Olbracht Jagiellończyk - Polski Serwis Naukowy

Olbracht (ur. i zm. 20 września 1527 w Niepołomicach) - polski królewicz i książę litewski, młodszy syn Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. Był ostatnim legalnym dzieckiem urodzonym w dynastii Jagiellonów.

Olbracht był drugi synem, a zarazem szóstym i najmłodszym dzieckiem Zygmunta I Starego, króla Polski i wielkiego księcia litewskiego, i jego drugiej żony Bony Sforzy, księżniczki mediolańskiej.

Otrzymał imię Olbracht (spolszczona forma imienia Albert), przypuszczalnie na cześć swojego stryja - polskiego króla Jana I Olbrachta. Niektóre opracowania podają, że królewicz otrzymał imiona Wojciech Olbracht. Pojawienie się pierwszego imienia może być spowodowane pomyleniem Albertusa z Adelbertem, węgierskim, łotewskim i angielskim tłumaczeniem imienia Wojciech.

Jagiellonowie lit. Jogailaičiai – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386-1572 [1], na Litwie w latach 1377-1401 i 1440-1572, w Czechach w latach 1471-1526 oraz na Węgrzech w latach 1440-1444 i 1490-1526.

Marcin Bielski, Marcin Wolski herbu Prawdzic (ur. ok. 1495 we wsi Biała pod Pajęcznem w ziemi Sieradzkiej, zm. 18 grudnia 1575) – żołnierz, historyk i renesansowy poeta satyryczny.

Okoliczności narodzin i śmierci królewicza zostały opisane przez kronikarza Marcina Bielskiego: Z Krakowa ruszył król do Niepołomic z królową Boną i ze wszystkim dworem na krotochwile, gdzie tam miał niedźwiedzia na obyczaj wielkiego, którego z Litwy przywieziono w skrzyni. Gdy go wypuszczono w gaju blisko Wisły, poszczuwano go wielkimi psy najpierw, których on ze sto połamał, pobił i poranił; chłopów było z trzystu z oszczepy. […] Puścił się potem tam, gdzie królowa stała, która, uciekając przed nim, potknął się koń pod nią, spadła i uraziła się, bo była brzemienna . Wkrótce po wypadku królowa urodziła syna, który zmarł w tym samym dniu.

Albert – imię męskie pochodzenia germańskiego - szlachetny, sławny. Jest zredukowaną formą staroniemieckiego imienia Athalbraht (pol. Adalbert). Alternatywną wersją Alberta jest Olbracht. Dawniej bardzo popularne wśród sfer arystokracji.

Zygmunt I Stary, lit. Žygimantas Senasis, biał. Жыгімонт Стары (ur. 1 stycznia 1467 w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 w Krakowie) – od 1506 król polski i wielki książę litewski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim.

Olbracht został pochowany w Niepołomicach. Na prośbę królowej Bony, zwłoki Olbrachta zostały ekshumowane i złożone w krypcie wawelskiej w roku 1548, podczas uroczystości pogrzebowych Zygmunta I.

Przypisy

Grzybowski, Dzieje Polski i Litwy (1506-1648), s. 47.
E. Rudzki, Polskie królowe, t. 1, s. 203.
M. Duczmal, Jagiellonowie, s. 419.
L. Wieliczko, Puszcza Niepołomicka, "Echa Leśne 11/2005" - opis królewskiego polowania, którego skutkiem był przedwczesny poród królowej oraz cytat z kroniki Marcina Bielskiego.

Bibliografia

Duczmal M., Izabela Jagiellonka. Królowa Węgier, Warszawa 2000, ISBN 83-87893-74-9, s. 169-170, 419.

Grzybowski S., Dzieje Polski i Litwy (1506-1648), Kraków 2000, ISBN 83-85719-48-2, s. 47.

Rudzki E., Polskie królowe, t. 1, Warszawa 1990, s. 203.