Olej rzepakowy - Polski Serwis Naukowy

Olej rzepakowy pozyskiwany jest z rzepaku (plantacja rzepaku w Bavenhausen, Niemcy)

Pole rzepaku. Tu olej rzepakowy "się rodzi i dojrzewa"

Olej rzepakowy – spożywczy olej roślinny wytwarzany z rzepaku. W Polsce a także w większości krajów Europy olej rzepakowy jest podstawowym olejem roślinnym, co wynika z większej produkcji oleju w przeliczeniu na ha powierzchni rolnej niż w przypadku pozostałych roślin oleistych.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Znaczenie lecznicze

Olej tłoczony z odmian rzepaku podwójnie ulepszonego, tzw. „00” jest bogatym źródłem steroli roślinnych, tak jak oleje sojowy i kukurydziany. Badania nad olejem rzepakowym dowiodły że zawiera on znaczniejszą ilość kwasu linolowego (omega-6) niż w przypadku oliwy. Jest drugim po oliwie źródłem kwasu oleinowego. Olej rzepakowy zawiera też najmniej z olejów kwasów tłuszczów nasyconych, ok. 7%, oliwa dwukrotnie więcej.

Silnik o zapłonie samoczynnym (znany powszechnie jako silnik wysokoprężny lub silnik Diesla, ZS) – silnik cieplny spalinowy tłokowy o spalaniu wewnętrznym, w którym ciśnienie maksymalne czynnika jest znacznie większe, niż w silnikach niskoprężnych (z zapłonem iskrowym), a do zapłonu paliwa nie jest wymagane żadne zewnętrzne źródło energii, ma miejsce zapłon samoczynny.

Hektar – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie i leśnictwie. 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Oznaczana symbolem ha. Nazwa pochodzi od przedrostka "hekto-" oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary "ar".

Paliwo

Olej rzepakowy stosowany jest także jako domieszka do oleju napędowego albo jako samodzielne paliwo, w postaci nieprzerobionej (instalacje do zasilania silników olejem rzepakowym podgrzewają go dla zmniejszenia jego lepkości i umożliwienia właściwego rozpylenia w komorze spalania).

Kapusta rzepak (Brassica napus L.) – gatunek rośliny dwuletniej lub byliny, należący do rodziny kapustowatych. Jak wykazały badania genetyczne jest krzyżówką kapusty polnej (Brassica campestris) i kapusty warzywnej (Brassica oleracea).

Nasycone kwasy tłuszczowe to kwasy tłuszczowe nie zawierające podwójnych wiązań w cząsteczce. W warunkach normalnych są zwykle białymi ciałami stałymi. Kwasy zawierające w łańcuchu więcej niż 10 atomów węgla są nierozpuszczalne w wodzie i są nielotne.

Służy też jako surowiec do produkcji biodiesla - biopaliwa stosowanego zazwyczaj zamiast oleju napędowego do silników Diesla. Paliwo to nie jest czystym olejem rzepakowym, lecz jest przetworzone chemicznie (do postaci estrów kwasów tłuszczowych). Biodiesel może być stosowany samodzielnie lub jako domieszka do zwykłych olejów napędowych, najczęściej w ilości kilku (3-5) procent.

Olej sojowy - powstaje z tłoczenia ziaren soi zwyczajnej. Zawiera dużą ilość flawonoidów, lecytyny, steroliny i witaminy E. Wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, kosmetycznym (zawiera spore ilości kwasu linolowego, który przywraca skórze poziom właściwego nawilżenia), chemicznym (do produkcji lakierów i farb) oraz jako biopaliwo.

Kwasy tłuszczowe omega-6 (ω-6, zwane też kwasami tłuszczowymi n-6) – nienasycone kwasy tłuszczowe, których ostatnie wiązanie podwójne znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla łańcucha węglowodorowego. Kwasy omega-6 należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), co oznacza, że nie są one produkowane przez organizm człowieka, a jednocześnie są mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowanie i muszą być pobierane z pożywienia.

Paliwo na bazie oleju rzepakowego jest droższe w produkcji od paliw ropopochodnych. Mimo to jego cena może być niższa, gdyż w wielu krajach promuje się to paliwo za pomocą ulg podatkowych, zwykle w postaci obniżenia akcyzy. Aktualna stawka podatku akcyzowego na olej rzepakowy wynosi ok. 1,9 zł/litr.

Kapusta rzepak (Brassica napus L.) – gatunek rośliny dwuletniej lub byliny, należący do rodziny kapustowatych. Jak wykazały badania genetyczne jest krzyżówką kapusty polnej (Brassica campestris) i kapusty warzywnej (Brassica oleracea).

Olej kukurydziany - olej otrzymywany poprzez ekstrakcję (w tej postaci ma barwę delikatnie czerwonawą) lub tłoczony na zimno (jasnożółty o neutralnym smaku) z kukurydzy (Zea mays).

Znaczenie lecznicze

Paliwo

Przypisy