El Hadj Omar Bongo Ondimba (ur. jako Albert-Bernard Bongo 30 grudnia 1935 w Lewai, zm. 8 czerwca 2009 w Barcelonie) – gaboński polityk, minister, wiceprezydent w latach 1966–1967, prezydent Gabonu od 1967 do 2009. Rządził przez 42 lata. Jego następcą został wybrany syn, Ali Bongo Ondimba.

Omar Bongo, człowiek niskiej postury, po ukończeniu służby wojskowej rozpoczął pracę w administracji publicznej. W latach 60. XX w., jako młody urzędnik, objął kluczowe stanowiska w administracji prezydenta Léona M’by. Był szefem jego gabinetu, ministrem, a w 1966 został wiceprezydentem Gabonu. W 1967, po śmierci M’by, przejął władzę w państwie. Wprowadził jednopartyjny system rządów. Jego Gabońska Partia Demokratyczna do 1990 pozostawała jedyną legalnie działającą partią polityczną. W 1973, jako jedyny kandydat, po raz pierwszy wygrał wybory prezydenckie. W następnych latach sześciokrotnie uzyskiwał reelekcję (w 1979, 1986, 1993, 1998, 2005). W 1990, dzięki interwencji wojsk francuskich, przywrócił spokój w państwie, po fali strajków z powodu złej sytuacji ekonomicznej. Zmarł w czasie pełnienia urzędu, w barcelońskiej klinice, gdzie był leczony na raka jelita grubego.

Na arenie międzynarodowej wielokrotnie angażował się w proces pokojowego rozwiązywania sporów w Afryce. Utrzymywał szczególnie bliskie stosunki z Francją. Prowadził politykę z wszystkimi prezydentami V Republiki. Bongo był jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Jego majątek był kilkakrotnie przedmiotem dochodzenia. Był oskarżany o korupcję i czerpanie zysków ze sprzedaży gabońskiej ropy naftowej. W 2009 francuska prokuratura wszczęła przeciw niemu śledztwo w sprawie defraudacji środków państwowych i zakup za nie francuskich nieruchomości i luksusowych samochodów. Sprawując władzę przez ponad cztery dekady, był jednym z ostatnich afrykańskich „wielkich przywódców”.

Edukacja i młodość

Albert-Bernard Bongo urodził się 30 grudnia 1935 w mieście Lewai, nazwanym później na jego cześć Bongoville, w prowincji Górne Ogowe. Był najmłodszym spośród 12 dzieci w rodzinie. Pochodził z grupy etnicznej Bateke. Jego rodzice zajmowali się rolnictwem. Gdy miał 7 lat zmarł mu ojciec. Jego oficjalna strona internetowa cytowała: „Nie przyszedł na świat w szpitalnym łóżku i nie miał własnej kołyski ani niani”.

Po ukończeniu szkoły podstawowej i średniej w Brazzaville (stolica ówczesnej Francuskiej Afryki Równikowej), w 1952 podjął pracę w Publicznych Służbach Pocztowych i Telekomunikacyjnych. W 1958 wstąpił do armii francuskiej i rozpoczął szkolenie wojskowe. Uzyskał stopień podporucznika, a następnie porucznika sił powietrznych. Służył w Brazzaville, Bangi i Forcie Lamy (Ndżamena).

Kariera polityczna

Po uzyskaniu przez Gabon niepodległości w sierpniu 1960 rozpoczął działalność polityczną. W 1960 podjął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W lutym 1961 pierwszym prezydentem kraju został dotychczasowy premier Léon M’ba, lider partii Bloc Democratique Gabonais (BDG, Gaboński Blok Demokratyczny). W 1961 Bongo prowadził kampanię wyborczą przyszłego ministra zdrowia, M. Sandougouta, przed wyborami parlamentarnymi. W marcu 1962 został wicedyrektorem gabinetu prezydenta M’by, a siedem miesięcy później dyrektorem.

Od 17 do 18 lutego 1964 był przetrzymywany w areszcie w Libreville w czasie, jedynego w historii kraju, zamachu stanu. Wojsko na dwa dni uwięziło i odsunęło od władzy prezydenta M’bę. Utworzony Komitet Rewolucyjny nowym prezydentem mianował Jean-Hilaire’a Aubame’a. Rebelia została stłumiona przez francuskie wojska powietrznodesantowe, które pokonały zamachowców i przywróciły władzę prezydenta M’by.

Podobizna prezydenta Léona M’by na ulicach Libreville.

W obliczu pogarszającego się coraz bardziej zdrowia M’by, 24 września 1965 został mianowany prezydenckim ministrem, będąc odpowiedzialnym za obronę i współpracę. W sierpniu 1966 został ministrem informacji i turystyki. W tym samym miesiącu prezydent M’ba został przewieziony do szpitala w Paryżu w celu podjęcia leczenia, które kontynuował już do końca życia. M’ba, przy poparciu ze strony prezydenta Francji Charles’a de Gaulle’a, 12 listopada 1966 mianował Bongo wiceprezydentem Gabonu. Tym samym namaścił go na swojego następcę. 19 marca 1967 M’ba wygrał wybory prezydenckie razem z Bongo jako kandydatem na urząd wiceprezydenta. 28 listopada 1967 prezydent M’ba zmarł w szpitalu we Francji. 2 grudnia 1967, z racji sprawowanego urzędu, Bongo został nowym prezydentem Gabonu.

Prezydent

Rządy jednopartyjne

Albert-Bernard Bongo został prezydentem w wieku zaledwie 31 lat. Po objęciu stanowiska zwolnił z więzień przeciwników politycznych prezydenta M’by i pozwolił im powrócić na stanowiska w administracji lub do życia prywatnego. W marcu 1968 zadekretował wprowadzenie jednopartyjnego systemu rządów. Zastąpienie wielu partii etnicznych jedną ogólnonarodową miało ułatwić zarządzanie państwem. W tym celu utworzył Gabońską Partię Demokratyczną (PDG, Parti Democratique Gabonais) (powstała z przekształcenia Gabońskiego Bloku Demokratycznego), która do 1990 pozostała jedynym legalnie działającym ugrupowaniem. Motto partii brzmiało: „Dialog-Tolerancja-Pokój”.

Wprowadzenie rządów jednopartyjnych zapewniło prezydentowi i klasie rządzącej środki do utrwalania swojej władzy bez konieczności dbania o potrzeby obywateli. Jakikolwiek bunt mógł zostać stłumiony, gdyż francuskie wojska w ramach umowy o współpracy obronnej, zapewniały spokój wewnątrz kraju. W 1969 Bongo rozpoczął ograniczanie wolności związków zawodowych. Do 1973 wszystkie związki zostały zmuszone do przyłączenia się do jednej federacji kontrolowanej przez rząd. Krytyka wyrażona przez studentów i profesorów, a dotycząca niedemokratycznej formy rządów i korupcji finansowej, w 1972 doprowadziła do surowych aresztowań.

Oprócz funkcji prezydenta, Bongo pełnił również inne funkcje rządowe. W latach 1967-1975 był premierem Gabonu, a także ministrem obrony (1967–1981), ministrem informacji (1967–1981), ministrem planowania (1967–1977) oraz ministrem spraw wewnętrznych (1967–1970). W wyborach prezydenckich w 1973 był jedynym kandydatem na to stanowisko, zdobywając 99,56% głosów poparcia.

W kwietniu 1975 zniósł stanowisko wiceprezydenta, które zajmował Léon Mébiame, mianując go w zamian nowym premierem kraju. Mébiane pozostał szefem rządu do czasu rezygnacji w 1990. Przed wyborami prezydenckimi w 1979 Bongo objechał kraj, nawołując do jedności narodowej i zakończenia plemiennych konfliktów. W swojej administracji, przez cały okres prezydentury, potrafił zachować delikatną równowagę etniczną. W wyborach w 1979 po raz kolejny był jedynym kandydatem. Uzyskał 99,96% głosów poparcia.

Pierwsze ruchy opozycyjne wobec władzy Bongo zaczęły powstawać pod koniec lat 70. XX w., kiedy pojawiające się trudności ekonomiczne stawały się coraz bardziej dotkliwe dla mieszkańców kraju. Pierwszą zorganizowaną, lecz nielegalną, partią opozycyjną był Mouvement de redressement national (MORENA, Ruch Odbudowy Narodowej). Jako umiarkowanie ugrupowanie opozycyjne zorganizował demonstrację studentów i pracowników naukowych na Uniwersytecie Omara Bongo w Libreville w grudniu 1981, w wyniku którego uczelnia została tymczasowo zamknięta. MORENA oskarżał prezydenta o korupcję, osobistą rozrzutność i faworyzowanie własnego plemienia Bateke. Żądał wprowadzenia systemu wielopartyjnego. Do kolejnych aresztowań doszło w lutym 1982, kiedy opozycja rozprowadziła ulotki krytykujące reżim Bongo w czasie pielgrzymki papieża Jana Pawła II. W listopadzie 1982 roku 37 członków MORENA zostało skazanych za przestępstwa przeciw bezpieczeństwu narodowemu. 13 osób dostało wyrok 20 lat ciężkich robót. W połowie 1986 wszyscy skazani zostali ułaskawieni i zwolnieni z odbywania kary. MORENA zobowiązał się do niestosowania przemocy, lecz dalej prowadził podziemną działalność, często z zagranicy.

Gabon, państwo rządzone przez ponad cztery dekady przez jednego człowieka.

W 1985 w Gabonie odbyły się wybory parlamentarne. Wszystkie mandaty zdobyli kandydaci PDG. W wyborach prezydenckich w listopadzie 1986 Bongo jako jedyny kandydat zdobył 99,97% głosów poparcia.

W drugiej połowie lat 80. XX w. Gabon dotknęło długotrwałe załamanie gospodarcze. O połowę zmniejszyły się wpływy do budżetu, rząd zamroził płace, wzrosło bezrobocie i niezadowolenie społeczne. W 1988 wybuchł strajk pracowników linii lotniczych Air Gabon oraz innych pracowników sektora publicznego. Sytuacja została rozwiązana dopiero na drodze negocjacji. W 1989 i w 1990 rząd zmuszony był wprowadzić dalsze ograniczenia budżetowe.

We wrześniu 1989 władze poinformowały o odkryciu spisku przeciw prezydentowi. W spisek mieli być zaangażowani członkowie służb bezpieczeństwa oraz prominentni funkcjonariusze publiczni. Mieli działać w porozumieniu z Pierre’em Mamboundou, liderem szerzej nieznanej grupy opozycyjnej z siedzibą w Paryżu, Union des peuples gabonais (UPG). Dwie osoby oskarżone w kraju o udział w zamachu, zmarły w niewyjaśnionych okolicznościach, a Mamboundou został wydalony z Francji i udał się do Senegalu w lutym 1990.

W styczniu 1990 w stolicy Gabonu na nowo wybuchły strajki ludności dotkniętej złą sytuacją gospodarczą kraju. Studenci ogłosili bojkot zajęć, protestując przeciw złym warunkom studiowania i brakom w kadrach akademickich. W lutym strajk rozpoczęli lekarze i nauczyciele, żądając lepszych warunków płacowych. Do protestów przyłączyli się pracownicy telekomunikacji i obsługa lotniska. Prezydent winą za falę strajków obarczył Międzynarodowy Fundusz Walutowy i jego obostrzenia narzucone na Gabon. Ogłosił podjęcie natychmiastowych reform i zwołanie w tym celu narodowej konferencji. Nie uspokoiło to nastrojów. Ponad tysiąc osób, głównie bezrobotnych, splądrowało w Port-Gentil sklepy należące do libańskich handlowców. 21 marca do strajków, obok urzędników i pracowników banków, przyłączyli robotnicy naftowi z Port-Gentil.

27 marca prezydent otworzył posiedzenie konferencji narodowej. Władze wprowadziły godzinę policyjną i zakazały prowadzenia strajków. W swoim przemówieniu stwierdził, że anarchia może zaszkodzić rozwojowi gospodarczemu i odstraszyć zagranicznych inwestorów. W konferencji wzięło udział 2 tysiące delegatów, reprezentujących 70 różnych organizacji politycznych, zawodowych i inne grupy interesu. Uczestnicy opowiedzieli się za natychmiastowym wprowadzeniem systemu wielopartyjnego, utworzeniem Senatu i powołaniu nowego gabinetu do czasu przeprowadzenia wyborów parlamentarnych w październiku 1990. Bongo zaakceptował podjęte decyzje i 3 maja nowym szefem rządu mianował Casimira Oyé-Mbę, znanego bankowca. Prezydent zagwarantował status prawny wszystkim grupom opozycyjnym uczestniczącym w konferencji. 13 z nich utworzyło Zjednoczony Front Opozycyjny. Bongo zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego PDG. 22 maja 1990 parlament wprowadził poprawki do konstytucji, ustanawiając w kraju system wielopartyjny oraz skracając kadencję przyszłego prezydenta z 7 do 5 lat z możliwością jednej reelekcji.

23 maja 1990 zamordowany został głośny krytyk prezydenta, Joseph Rendjambe, znany biznesmen i sekretarz generalny opozycyjnej partii Parti gabonais du progres (PGP). Znaleziono go martwego w pokoju hotelowym, najprawdopodobniej przyczyną śmierci było otrucie. Jego śmierć doprowadziła do największych zamieszek w czasie całej prezydentury Bongo. Opozycja oskarżyła prezydenta o śmierć Rendjambe. Jej zwolennicy podpalili kancelarię prezydenta i wzięli za zakładników francuskiego konsula generalnego i 10 pracowników kompanii naftowej. W Port Gentil, rodzinnym mieście Rendjambe i ważnym ośrodku przemysłu naftowego, został ogłoszony stan wyjątkowy. Sytuację uspokoiła dopiero interwencja zbrojna Francji, która w celu zapewnienia bezpieczeństwa 20 tysiącom swoich obywateli i ochrony infrastruktury naftowej, przysłała do Gabonu dodatkowe siły zbrojne.

We wrześniu 1990 odbyły się pierwsze wielopartyjne wybory parlamentarne. Do udziału w nich mogło przystąpić tylko 13 partii uczestniczących w konferencji narodowej. Pierwsza tura głosowania 16 września przebiegła w atmosferze przemocy. Zwolennicy opozycji napadali na lokalne wyborcze i niszczyli urny wyborcze, twierdząc że wybory będą sfałszowane. Największy punkt wyborczy w stolicy musiał zostać zamknięty, po tym jak wyborcy splądrowali budynek i odkryli w nim urny wyborcze wypełnione kartami do głosowania, dopiero co po rozpoczęciu głosowania. Pod naciskiem opozycji, rząd zmuszony był anulować wyniki w 32 ze 120 okręgów. Ostatecznie całe głosowanie zostało unieważnione.

Nowe wybory parlamentarne odbyły się w październiku i listopadzie 1990. Gabońska Partia Demokratyczna zdobyła 63 spośród 120 mandatów. Prezydent Bongo 26 listopada 1990 ogłosił skład rządu jedności narodowej, w którym znaleźli się przedstawiciele opozycji. Szefem gabinetu pozostał Casimir Oyé-Mba.

Rządy wielopartyjne

Omar Bongo z prezydentem George’em W. Bushem, Waszyngton, 2004.

Prezydent Bongo w Białym Domu.

5 grudnia 1993 prezydent Bongo wziął udział w wyborach, w których po raz pierwszy kandydatem nie był on sam jeden. Zdobył w nich 51,2% głosów. Kandydat opozycyjnej partii Rassemblement National des Bûcherons (Zgromadzenie Narodowe Drwali), katolicki ksiądz Paul M'ba-Abessole uzyskał 26,5% głosów poparcia. Opozycja zarzuciła prezydentowi sfałszowanie wyników głosowania, kupowanie głosów wyborców i ogłosiła zwycięstwo. Zagroziła również stworzeniem własnego rządu. Obserwatorzy amerykańscy stwierdzili, że wybory były chaotyczne i łatwe do sfałszowana. Nie orzekli jednak, że zostały sfałszowane przez dotychczasową administrację bądź opozycję. W 1994 z powodu kwestionowanych wyników wyborów, w Gabonie wybuchły zamieszki i demonstracje, które sparaliżowały jego funkcjonowanie i doprowadziły na krawędź wojny domowej. Bongo nie zdecydował się na użycie przemocy i zgodził się wziąć udział w specjalnie zwołanej konferencji z przedstawicielami opozycji. We wrześniu 1994 zawarto kompromis, tzw. Porozumienie Paryskie, na mocy którego w Gabonie powstał rząd koalicyjny, działający do wyborów parlamentarnych w 1996.

Wybory parlamentarne w 1996 zdecydowanie wygrała Gabońska Partia Demokratyczna, jednak rok później opozycja uzyskała zwycięstwo w kilku dużych miastach (w tym w Libreville) w czasie wyborów lokalnych. W 1997 parlament uchwalił poprawki do konstytucji, które przywracały stanowisko wiceprezydenta i wydłużały kadencję prezydenta z 5 do 7 lat.

W październiku 1998 Bongo ogłosił swój udział w wyborach prezydenckich 6 grudnia 1998. Podziały na opozycji ułatwiły mu zwycięstwo i zdobycie prawie 67% głosów. Drugi z wynikiem 16,5% był Pierre Mamboundou z opozycyjnej Union du Peuple Gabonais (UPG, Unii Ludności Gabońskiej). Opozycja oskarżyła prezydenta o fałszerstwa wyborcze. Część międzynarodowych obserwatorów określiła wyniki wyborów jako reprezentatywne, pomimo odnotowania nieprawidłowości. Prezydent Bongo odpowiedział na zarzuty, zapraszając swoich krytyków na spotkanie w celu przedyskutowania zmian w prawie, gwarantujących w przyszłości wolne i uczciwe wybory. Pierre Mamboundou odmówił i uznał to za kolejną sztuczkę prezydenta.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.
Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (wym. ~szeld) (ur. 29 lipca 1905, zm. 18 września 1961) – szwedzki polityk, dyplomata, ekonomista i prawnik, od 10 kwietnia 1953 do 18 września 1961 sekretarz generalny ONZ, przyczynił się do rozwiązania kryzysu sueskiego 1956.

21 stycznia 1999 Bongo został zaprzysiężony na kolejną siedmioletnią kadencję, W uroczystości wzięli udział prezydenci Czadu, Angoli, Republiki Środkowoafrykańskiej, Gwinei Równikowej, Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, Burundi i Konga.

W grudniu 2001 Gabońska Partia Demokratyczna (PDG) zdecydowanie wygrała wybory parlamentarne, po tym jak główna partia opozycyjna UGP, z obawy przed oszustwami, zbojkotowała głosowanie. Zagraniczni obserwatorzy skrytykowali sposób przeprowadzenia wyborów. Zaznaczyli, że pojawiły się problemy z organizacją głosowania. Po wyborach prezydent zaprosił największą partię opozycyjną księdza Paula M’by Abessole’a do koalicji rządowej.

Stan wyjątkowy - jeden z stanów nadzwyczajnych państwa, którego wprowadzenie powoduje w szczególności ograniczenie określonych praw i swobód obywatelskich. W Polsce instytucja stanu wyjątkowego była w regulacjach konstytucyjnych w latach 1952-1983 wchłonięta przez instytucję stanu wojennego.
Neokolonializm – to utrzymywanie związków oraz zależności gospodarczych i politycznych przez mocarstwo w stosunku do kolonii, które ogłosiły niepodległość.

W lipcu 2003 w Gabonie zniesiono limit dwóch kadencji prezydenckich. Dało to prezydentowi powtórną możliwość ubiegania się o prezydenturę. W październiku 2005 Bongo zdecydował się na start w kolejnych wyborach.

W czasie kampanii wyborczej w listopadzie argumentował, że z racji swojego doświadczenia politycznego jest najlepszym kandydatem na najwyższy urząd w państwie i gwarantuje utrzymanie pokoju i stabilizacji. Taktyka prezydenta polegała na szerokim rozdawnictwie pieniędzy i obietnicach socjalnych. Zjawisko to, nazwane „frankiem wyborczym” polegało na przekazywaniu środków finansowych partiom, grupom społecznym i pojedynczym osobom, które wspierały lub zobowiązywały się wspierać urzędującego prezydenta. Przed samym głosowaniem Bongo ogłosił zwolnienie wszystkich obywateli z opłaty rachunków za wodę i elektryczność za miesiąc listopad. Prowadził szeroko zakrojoną kampanię w mediach i na ulicach stolicy. Z obawy przed zamieszkami zamknął uniwersytet i wprowadził całkowity zakaz manifestacji. Cała kampania przebiegła w atmosferze obustronnej nieufności i podejrzeń

Ferrari 456 - czteromiejscowe coupé produkowane przez włoską firmę Ferrari, które weszło na rynek w 1992 roku jako następca Ferrari Mondial. Ferrari 456M GT zostało zastąpione w 2003 roku przez Ferrari 612 Scaglietti.
Jacques Koch-Foccart (ur. 31 sierpnia 1913 w Ambrières-les-Vallées, zm. 19 marca 1997 w Paryżu) – francuski doradca polityczny, sekretarz generalny ds. afrykańskich w kancelarii prezydenta Francji, nazywany Panem Afryką. Architekt geopolitycznej konstrukcji pod nazwa "Françafrique".

W wyborach prezydenckich 27 listopada 2005 kolejny raz uzyskał reelekcję. Według oficjalnych wyników zdobył 79,2% głosów. Kandydat opozycji, Pierre Mamboundou, zajął drugie miejsce, uzyskując 13,6% głosów poparcia. Opozycja zarzuciła prezydentowi sfałszowanie wyników wyborów, a w Port Gentil doszło do starcia jej zwolenników z policją. 1 grudnia 2005 opozycja zorganizowała demonstrację w stolicy przeciw, jej zdaniem, fałszywym wynikom wyborów. Policja do stłumienia protestu użyła gazu łzawiącego. Aresztowanych zostało ponad 20 osób. 19 stycznia 2006 Omar Bongo został zaprzysiężony na stanowisko prezydenta na kolejną kadencję. W wystawnej uroczystości wzięli udział prezydenci Thabo Mbeki (RPA), Abdoulaye Wade (Senegal), Olusẹgun Ọbasanjọ (Nigeria) oraz król Maroka Mohamed VI.

Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.
Casimir Oyé-Mba (ur. 20 kwietnia 1942), gaboński polityk, dyrektor Banku Państw Afryki Środkowej (BEAC) w latach 1978-1990, premier Gabonu w latach 1990-1994, minister spraw zagranicznych od 1994 do 1999, minister planowania w latach 1999-2007, minister kopalnictwa i ropy od 2007 do 2009.

W wyborach parlamentarnych w grudniu 2006 Gabońska Partia Demokratyczna odniosła zdecydowane zwycięstwo, zdobywając 80 ze 120 mandatów. W listopadzie 2007 prezydent Bongo świętował 40-lecie rządów. Był w tamtym czasie szefem państwa najdłużej pełniącym urząd w Afryce. W uroczystych obchodach uczestniczyło wielu afrykańskich przywódców.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Senegal (Republika Senegalu, franc. République du Sénégal) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Mauretanią, Mali, Gwineą, Gwineą Bissau i Gambią.

Choroba, śmierć i sukcesja

Omar Bongo z prezydentem Władimirem Putinem, Moskwa, 2001.

6 maja 2009 Bongo ogłosił zawieszenie pełnienia oficjalnych obowiązków głowy państwa w celu oddania czci zmarłej w marcu żony. 21 maja 2009 do publicznej wiadomości została podana informacja o jego hospitalizacji. Prezydent od kilkunastu dni przebywał w Klinice Quiron w Barcelonie, gdzie przeszedł operację związaną z rakiem jelita. Według doniesień, jego stan był poważny. W szpitalu towarzyszyła mu córka, Pascaline Bongo Ondimba.

Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej.
Mangan (Mn, łac. manganium) to pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Ma 15 izotopów z przedziału mas 49-62 i izomery jądrowe 51m, 52m, 54m. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naturze. Posiada 5 różnych stopni utleniania (od I do VII), z czego trwałe są tylko 3 (II, IV, VII).

7 czerwca 2009 francuska agencja informacyjna AFP oraz magazyn Le Point, powołując się na źródła z bliskiego otoczenia prezydenta, poinformowała o śmierci prezydenta Bongo. Informacja ta została jednak zdementowana następnego dnia przez gaboński rząd. Premier Gabonu Jean-Eyeghe Ndong stwierdził, że „prezydent żyje i ma się dobrze”, a kancelaria prezydenta wydała komunikat oświadczający, że prezydent „kontynuuje wakacje w Hiszpanii po badaniach w klinice Quiron w Barcelonie”. Tymczasem już po południu 8 czerwca 2009 premier Ndong w pisemnym oświadczeniu, poinformował o śmierci prezydenta. Bongo zmarł o godzinie 12:30, powodem zgonu było zatrzymanie akcji serca. W kraju ogłoszono 30-dniową żałobę narodową. Prezydent Francji Nicolas Sarkozy wyraził żal z powodu śmierci prezydenta. Stwierdził, że Francja "towarzyszy obywatelom i władzom Gabonu w tym trudnym czasie".

Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (ur. 5 czerwca 1942 w Acoacán) – polityk i wojskowy, przywódca Gwinei Równikowej od sierpnia 1979. W 1982 oficjalnie mianowany prezydentem kraju, sprawuje nieustannie władzę od ponad 30 lat.
Me Abdoulaye Wade (ur. 29 maja 1926 w Saint Louis) – trzeci w historii i obecnie urzędujący prezydent Senegalu, sprawuje urząd od 2000 roku. Jest przywódcą Partii Demokratycznej Senegalu.

Śmierć Bongo doprowadziła do pierwszego od prawie półwiecza okresu transferu władzy. Stąd też władze Gabonu przedsięwzięły szereg środków bezpieczeństwa. 9 czerwca 2009 syn zmarłego prezydenta i minister obrony Ali Bongo Ondimba, zaapelował do rodaków o zachowanie spokoju. W stan gotowości postawiono służby bezpieczeństwa i zamknięto wszystkie granice kraju: lądowe, morskie oraz powietrzne. Odcięty został dostęp do internetu, a państwowa telewizja rozpoczęła emisję nabożeństw i pieśni religijnych. Ludność stolicy, w obawie przed wprowadzeniem godziny policyjnej, wykupowała żywność ze sklepów. Burmistrz Libreville wprowadził zakaz organizowania dużych zgromadzeń publicznych oraz nakazał zamknięcie barów i klubów nocnych. Na ulicach pojawiły się patrole policji.

Wybory prezydenckie w Zimbabwe w 2008 roku odbyły się 29 marca. Trzema głównymi kandydatami byli: obecny prezydent kraju Robert Mugabe (ZANU-PF), lider opozycyjnej MDC - Morgan Tsvangirai oraz były minister finansów - Simba Makoni. Wstępne wyniki wskazywały na zwycięstwo Morgana Tsvangirai. Drugą turę wyborów zaplanowano na 27 czerwca, jednak w obliczu zastraszania opozycjonistów Morgan Tsvangirai wycofał swoją kandydaturę.
Georges Jean Raymond Pompidou (ur. 5 lipca 1911 w Montboudif, zm. 2 kwietnia 1974 w Paryżu) – francuski polityk, premier Francji w latach 1962-1968 oraz prezydent Francji w latach 1969-1974.

9 czerwca 2009 Sąd Konstytucyjny tymczasowym szefem państwa mianował przewodniczącą Senatu, Rose Francine Rogombé. Jej głównym zobowiązaniem była organizacja nowych wyborów prezydenckich. 11 czerwca 2009, po odprawieniu krótkiej ceremonii pogrzebowej w Barcelonie, ciało prezydenta zostało sprowadzone do Gabonu. Na lotnisku i na trasie przejazdu konduktu pogrzebowego zmarłego prezydenta witały tysiące rodaków. Jego ciało zostało wystawione na katafalku w pałacu prezydenckim w Libreville.

Czad, Republika Czadu (fr. Tchad, République du Tchad, arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) - państwo śródlądowe w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

16 czerwca 2009 w Libreville odbyły się uroczystości pogrzebowe. W ceremonii wzięło udział 14 urzędujących szefów państw. Francja, utrzymująca bliskie stosunki z Gabonem, była reprezentowana przez prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego, byłego prezydenta Jacques’a Chiraca i ministra spraw zagranicznych Bernarda Kouchnera. Obecni byli także prezydenci Beninu, Burkina Faso, Czadu, Demokratycznej Republiki Konga, Gwinei Równikowej, Kamerunu, Konga, Mali, Republiki Środkowoafrykańskiej, Senegalu, Togo oraz Wysp Świętego Tomasza i Książęcej. Przed rozpoczęciem uroczystości prezydent Sarkozy został wygwizdany przez tłum zgromadzonych. Po odprawieniu nabożeństwa w pałacu prezydenckim, na stołecznym Placu Niepodległości odbyła się dwugodzinna parada wojskowa. W uroczystym przemówieniu Ali-Ben Bongo, powiedział że jego ojciec „przez 40 lat był światłem” dla mieszkańców kraju. Dodał: „My, twoje dzieci, twoja rodzina, składamy uroczystą przysięgę zachować ten płomień wciąż żywym”. 18 czerwca 2009 Omar Bongo został pochowany w swoim rodzinnym mieście Franceville na południowym wschodzie kraju w prywatnej uroczystości z udziałem najbliższych.

Unia Afrykańska (UA) – organizacja międzynarodowa o charakterze politycznym, wojskowym i gospodarczym, obejmująca swym zasięgiem wszystkie państwa afrykańskie (oprócz Maroka) powołana w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej 9 lipca 2002 roku na szczycie w Durbanie.
Maybach – marka luksusowych i sportowych samochodów wysokiej klasy. Obecnie samochody tej marki należą do najdroższych seryjnie produkowanych aut na świecie (model 57 w podstawowej wersji kosztuje 310 tys. euro). Producentem jest należąca do koncernu Daimler AG firma Maybach Manufaktur z siedzibą w niemieckiej miejscowości Sindelfingen.

30 sierpnia 2009 w Gabonie odbyły się wybory prezydenckie, które miały wyłonić następcę Omara Bongo. W wyborach, jako kandydat PDG, wziął udział jego syn, Ali Bongo Ondimba. Według oficjalnych wyników zdobył 41,79% głosów poparcia i został zwycięzcą wyborów. Wyniki głosowania odrzuciła opozycja, która oskarżyła władze o fałszerstwa. W Port Gentil doszło do trzydniowych zamieszek, a Sąd Konstytucyjny nakazał ponownie liczenie głosów. Okres transferu władzy zakończył się 16 października 2009, kiedy Ali Bongo Ondimba, po potwierdzeniu jego zwycięstwa przed sąd, został uroczyście zaprzysiężony na stanowisku prezydenta Gabonu.

Libia (ليبيا, Libija), oficjalnie Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى, Al-Jamāhīriyyah al-`Arabiyyah al-Lībiyyah aš-Šabiyyah al-Ištirākiyyah al-`Udhmā) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).
Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.

 Osobny artykuł: Wybory prezydenckie w Gabonie w 2009 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)