Operacja Drewniana Noga - Polski Serwis Naukowy

Operacja Wooden Leg (he: מבצע רגל עץ‎, Mivtza Regel Etz) - izraelska operacja przeprowadzona 1 października 1985 roku, podczas której izraelskie lotnictwo zaatakowało siedzibę Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Zbombardowana została osada Hammam asz-Szatt, leżąca 19 km od Tunisu.

Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].

Boeing 707 – samolot pasażerski, wąskokadłubowy, dalekiego zasięgu, produkowany przez firmę Boeing, w służbie od 1958 roku. Dzięki dużej prędkości, zasięgowi i ilości miejsc odznaczał się dużą ekonomicznością w eksploatacji. Był pierwszym pasażerskim odrzutowcem, który odniósł sukces komercyjny. Ponadto, rodzina samolotów typu 707 położyła solidne podstawy pod długoletnią dominację firmy Boeing na rynku producentów samolotów pasażerskich.

Geneza

W 25 września 1985 roku, trzech izraelskich cywili zginęło podczas ataku na jacht u wybrzeży Larnaki, na Cyprze. Do zamachu przyznała się elitarna jednostka OWP, znana jako Force 17 . Rząd Izraelski zażądał natychmiastowego odwetu, na cel wybrano właśnie siedzibę organizacji w Tunisie.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Rada Bezpieczeństwa – jeden z sześciu organów głównych ONZ powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych (jej istnieniu i kompetencjom poświęcono rozdział V, VI i VII KNZ)

Organizacja Wyzwolenia Palestyny wybrała Tunezję w 1982 roku, jako bazę do kierowania siłami podczas pierwszej wojny libańskiej.

Atak

Nalot został przeprowadzony przez osiem myśliwców F-15 Eagle, z których część miała za zadanie zaatakować, cześć służyła jako samoloty rezerwowe, a reszta miała eskortować grupę. 1 października o siódmej rano, myśliwce wystartowały kierując się w stronę Tunezji. Plan operacji zakładał przebycie 2060 kilometrów, czyniąc akcję podjętą przez Siły Powietrzne Izraela, mającą największy zasięg od czasów Operacji Entebbe w 1976 roku.

Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP) (arab. منظمة التحرير الفلسطينية munazzamat at-tahrir al-filastinija) - polityczna reprezentacja arabskiej ludności Palestyny na uchodźstwie. Powstała w 1964 roku z połączenia wielu różnych ugrupowań walczących o utworzenie państwa palestyńskiego. Najważniejsze z nich to Al-Fatah (Palestyński Narodowy Ruch Wyzwolenia), Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny, Ludowo-Demokratyczny Front na rzecz Wyzwolenia Palestyny. OWP miała koordynować działania wojskowe i polityczne wszystkich walczących Palestyńczyków. Celami łączącymi te ugrupowania było:

Operacja Entebbe, znana także jako Operation Thunderball/Thunderbolt (ang. Operacja Piorun) lub rajd na Entebe – operacja odbicia pasażerów porwanego samolotu, przeprowadzona w Ugandzie w nocy z 3 na 4 lipca 1976. Misja ta została później nazwana Operation Jonathan (heb. מבצע יונתן‎), od imienia dowódcy, płk. Jonatana "Joni" Netanjahu (brata późniejszego premiera Beniamina Netanjahu), który był jedyną śmiertelną ofiarą wśród oddziałów izraelskich.

Nad Morzem Śródziemnym doszło do spotkania samolotów przeprowadzających nalot z Boeingiem 707 w celu tankowania. Izraelskie samoloty zrzuciły naprowadzane bomby na siedzibie OWP. Przez cały czas operacji dostępne były śmigłowce, operujące z okrętów w pobliżu Malty, w przypadku potrzeby ewakuacji zestrzelonych pilotów. Ich pomoc okazała się jednak niepotrzebna.

Ronald Wilson Reagan (ur. 6 lutego 1911 w Tampico, Illinois, zm. 5 czerwca 2004 w Bel Air, Kalifornia) – 40. prezydent USA (1981–1989) oraz 33. gubernator Kalifornii. Jako przywódca USA udzielił znaczącej pomocy "Solidarności" w walce o obalenie komunizmu w Polsce. Był konserwatywnym liberałem. Dwukrotnie – w latach 1980 i 1983 (wspólnie z Jurijem Andropowem) zdobył tytuł Człowieka Roku magazynu "Time".

Operacja Opera (he: מבצע אופרה, Mivtza Opery, znana także jako Operacja Babilon lub Operacja Ofra) - był to udany atak izraelskiego lotnictwa na iracki reaktor jądrowy Tammuz 1 (fr: Osirak) w 1981 roku.

Siedziba OWP została zniszczona; w ataku nie ucierpiał szef organizacji, Jaser Arafat, który nie przebywał w miejscu ataku. Izrael stwierdził, iż około 60 członków OWP zostało zabitych, w tym kilku liderów Force 17. Ponadto podczas nalotu zginęła nieznana liczba cywili.

Następstwa

Atak wywołał silne oburzenie, nawet w Stanach Zjednoczonych, bliskim sojuszniku Izraela. Usprawiedliwianie ataku, mówiące o "uzasadnionej odpowiedzi" na terror, spotkało się z krytyką administracji Reagana. W wyniku przeprowadzonej operacji, ucierpiały stosunki między USA, a prezydentem Tunezji, Habibem Burgibą, jak i również z zerwaniem negocjacji między Izraelem i Egiptem w sprawie kontroli granicznej w miejscowości Taba.

Wojna libańska 1982-1985 (hebr מלחמת לבנון, Milkhemet Levanon; arab. الإجتياح, Al-Ijtiah) jest nazywana przez Izrael Operacją "Pokój dla Galilei" (hebr. מבצע שלום הגליל, lub מבצע של"ג; Mivtsa Shlom HaGalil lub Mivtsa Sheleg), jednak później przyjęto nazwę Pierwsza Wojna Libańska. Wojna rozpoczęła się 6 czerwca 1982 roku, od izraelskiej inwazji na południowy Liban. Rząd Izraela jako usprawiedliwienie agresji przedstawił ją jako odwet za zamach na izraelskiego ambasadora Shlomo Argova w Londynie (4 czerwca 1982). Zamach przeprowadziła Organizacja Abu Nidala z Libanu.

Jaser Arafat (ياسر عرفات; ur. – najbardziej znany polityk i przywódca palestyński, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1994 r, Człowiek Roku 1993 według magazynu Time wspólnie z Nelsonem Mandelą, Frederikiem de Klerkiem i Icchakiem Rabinem.

W rezolucji 573, Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, zatwierdzonej jednogłośnie (Stany Zjednoczone wstrzymały się od głosu), potępiano atak, jako rażące naruszenie suwerenności Tunezji oraz uznano, iż zaatakowana strona ma prawo do otrzymania odpowiedniego odszkodowania.

Taba (arab. طابا, heb. טאבה) – miejscowość turystyczna - beduińska - w Egipcie, w północnej części czerwonomorskiej Zatoki Akaba (Riwiera Morza Czerwonego) w protektoracie Taba, ok. 8 km od Ejlatu w Izraelu, 15 km od Akaby w Jordanii i 230 km na północny wschód od Szarm el-Szejk. Administracyjnie należy do muhafazy Synaj Południowy. W 2006 roku populacja miejscowości z przyległymi osadami beduińskimi wynosiła ok. 4680 osób. Ze względu na swoje położenie nazywana jest często "Bramą na Synaj".

Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.

Zobacz też

Operacja Orchard

Operacja Opera

MS Achille Lauro

Przypisy

Talcott W. Seelye: Ben Ali Visit Marks Third Stage in 200-Year-Old US-Tunisian Special Relationship (ang.). The Washington Report, 1990-03. [dostęp 2009-06-15].
S-RES-573(1985) Security Council Resolution 573 (1985) (ang.). Rada Bezpieczeństwa ONZ, 1985-11-04. [dostęp 2009-06-15].

Linki zewnętrzne

William E. Smith - Middle East Israel's 1,500-Mile Raid, Time Magazine, 14 Października 1985