Olbrachcice - Śląsk Cieszyński - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie Karwina. Zapoznaj się również z: Miasto Albrechcice – miasto w powiecie Bruntal.

Na mapach: 49°46′59″N 18°31′19″E / 49.78306, 18.52194

Olbrachcice (cz. Albrechtice, niem. Albersdorf) – wieś gminna i gmina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Republice Czeskiej. Liczba mieszkańców wynosi 3974, powierzchnia 12,69 km², nazwa gminy katastralnej brzmi Albrechtice u Českého Těšína (Olbrachcice koło Czeskiego Cieszyna). Przez miejscowość przepływa rzeka Stonawka (cz. Stonávka), lewy dopływ Olzy. Olbrachcice znajdują się w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego i tzw. Zaolzia.

Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Od strony północnej sąsiadują ze Stonawą, na północnym-wschodzie z Karwiną (z Łąkami), na południowym-wschodzie z Kocobędzem i Czeskim Cieszynem (ze Stanisłowicami), na południu z Cierlickiem (Cierlickiem Dolnym), na zachodzie z Hawierzowem (Żywocicami) i Suchą Górną.

Ludność

W 2001 23,5% stanowili Polacy, 3,6% Słowacy, 0,9% Morawianie, 0,7% Ślązacy, 0,2% Ukraińcy. Osoby wierzące stanowiły 53,3%, z czego katolicy 71,8%.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Historia

Pierwsze pisemne wzmianki o ziemiach dzisiejszego powiatu Karwina pochodzą z 1268 roku. Pierwsze pisemne wzmianki o Olbrachcicach pochodzą z roku 1447.

W 1869 miejscowość liczyła 1015 mieszkańców. Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku Olbrachcice miały 1335 mieszkańców, z czego 1322 było zameldowanych na stałe, 1316 (99,5%) było polsko- a 6 (0,5%) niemieckojęzycznymi, 899 (67%) było katolikami, 424 (31,8%) ewangelikami, 11 (0,8%) wyznawcami judaizmu a 1 osoba była innej religii lub wyznania.

Powiat Bruntál (czes. Okres Bruntál) to powiat w kraju morawsko-śląskiego (okręg terytorialny: kraj północnomorawski) w Republice Czeskiej. Jego siedziba znajduje się w mieście Bruntál (choć najludniejszym miastem jest Krnov). Powierzchnia powiatu wynosi 1536,06 km², zamieszkuje go 98 858 osób (gęstość zaludnienia wynosi 64,36 mieszkańców na 1 km²). Powiat ten liczy 67 miejscowości, w tym 9 miast.

Město Albrechtice (pl. Miasto Albrechcice lub Miasto Olbrachcice, niem. Stadt Olbersdorf) - miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 6 527 ha, a liczba jego mieszkańców 3 638 osób.

Po podziale Śląska Cieszyńskiego miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji. zaś w październiku 1938 została zaanaktowana wraz z resztą Zaolzia przez Polskę a podczas II wojny światowej przez nazistowskie Niemcy. Po wojnie przywrócona Czechosłowacji. W 1950 liczyła 1602 mieszkańców, lecz w następnych dekadach liczba ta systematycznie rosła aż do 4071 w 2001.

Słowacy (Slováci) – naród słowiański, zamieszkujący głównie Słowację – stanowią 86% jej mieszkańców (4,5 mln); mniejszości słowackie zamieszkują także Czechy , Węgry i Polskę (Orawa i Spisz- około 1700 osób). Mówią językiem słowackim. Większość Słowaków jest katolikami, mniejszość stanowią protestanci i grekokatolicy.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

W Olbrachcicach urodził się m.in. Tadeusz Michejda – polski architekt.

Zabytki

W miejscowości znajduje się drewniany kościół świętego Piotra i Pawła z 1766 i zabytkowy krzyż przydrożny.

Galeria

Położenie gminy katastralnej

Kościół katolicki

Kościół luterański (wyb. 1946-1948)

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Piotr Apostoł, Szymon Piotr, łac. Petrus, gr. Πέτρος Petros (petra = skała), aram. כיפא Kefa (kefa = skała), scs. Sławny i wsiechwalnyj pierwowierchowny apostoł Pietr (pontyfikat: 30? – ok. 67) – apostoł, uważany przez Kościół katolicki za pierwszego papieża, męczennik chrześcijański, święty katolicki i prawosławny.

Cmentarz ewangelicki

Pawilon handlowy z 1983

Przystanek autobusowy

Dwujęzyczna tablica

Dwujęzyczne tablice

Źródła

Józef Londzin: Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim. Cieszyn: Dziedzictwo błog. Jana Sarkandra, 1932, s. 227-237. OCLC 297540848.

Veronika Matroszová: Albrechtice - Olbrachcice. Albrechtice-Karviná: 2006.

Przypisy

Sčítaní lidu, domů a bytů 2001 (cz.). [dostęp 2010-10-03].
↑ Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 - 2005 - 1. díl (cz.). 20 sierpnia 2008. [dostęp 2010-10-03]. ss. 718-719.
Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912.