Omar Mukhtar - Polski Serwis Naukowy

Omar Mukhtar Omar Al-Mukhtar (arab. عمر المختار, ur. 1862 w Zawia Janzour, zm. 16 września 1931 w Suluk k. Bengazi) − mudżahedin, przywódca powstania przeciwko włoskiej okupacji (1912-1935), bohater narodowy Libii.

Omar Mukhtar pochodził z plemienia Mnifa, które przybyło do Libii z terenów obecnej Arabii Saudyjskiej ok. VIII wieku, w trakcie kolonizacji Afryki Północnej przez Arabów. Zajmował się nauczaniem Koranu.

28 września 1911 roku Włochy pod pretekstem ochrony swoich obywateli w Afryce Północnej wypowiedziały wojnę imperium osmańskiemu i 1 października 1911 zajęły Trypolis, a następnie zaczęły stopniowo wypierać Turków najpierw z terenów Trypolitanię, Cyrenajki i Fazzanu. Wybuch I wojny bałkańskiej w 1912 roku ostatecznie zniweczył szanse Turcji na utrzymanie panowania na tym terenie i w 1913 roku, na mocy traktatu pokojowego w Lozannie, teren oficjalnie włączono do Włoch.

Anthony Quinn, właściwie Antonio Rudolfo Oaxaca Quinn (ur. 21 kwietnia 1915 w Chihuahua w Meksyku - zm. 3 czerwca 2001 w Bostonie w USA), aktor amerykański pochodzenia meksykańsko-irlandzkiego, lecz także malarz i rzeźbiarz.

Cyrenajka to historyczna kraina w północno-wschodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodziła od miasta Cyrena (gr. Kyrēnē), do III w. n.e. stolicy prowincji. Później jej najważniejszym miastem, portem, a jednocześnie stolicą było Bengazi.

Przeciwko Włochom wystąpiła jednak znaczna część miejscowej ludności i w 1912 roku rozpoczęły się walki partyzanckie mudżahedinów pod wodzą Omara Mukhtara. Dowodzeni przez Mukhtara partyzanci działali głównie w rejonie Gór Zielonych w Cyrenajce. Ukształtowanie terenu, liczne groty i jaskinie oraz taktyka polegająca na wciąganiu włoskich jednostek w zasadzki, atakowaniu włoskich posterunków i przecinaniu linii zaopatrzeniowych oraz komunikacyjnych spowodowały, że walki regularnej armii włoskiej z partyzantami trwały ponad 20 lat.

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Trypolitania – kraina historyczna w zachodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego zamieszkana w starożytności przez Berberów. Od VIII w. p.n.e. u jej wybrzeży zaczęły powstawać kolonie fenickie. Pod koniec VI w. p.n.e. kolonie te podporządkowała sobie Kartagina. Po III wojnie punickiej (fenickiej) podbita przez Rzymian, w VIII w. przez Arabów, od 1517 w Turcji, od 1912 kolonia włoska, od 1934 w Libii.

W celu zdławienia powstania Włosi utworzyli na terenie Libii obozy koncentracyjne, w których przetrzymywano łącznie ok. 125.000 osób, głównie mężczyzn. Celem tych działań było odebranie Mukhtarowi wsparcia materialnego i osobowego ze strony miejscowej ludności arabskiej oraz powstrzymanie wzrostu liczebności jego oddziałów.

Królestwo Włoch – państwo o ustroju monarchicznym położone na Półwyspie Apenińskim, na południe od Alp i na wyspach Sardynia i Sycylia. Powstało w 1860 roku w wyniku procesu zjednoczenia Włoch, poprzez przyłączenie do Królestwa Sardynii państw Półwyspu Apenińskiego. Włochami rządziła dynastia sabaudzka do 1946 roku, kiedy to zniesiono tam monarchię konstytucyjną i wprowadzono republikę parlamentarną, a tym samym Królestwo Włoch przestało istnieć.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Omar Mukhtar aresztowany przez włoskich żołnierzy

W 1931 roku, podczas bitwy z oddziałami włoskimi, Mukhtar został okrążony i pojmany. 15 września sąd wojskowy w Bengazi skazał go na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok został wykonany publicznie następnego dnia na terenie obozu koncentracyjnego w Suluk, 50 km na południowy wschód od Bengazi.

Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Śmierć Mukhtara poważnie osłabiła mudżahedinów i doprowadziła do stopniowego ograniczania libijskiego oporu przeciw włoskiej kolonizacji oraz ostatecznego zakończenia walk partyzanckich w 1935 roku.

Omar Mukhtar jest uważany za bohatera narodowego Libii. Jego imieniem nazwane są główne ulice w Trypolisie i Bengazi, a jego podobizna znajduje się na banknocie o nominale 10 dinarów. Historia ostatnich lat jego walki o niepodległość Libii stała się też kanwą scenariusza do filmu Lion of the Desert (1980) w reżyserii Moustaphy Akkada. W postać głównego bohatera wcielił się Anthony Quinn.

Libia (ليبيا, Libija), oficjalnie Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى, Al-Jamāhīriyyah al-`Arabiyyah al-Lībiyyah aš-Šabiyyah al-Ištirākiyyah al-`Udhmā) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).

Al-Dżabal al-Achdar (arab. الجبل الأخضر), Góry Zielone - obszar górski w północno-wschodniej Libii, w Cyrenajce, w gminie Al-Dżabal al-Achdar.