Na mapach: 49°48′50″N 6°25′21″E / 49.81389, 6.4225

Fasada bazyliki w Echternach

Opactwo w Echternach – klasztor benedyktyński w Echternach w Luksemburgu, założony w końcu VII w. przez św. Wilibrorda, zlikwidowany podczas rewolucji francuskiej. W opactwie znajduje się bazylika św. Wilibrorda (pierwotna z przełomu VII i VIII w., obecna odbudowana w XX w.). W średniowieczu opactwo stanowiło ważne centrum kulturalne i pielgrzymkowe. Obecnie popularne m.in. dzięki corocznym "tańczącym procesjom".

Historia

Nagrobek św. Wilibrorda w bazylice w Echternach

Założycielem opactwa był Wilibrord, misjonarz anglosaski, który przybył do państwa Franków w 680 w celu chrystianizacji pogańskich Fryzów, a w 685 został biskupem Utrechtu. Podczas swojej misji nawiązał bliskie kontakty z majordomami z rodu Karolingów. W 697 lub 698 otrzymał od Irminy, teściowej majordoma Pepina z Heristalu ziemie położone nad rzeką Sûre, w pobliżu Trewiru, gdzie rozpoczął wznoszenie klasztoru benedyktyńskiego. Pierwszym opatem był sam Wilibrord, który z biegiem lat coraz częściej tutaj przebywał (zmarł w 739). Klasztor został bogato uposażony przez władców karolińskich, m.in. darowizny i przywileje przyznawali mu Pepin Krótki i Karol Wielki. Początkowo funkcjonował w duchu brytyjskiej tradycji monastycznej.

W 859 benedyktyni zostali zastąpieni przez świeckich kanoników (w tym okresie opatem był m.in. pierwszy hrabia Luksemburga Zygfryd), w 973 jednak powrócili tam za sprawą cesarza Ottona I, który sprowadził tam mnichów z opactwa św. Maksymina w Trewirze. W 1016 budynki wzniesione przez Wilibrorda padły ofiarą pożaru i zbudowano nowy kompleks romański, później przebudowywany w stylu gotyckim.

Karta z Ewangeliarza z Echternach

Opactwo było w średniowieczu jednym z najważniejszych ośrodków religijnych i kulturalnych w Europie zachodniej. Rozkwitała tam m.in. szkoła malarstwa miniaturowego i kaligrafii (rozkwit sztuki miniatur nastąpił tam w VIII, a następnie w XI w.), a ze skryptorium klasztornego pochodzą znane do dzisiaj manuskrypty (m.in. słynny Ewangeliarz z Echternach z 1. połowy XI w.). Opactwo było też ważnym ośrodkiem edukacyjnym (m.in. przysłano tam na naukę Karlomana, syna Karola Młota). Dzięki relikwiom św. Wilibrorda, spoczywającego w kościele klasztornym, było też popularnym centrum pielgrzymkowym (pielgrzymowali do nich m.in. liczni cesarze).

W 1794 po włączeniu Echternach w granice rewolucyjnej Francji opactwo zostało zsekularyzowane. W 1797 jego budynki zostały sprzedane i zamienione na fabrykę ceramiki. Kościół popadał w ruinę. W 1861 kościół opactwa został odkupiony przez mieszczan, których staraniem do 1868 został odrestaurowany i ponownie zaczął pełnić funkcje sakralne (stał się siedzibą parafii), a w 1939 został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej. Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony. Zbudowano go na nowo po zakończeniu wojny (do 1953), nawiązując do pierwotnej, romańskiej budowli. W budynkach poklasztornych znalazło się liceum z internatem.