Operacja Silberfuchs - Polski Serwis Naukowy

Operacja Silberfuchs (z niem. Srebrny lis) – wspólna operacja sił niemiecko-fińskich podczas II wojny światowej, choć bardziej zaangażowani byli Niemcy. Głównym celem operacji było zdobycie kluczowego portu w Murmańsku uderzeniem z Finlandii i Norwegii. Operacja nie udała się i Murmańsk dalej funkcjonował jako ważne miasto portowe.

Łouchi (ros. Лоухи, fiń. Louhi) – osada typu miejskiego w północno-zachodniej Rosji, na terenie wchodzącej w skład tego państwa Republiki Karelii.
Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Granica między siłami Finlandii i Niemiec została ustalona na południowy wschód od jeziora Oulujärvi, następnie od jeziora na wschód do granicy między ZSRR a Finlandią. Fińska 14. Dywizja kontrolowała południową część granicy, a północną część granicy kontrolowała Armia "Norwegen". III Korpus Fiński został wysunięty na południe, XXXVI Górski Korpus Niemiecki stacjonował obok Korpusu Górskiego "Norwegen" wysuniętego na północ od Petsamo (region położony na północy półwyspu Skandynawskiego).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Nikiel (Ni, łac. niccolum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Został odkryty w roku 1751 przez Cronstedta. W 1804 otrzymano go po raz pierwszy w stanie czystym. Przed naszą erą był używany w stopach z miedzią i cynkiem.

Planowanie i przygotowania

Rejon Petsamo

Po zajęciu Norwegii w czerwcu 1940, Niemcy planowali, w przypadku wybuchu kolejnej wojny pomiędzy ZSRR a Finlandią, opanować kopalnie niklu w Petsamo (Operacja "Renntier"). Od września 1940 roku Niemcy zaczęli wysyłać broń do Finlandii. W zamian za broń Niemcy mogli przenieść swoje siły zbrojne na północ Finlandii.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W styczniu 1941, niemiecki oficer Erich Buschenhagen został wysłany do Finlandii w celu przedyskutowania współpracy niemiecko-fińskiej przeciw ZSRR.

Pod koniec lutego, Buschenhagen został upoważniony do wynegocjowania wspólnego paktu przeciw ZSRR. Wykorzystując pakt o współpracy wojskowej, wykonano plany przeniesienia armii niemieckiej z Norwegii, na fińską granicę. Plany wykonano pod kryptonimem Blaufuchs I i Blaufuchs II (pl. Niebieski lis I i Niebieski lis II). Przenoszenie armii niemieckiej na granice fińskie rozpoczęto w czerwcu 1941. 5 dywizji i różne inne jednostki (w tym 2 oddziały pancerne) zostały przeniesione na pozycje w północnej Finlandii, łącząc się z siłami fińskimi pod pozorem ćwiczeń.

Nomada - koczownik, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.
Operacja petsamsko-kirkeneska – strategiczna operacja zaczepna Armii Czerwonej na froncie wschodnim, rozgrywająca się w dniach od 7 października do 29 października 1944. W jej wyniku rozgromiono znaczne siły niemieckiej 20 Armii Górskiej i wyzwolono północną część Norwegii i Finlandii.

Finowie i Niemcy uzgodnili, że okrążą Armię Czerwoną. Ofensywa została podzielona na trzy etapy. Pierwszy etap nosił nazwę operacja "Renntier" (pl. Renifer). Plan zakładał zdobycie Petsamo przez 2 dywizje strzelców górskich generała Eduarda Dietla z Korpusu Górskiego "Norwegen", a następnie przegrupowanie korpusu górskiego koło Kirkenes i przygotowanie się do ataku na Murmańsk.

Kampania norweska – działania wojenne wojsk norweskich, francuskich, brytyjskich i polskich przeciw inwazji niemieckiej pod kryptonimem Operacja Weserübung. Kryptonim ten obejmował atak Kriegsmarine i innych wojsk Wehrmachtu na Danię i Norwegię w czasie II wojny światowej, rozpoczęty 9 kwietnia 1940 r., i oznaczający faktyczny koniec dziwnej wojny na Zachodzie.
Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Drugi i trzeci etap miał się rozpocząć jednocześnie. Na północy atak opierał się na operacji "Platinfuchs" (pl. Platynowy lis). Siły na północy składały się z Armii "Norwegen" wspartej przez fiński batalion straży granicznej z Ivalo. Mieli oni przypuścić atak na wschód od Petsamo i uderzyć wzdłuż wybrzeża na Murmańsk.

Lend-Lease Act (ang. pożyczki-dzierżawy) – ustawa federalna z 11 marca 1941, zezwalająca prezydentowi Stanów Zjednoczonych "sprzedawać, przenosić własność, wymieniać, wydzierżawiać, pożyczać i w jakikolwiek inny sposób udostępniać innym rządom dowolne produkty ze sfery obronności".
Armia "Norwegen" – armia niemiecka działająca na terenie Norwegii, Finlandii i ZSRR. Utworzona 19 grudnia 1940 roku z Grupy XXI. 4 czerwca 1941 roku utworzyła część sztabu armii fińskiej. W grudniu 1944 roku, po odwrocie na tereny środkowej i południowej Norwegii, została rozwiązana.

Na południu atak opierał się na operacji "Polarfuchs" (pl. Lis polarny). Siły na południu składały się z XXXVI Korpusu Górskiego dowodzonego przez generała Hansa Feige. Korpus miał uderzyć na wschód od regionu Kuusamo wzdłuż linii Salla–Urinsalmo. Siły składały się z 2 dywizji niemieckich: 169. Dywizji Piechoty i 6. Dywizji Górskiej SS "Nord", z fińskiej 6. Dywizji oraz z 2 specjalnych oddziałów pancernych. Naprzeciw stała radziecka 122. Dywizja Strzelecka. Operacja "Polarfuchs" miała na celu zdobycie miasta Kandałaksza, okrążenie od południa wojsk radzieckich Frontu Północnego (które zostały wysłane do obrony przed operacją "Platinfuchs") oraz odcięcie Murmańska i półwyspu Kolskiego od reszty ZSRR.

Hjalmar Fridolf Siilasvuo (do 1936 Strömberg, ur. 1892 w Helsinkach, zm. 11 stycznia 1947 w Liminki) - fiński generał odznaczony Krzyżem Mannerheima (21 grudnia 1944). Ojciec generała Ensio Siilasvuo. Był jednym z bardziej znanych dowódców w czasie wojny zimowej, wojny kontuacyjnej oraz wojny lapońskiej (w tej ostatniej jako głównodowodzący). Jako pułkownik dowodził obroną Kuhmo oraz w bitwie pod Suomussalmi.
DB-3 (ros. Дальний Бомбардировщик) - sowiecki bombowiec dalekiego zasięgu zaprojektowany w połowie lat 30. XX wieku w biurze konstrukcyjnym Iljuszyna.

Po operacjach niemieckich nastąpiła ofensywa fińska bardziej na południu, w okolicach Leningradu. Finowie najpierw uderzyli wokół jeziora Ładoga i na przesmyk Karelski, a później na wschodnią Karelię.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)