupowany przez ZSRR od końca II wojny światowej w 1945 roku, 7 października 1949 utworzono na jego terenie NRD.

Meklemburgia (niem. Mecklenburg - kalka obodrzyckiej nazwy Weligard, staroniem. mikile - wielki) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w RFN.

Dane za 1946:

Powierzchnia - 107 459 km²

Populacja - 17 254 954

Gęstość zaludnienia - 160 osób/km²

strefa radziecka

Brandenburgia, Meklemburgia, Saksonia, Wolne państwo Anhalt, reszta Pomorza, Wolne państwo Saksonia i Turyngia.

Dane za 1946:

Powierzchnia - 107 181 km²

Populacja - 17 313 734

Gęstość zaludnienia - 161 osób/km²

Sektory okupacyjne Berlina (1945-1990)

Osobny artykuł: Sektory Berlina.

Tak jak Niemcy zostały podzielone na cztery strefy, stolica została podzielona na cztery sektory. Miastem miał rządzić wspólny zarząd czterech Aliantów. Po wycofaniu się Sowietów ze wspólnego rządu Berlina doszło do faktycznego podziału miasta na część zachodnią i wschodnią.

Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.

Westfalia (niem. Westfalen) – kraina historyczna w Niemczech, między miastami Dortmund, Münster, Bielefeld, i Osnabrück. Obecnie część kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia. Południowa część historycznej Westfalii leży w obrębie Dolnej Saksonii.

Strefy okupacyjne istniejące do 1955 (teren dzisiejszej Austrii)

Osobny artykuł: Okupacja aliancka Austrii.

Temat alianckich stref okupacyjnych nie dotyczył tylko Niemiec, lecz również Austrii, gdzie istniały one do 1955, czyli 6 lat dłużej niż w Niemczech. Również Wiedeń, podobnie jak Berlin, był podzielony na 4 sektory.

Nadrenia (niem. Rheinland) - kraina historyczna w zachodniej części Niemiec; obecnie w granicach krajów związkowych Nadrenia-Palatynat i Nadrenia Północna-Westfalia.

Denazyfikacja (niem. Entnazifizierung) – proces podjęty po II wojnie światowej w celu wykorzenienia zasad, ustaw oraz organizacji hitlerowskich (nazistowskich) z życia polityczno-społecznego Niemiec, a także Austrii.

Zobacz też

Denazyfikacja

Werwolf

Wysiedlenia Niemców po II wojnie światowej

Ziemie Odzyskane

Kolonne – informacja o operacji logistycznej radzieckiej administracji okupacyjnej we wschodnich Niemczech

Przypisy

Cziomer Erhard, Historia Niemiec Współczesnych 1945-2005, Warszawa 2006.
Cziomer Erhard, Historia Niemiec Współczesnych 1945-2005, Warszawa 2006.
Cziomer Erhard, Historia Niemiec Współczesnych 1945-2005, Warszawa 2006.
Cziomer Erhard, Historia Niemiec Współczesnych 1945-2005, Warszawa 2006.