Onomastyka - Polski Serwis Naukowy

Onomastyka (ang. onomastics, franc. onomastique, niem. Onomastik lub Namenkunde) – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (zwanych też onimami), czyli odnoszących się do konkretnych przedmiotów, a nie ich klasy. Onomastyka zajmuje się m.in. nazwami miejscowości, imionami, nazwiskami.

Nazwy własne, imiona własne (łac. nomina propria) - nazwy przysługujące jednostkom, w odróżnieniu od nazw pospolitych mogących się odnosić do dowolnych egzemplarzy desygnatów określonej klasy przedmiotów. Nazwy własne nie są definiowalne przez określenie znaczenia: np. słowo krzesło można zdefiniować przez wymienienie cech typowych dla wszystkich krzeseł, słowa Karol nie można zdefiniować w ten sposób. Nauka o nazwach własnych to onomastyka.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Analizuje sposoby funkcjonowania w systemie językowym oraz rolę w komunikacji. Przedstawia ich ewolucję i stan współczesny nazewnictwa. Materiał badany jest zarówno w aspekcie diachronicznym, jak i synchronicznym. Określenie pochodzi od greckiego słowa ónōma, oznaczającego imię.
Studia Etymologica Cracoviensia (= SEC) – międzynarodowy rocznik poświęcony badaniom etymologicznym, założony w 1996 i do dziś wydawany w Krakowie przez profesora Marka Stachowskiego (Uniwersytet Jagielloński), który pełni od początku funkcję redaktora naczelnego. Pojedynczy tom liczy ok. 200 stron. Na treść tomu składają się artykuły i recenzje, przy czym recenzji jest stosunkowo niewiele i nie w każdym tomie. "SEC" publikuje prace wyłącznie oryginalne i tylko w języku angielskim, niemieckim i francuskim. Nadesłane materiały są przed opublikowaniem recenzowane przez anonimowych ekspertów. Redakcja nie stawia ograniczeń co do objętości prac – obok jedno- lub dwustronicowych przyczynków znajdują się tu również studia obejmujące ponad 70 stron.

Lingwistyka (językoznawstwo) – dział nauk humanistycznych badający istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie lingwistyki (językoznawstwa) – językoznawca, inaczej lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.

Główne gałęzie onomastyki

Główne gałęzie onomastyki to:
antroponimia (od greckiego ánthrōpos, człowiek) – polega na badaniach nazw osobowych,

toponimia (od greckiego topos, miejsce) – polega na badaniach nazw miejscowych.

Szczegółowe dyscypliny badawcze to m.in.:
etnonimia (od greckiego ethnos, lud) – nauka o nazwach plemion,

choronimia (od greckiego choros, kraj) – nauka o nazwach części świata, krain i państw,

hydronimia (od greckiego hydōr, woda) – nauka o nazwach wodnych,

oronimia (od greckiego oros, góra) – nauka o nazwach górskich,

zoonimia – nauka o nazwach własnych zwierząt,

chrematonimia (od greckiego chrema, rzecz, towar, zdarzenie) – nauka o nazwach własnych wytworów pracy ludzkiej, np. środków transportu: samochodów, pociągów, samolotów, statków itp.

kosmonimia – nauka o nazwach obiektów znajdujących się w Układzie Słonecznym oraz nazwach przyrządów do badania tegoż Układu

Zobacz też

Studia Etymologica Cracoviensia

antroponimia

toponimia