Operacja Bagration - Polski Serwis Naukowy

Operacja Bagration (ros. Операция Багратион) – kryptonim radzieckiej ofensywy Armii Czerwonej z 1944 roku, znanej także Białoruska Strategiczna Operacja Ofensywna, która oczyściła Białoruską SRR z sił niemieckich doprowadzając do prawie całkowitego zniszczenia Grupy Armii "Środek". Była to prawdopodobnie największa klęska Wehrmachtu podczas II wojny światowej. Operacja została nazwana na cześć gruzińskiego księcia i rosyjskiego generała Piotra Iwanowicza Bagrationa, żyjącego na przełomie XVIII i XIX wieku, który poległ w bitwie pod Borodino.

Operacja brzesko–lubelska (ros. Люблин-Брестская операция) była częścią Operacji Bagration, która została wykonana przez Armię Czerwoną w celu zniszczenia wojsk niemieckich w środkowej i wschodniej Polsce. Ofensywa została przeprowadzona przez lewe (południowe) skrzydło 1 Frontu Białorskiego i miała miejsce w lipcu 1944 r. Naprzeciw niej stały niemieckie Grupa Armii Południowa Ukraina i Grupa Armii Środek.
2 Armia (niemiecka), niem. 2. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona 26 sierpnia 1939, z początkiem kampanii wrześniowej przekształcona w Grupę Armii Północ.

Tło

Grupa Armii "Środek" udowodniła już swoją siłę w czasie operacji "Mars", w której wojska frontów Kalinińskiego i Zachodniego kierowane przez Żukowa poniosły ogromne straty. Między sierpniem a październikiem 1943 roku Grupa Armii "Środek" została jednak odparta na zachód przez Armię Czerwoną po przegranej bitwie pod Smoleńskiem, co spowodowało utratę Smoleńska i tym samym rozdzielenie sił niemieckich na dwie odrębne części – północną i południową – uniemożliwiając Wehrmachtowi przemieszczanie wojsk i zaopatrzenia.

Piotr Iwanowicz Bagration (ros. Пётр Иванович Багратион), ur. 1765 r. w Kizlarze, zm. 12 września 1812 r. we wsi Simy gdzie był pochowany), rosyjski generał piechoty, uczeń generałów: Aleksandra Suworowa i Michaiła Kutuzowa, brat Romana Bagrationa. Bohater I wojny ojczyźnianej 1812.
3 Front Białoruski - Front radziecki utworzony 24(19 ?) kwietnia 1944, na bazie frontu zachodniego. Rozformowany 9 maja 1945. Na bazie frontu utworzono Baranowicki Okręg Wojskowy ZSRR. Jeden z Frontów w walkach z wojskami niemieckimi w II wojnie światowej.

W czerwcu 1944 roku, po lądowaniu aliantów w Normadii, wycofano z Grupy Armii "Środek" trzy dywizje pancerne (4., 5. i 20.) i przerzucono w rejon Kowla. W tej grupie armii brakowało czołgów (tylko dwa bataliony Tygrysów) oraz sprawnych samolotów (sprawnych było tylko około 70 myśliwców). Obszar działań wojennych obejmował głównie lasy i bagna. Teren ten był idealny do obrony. Główne linie obronne dotyczyły nielicznych dróg. Drogi te głównie prowadziły do Mińska. W przypadku zajęcia Mińska ewakuacja wojsk niemieckich byłaby niemożliwa.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Siły obu stron

Na początku ofensywy Związek Radziecki zaangażował w przybliżeniu 1 700 000 żołnierzy, około 24 000 dział i moździerzy, 4080 czołgów oraz 6334 samolotów.

Dyslokacja wojsk obu stron

Wojska sowieckie biorące udział w operacji składały się z czterech frontów (grup armii): 1. Frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka Konstantego Rokossowskiego, 2. Frontu Białoruskiego pod dowództwem generała Gieorgija Zacharowa, 3. Frontu Białoruskiego dowodzonego przez generała Iwana Czerniachowskiego oraz 1. Frontu Nadbałtyckiego marsz. Iwana Bagramiana.

Operacja mińska - (rosyjski: Минская наступательная операция) była częścią Białoruskiej Strategicznej Ofensywy przeprowadzoną przez Armię Czerwoną latem 1944 r., znaną jako Operacja Bagration.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Niemieckie siły wynosiły początkowo 800 000 żołnierzy, 9500 dział oraz zaledwie 553 czołgów i 839 samolotów. Wojska te należały do 3. Armii Pancernej, 4., 9. i 2. Armii.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

4. Armia, niem. 4. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w sierpniu 1939 roku w Hanowerze. Armia ta brała udział w kampanii wrześniowej, atakując z Pomorza Słupskiego (jej pododdziały walczyły także o Hel i Westerplatte). Po zakończeniu działań w Polsce przerzucona na front zachodni. W maju 1940 roku przedarła się przez umocnienia na południu Belgii i atakowała na Abbeville. Kampanię zakończyła bitwą na polach Flandrii, oraz natarciem przez Sommę na Brest. Szlak bojowy 4 Armii na froncie wschodnim sięga od Białegostoku przez Mińsk, Smoleńsk aż na przedmieścia Moskwy. Następnie armia bierze udział w walkach obronnych w składzie Grupy Armii Północ. W kwietniu 1945 roku po ewakuacji z Prus Wschodnich przemianowana w 21 Armię.

9 Armia (niemiecka), niem. 9. Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w maju 1940 roku z Naczelnego Dowództwa Wschód. Brała udział w kampanii francuskiej (Grupa Armii B i A), po jej zakończeniu przerzucona na wschód. Walczy na froncie wschodnim aż do końca wojny, głównie w składzie Grupy Armii Środek.

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Kurlandia (łot. Kurzeme – ziemia Kurów, niem. Kurland) – kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem. Nazwa pochodzi od łotewskiego plemienia Kuronów (Kurów, Kursi). W szerszym kontekście nazwa używana na określenie Księstwa Kurlandii i Semigalii.

Bitwa pod Smoleńskiem znana także jako operacja "Suworow", była szeroko zakrojoną ofensywą Armii Czerwonej w zachodniej części ZSRR podczas II wojny światowej. Ofensywa miała miejsce prawie jednocześnie z Ofensywą na Dnieprze. Trwała dwa miesiące i była dowodzona przez Andrieja Jeriomienko i Wasilija Sokołowskiego. Celem było oczyszczenie rejonów Smoleńska i Briańska z wojsk niemieckich. Smoleńsk znajdował się pod okupacją niemiecką od pierwszej bitwy o Smoleńsk. Mimo imponującej obrony niemieckiej Armia Czerwona przełamała i wyzwoliła wiele miast, w tym, z większych, Smoleńsk i Rosław.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.