Opera Śląska - Polski Serwis Naukowy

Opera Śląska w Bytomiu − opera istniejąca od 1945 roku stworzona przez Adama Didura.

Siedzibą Opery Śląskiej prawie od początku pozostaje gmach byłego Teatru Miejskiego, zbudowany w latach 1899-1901 według projektu berlińskiego architekta Aleksandra Böhma, w stylu neoklasycystycznym, na 423 miejsca, który od swojej inauguracji tj. 1 października 1901 roku służy sztuce teatralnej.

Ludomir Różycki (ur. 18 września 1883 w Warszawie, zm. 1 stycznia 1953 w Katowicach), polski kompozytor. Był przedstawicielem Młodej Polski w muzyce. Wraz z Karolem Szymanowskim, Grzegorzem Fitelbergiem oraz Apolinarym Szelutą założył w 1905 roku Spółkę Nakładową Młodych Kompozytorów Polskich, co przyczyniło się do podniesienia poziomu artystycznego muzyki polskiej. Z pochodzenia warszawiak, mieszkał i ostatnie dni życia spędził w Katowicach.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.

Historia

Za oficjalną datę utworzenia Opery Śląskiej przyjmuje się dzień premiery Halki Stanisława Moniuszki (14 czerwca 1945 r.), którą wystawił zespół utworzony i kierowany przez artystę Adama Didura. W okresie pierwszych miesięcy uformował się pod jego pieczą krąg solistów złożony z utalentowanych młodych artystów. W tym czasie Opera Śląska została wzmocniona przez znaczną część zespołów repatriowanej Opery Lwowskiej.

Piotr Szmitke, także Piotr Schmidtke (ur. 1955) – polski twórca interdyscyplinarny i teoretyk sztuki. Jest autorem i propagatorem nowego pojęcia w sztuce – metaweryzm. Malarz, scenograf, kompozytor i dramatopisarz – od czasu premiery jego autorskiej opery wystawionej w Operze Śląskiej Muzeum Histeryczne Mme Eurozy w 2005 roku, ogłoszony został jednym z najbardziej wszechstronnych twórców w Europie. Uprawia również sztukę video, instalacje i performance, reżyseruje słuchowiska, spektakle teatralne i muzyczne. W 1990 roku powraca do kraju, osiedlając się na Śląsku, po blisko dziesięcioletnim pobycie w Paryżu, gdzie w 1988 r. ogłoszona została jego metawerystyczna doktryna – teoria tworzenia alternatywnej historii sztuki, która w myśl założeń mechaniki kwantowej wyklucza rozdzielność obrazu od jego przekaziciela. Artysta zatem wciela się w kolejne, hipotetyczne byty wykreowanych przez siebie twórców, podkreślając, iż prawdziwa wiedza o przedmiocie wynika z ontologii jego postrzegania.

Stanisław Moniuszko ) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista; autor ok. 268 pieśni, operetek, baletów i oper. Do jego najsłynniejszych dzieł należą opery: Halka, Straszny dwór i Paria.

Zrealizowano tutaj w ciągu istnienia sceny około 250 premier oper i baletów. Zaprezentowano dzieła polskie obejmujące całokształt dorobku operowego Moniuszki, utwory Szymanowskiego, Różyckiego, Rudzińskiego, Maklakiewicza, Świdra, Twardowskiego i Bairda. Ponadto repertuar obejmuje znaczną liczbę oper Mozarta, najważniejsze dzieła Verdiego, niemal całą twórczość Pucciniego, wiele dzieł reprezentatywnych dla XX wieku, m.in. światowa prapremiera opery "Muzeum Histeryczne Mme Eurozy", której autorem jest interdyscyplinarny twórca Piotr Szmitke.

Adam Didur (ur. 24 grudnia 1874 w m. Wola Sękowa k. Sanoka, zm. 7 stycznia 1946 w Katowicach) – polski śpiewak; jeden z najznakomitszych basów przełomu XIX i XX w.

Karol Maciej Szymanowski h. Korwin / Ślepowron, (ur. 3 października 1882 we wsi Tymoszówka na naddnieprzańskiej Ukrainie w Imperium Rosyjskim, zm. 29 marca 1937 w sanatorium k. Lozanny) – polski kompozytor, pianista, pedagog i krytyk muzyczny.

Scena słynie również z koncertów galowych transmitowanych w radiu i telewizji. Od pierwszych lat prezentowane są także dzieła baletowe - właśnie na scenie bytomskiej odbyła się pierwsza w Polsce po roku 1945 premiera baletu Pan Twardowski w realizacji Stanisława Miszczyka.

Opera Śląska znana jest również poza granicami kraju. Gościła w Niemczech i we Włoszech, Holandii, Belgii i Danii, Francji, Hiszpanii, na Ukrainie i w Czechach. Jako jedyna scena operowa w Polsce odbyła dwukrotnie tournée po kontynencie amerykańskim prezentując Halkę Moniuszki na scenach Stanów Zjednoczonych. Dobra frekwencja oraz specjalne spektakle pt. "Spotkania z Operą" dla młodzieży szkolnej wyróżniają ten teatr spośród innych w Polsce. Zespół Opery Śląskiej dokonał wielu nagrań koncertowych.

W 1955 roku w 10 rocznicę Polski Ludowej odznaczona została Orderem Sztandaru Pracy I klasy.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Opera Śląska

Przypisy

Uchwała Rady Państwa z dnia 16 kwietnia 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych., Monitor Polski, 1955 nr 52 poz. 570