Operacja Cobra - Polski Serwis Naukowy

Wojska amerykańskie w Coutances podczas operacji "Cobra", widoczne czołgi M4 Sherman

Operacja Cobra – operacja wojskowa przeprowadzona w dniach 25-31 lipca 1944 roku w okolicach francuskiego miasta Saint-Lô przez 1. Armię Stanów Zjednoczonych, mająca na celu przerwanie niemieckiej linii obrony i umożliwienie wojskom amerykańskim wydostanie się z Normandii.

Joseph Lawton Collins (ur. 1 maja 1896, zm. 12 września 1987) – amerykański generał. Podczas II wojny światowej służył zarówno na Pacyfiku jak i w Europie. Był szefem sztabu US Army w czasie wojny koreańskiej. Jego starszy brat James Lawton Collins służył również w armii jako major generał. Jego siostrzeniec Michael Collins jest także znany - jako pilot modułu załogowego w misji Apollo 11, która w 1969 dotarła na Księżyc.

Consolidated B-24 Liberator (z ang. wyzwoliciel) – amerykański ciężki samolot bombowy i patrolowy dalekiego zasięgu. Zaprojektowany i zbudowany w amerykańskim koncernie lotniczym Consolidated Aircraft Corporation. Wyprodukowany w liczbie ok. 18 tys. sztuk stał się głównym bombowcem strategicznym aliantów w czasie II wojny światowej. Samolot produkowany był w licznych odmianach i wersjach, m.in. jako Consolidated C-87 Liberator do celów transportowych, których powstało 287 sztuk. 34 z nich służyły do przewożenia osobistości.

Przebieg

Siedem tygodni po wylądowaniu na plażach Normandii wojska alianckie nadal pozostawały uwięzione na jej terenie, a wszelkie próby przerwania niemieckiej obrony kończyły się niepowodzeniem. Sytuację miała odmienić dopiero zaplanowana na 24 lipca ofensywa, która otrzymała kryptonim "Cobra". Zgodnie z planem, atak 1. Armii gen. Omara Bradleya poprowadzony spomiędzy wsi La Chapelle-en-Juger i Hébécrevon miał być poprzedzony zmasowanym atakiem lotnictwa na pozycje niemieckie na tym obszarze.

M4 Sherman – amerykański czołg średni, stosowany w czasie II wojny światowej. Brytyjczycy używali nazwy M4 General Sherman. Czołg nazwany na cześć generała Williama Shermana.

Normandia, Northmandy, Ziemia Ludzi Północy (fr. Normandie; nd. Normaundie) – kraina historyczna w północnej Francji, nad kanałem La Manche. Powierzchnia nizinna, w części zachodniej Wzgórza Normandzkie (do 417 m n.p.m.). Na wschodzie powierzchnia równinna przecięta doliną Sekwany. 6 czerwca 1944 alianci przeprowadzili w Normandii inwazję tworząc front na zachodzie Europy. Normandia została w 1956 roku podzielona na 2 regiony administracyjne: Dolna Normandia (Basse-Normandie) i Górna Normandia (Haute-Normandie), które mają łączną powierzchnię 29,9 tys. km². Liczba ludności wynosi 3,2 mln.

Pierwsza próba ataku okazała się katastrofą, gdy część bomb zrzuconych przez bombowce spadła na pozycje amerykańskie, zabijając lub raniąc 150 żołnierzy. Mimo to, już następnego dnia podjęto kolejną próbę natarcia. Przez trzy godziny 1500 amerykańskich samolotów B-17 Flying Fortress i B-24 Liberator, wspieranych przez średnie bombowce i myśliwce bombardowały pozycje niemieckie, zadając przeciwnikowi ciężkie straty. Wkrótce po zakończeniu nalotów do atatku ruszyli żołnierze 1. Armii, którzy natknęli się na stosunkowo silny opór Niemców.

Lądowanie w Normandii – wstępna faza Operacji Overlord, największa w historii pod względem użytych sił i środków operacja desantowa podczas II wojny światowej i w historii wojen, mająca na celu otwarcie tzw. drugiego frontu w zachodniej Europie. Operacja rozpoczęła się 6 czerwca 1944 pod dowództwem gen. Eisenhowera. Miała ona stanowić początek końca III Rzeszy. W trakcie operacji około 3 miliony żołnierzy zostało przetransportowanych z wybrzeży Anglii do Normandii. Trzon tych sił stanowiły wojska amerykańskie i brytyjskie.

Alianci II wojny światowej – nazwa krajów walczących przeciwko państwom Osi podczas II wojny światowej. W trakcie wojny stosowano także dla aliantów określenie "Narody Zjednoczone". Od tego zwrotu nazwano po wojnie międzynarodową organizację ONZ, stawiającej sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa na świecie.

26 lipca, dowodzony przez J. Lawtona Collinsa VII Korpus zajął Saint-Gilles, przekroczył drogę prowadzącą z Saint-Lô do Coutances i dotarł do Canisy. W niemieckiej linii obrony zaczęły pojawiać się luki, a następnego dnia front całkowicie się załamał. Wojska amerykańskie rozpoczęły szybkie natarcie w kierunkach zachodnim i południowym, jeszcze tego samego dnia zajmując Marigny, Lessay i Périers. 28 lipca 4. Dywizja Pancerna wyzwoliła Coutances.

Boeing B-17 Flying Fortress (pol. Latająca Forteca) – amerykański ciężki samolot bombowy dalekiego zasięgu. Zaprojektowany i zbudowany w amerykańskim koncernie lotniczym Boeing Airplane Company.

Znaczna część wojsk niemieckich została okrążona, a tysiące żołnierzy trafiły do amerykańskiej niewoli. Podejmowane przez Niemców próby odtworzenia linii obrony zakończyły się fiaskiem. 30 lipca 6. Dywizja Pancerna wyzwoliła Bréhal oraz Granville, a jeszcze tego samego wieczoru zajęła Avranches. Następnego dnia Amerykanom udało się zabezpieczyć most nad rzeką Sélune w miejscowości Pontaubault, tym samym docierając do granic Bretanii.

W ciągu niecałego tygodnia wojska gen. Bradleya posunęły się na przód o 60 km, otwierając aliantom drogę do Francji i wzięły do niewoli 18 000 jeńców.

Bibliografia

Operation Cobra : the break-out (ang.). Normandie Mémoire. [dostęp 2011-05-02].

Christopher Chant: The encyclopedia of codenames of World War II. Routledge, 1986, s. 32-33. ISBN 0710207182.