|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 23 - 26 sierpnia 2011 r. Kopenhadze, Dania, odbędzie się trzecia międzynarodowa konferencja nt. występowania, przeznaczenia, skutków oraz analizy pojawiających się substancji zanieczyszczających w środowisku.
Pojawiające się substancje zanieczyszczające, takie jak farmaceutyki, antybiotyki, hormony, środki higieny osobistej, nanocząstki i ich niezliczone ... Komisja Europejska opublikowała zaproszenie do składania ofert na badanie korzyści z realizacji unijnych celów dotyczących bioróżnorodności w perspektywie rynku pracy oraz określenia brakujących kwalifikacji kadr potrzebnych do osiągnięcia tych korzyści i celów.
Badanie stanowi element szerszej inicjatywy na rzecz zahamowania utraty bioróżnorodności i degradacji usług... W dniach 11-12 października 2010 r. w Brukseli, Belgia, odbędzie się konferencja pt. "Społeczeństwa Europy i europejska sfera publiczna - odnajdywanie architektów oraz przekraczających granice i ograniczenia w Europie".
Europa nadal kształtuje się, gdyż koncepcje państwa narodowego są kwestionowane przez bezprecedensowy poziom międzyrządowej i p... Od 25 do 27 lutego w Wyszkowie odbędzie się XXVII Seminarium oraz XI Walne Zgromadzenie Pracowni Komet i Meteorów (PKiM) - informuje Przemysław Żołądek, prezes PKiM.Spotkanie odbędzie się w internacie przy I Liceum Ogólnokształcącym im. C. K. Norwi... O polskim i litewskim podziemiu niepodległościowym dyskutowali w środę historycy podczas sesji naukowej na Uniwersytecie w Białymstoku. W ich ocenie, działalność ta miała ze sobą wiele wspólnego, niekiedy też oddziały ze sobą współpracowały. Sesja "Żoł...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 OpioidyCzy wiesz że...? Czopki, dawniej zwane słupkami - światłoczułe receptory siatkówki oka. Czopki umożliwiają widzenie kolorów przy dobrym oświetleniu. Jest to widzenie fotopowe. (Porównaj: widzenie skotopowe) Jakość wzroku pogarsza się przy zbyt intensywnym świetle (czopki ulegają przesyceniu). Tylidyna (Tidiline) – opioidowy lek przeciwbólowy i znieczulający. Wykazuje silne i długotrwałe działanie przeciwbólowe. Występuje pod nazwą handlową Valoron w formie kapsułek, ampułek oraz kropli. Pentazocyna – organiczny związek chemiczny, narkotyczny lek przeciwbólowy, pochodna benzomorfanu, stosowana w bólach o nasileniu umiarkowanym. Wykazuje działanie słabsze i krótsze od morfiny. W Polsce występuje pod nazwami handlowymi Fortral (tabletki) i Pentazocinum (roztwór do wstrzykiwań dożylnych, domięśniowych i podskórnych). Opioidy – grupa substancji działających na receptory opioidowe, wliczając naturalnie występujące w ludzkim organizmie peptydy, (endorfiny, dynorfiny, enkefaliny) oraz leki opioidowe. Najważniejsze substancje opioidowe to: kodeina, morfina, heroina. Są one zaliczane także do opiatów ze względu na ich naturalne pochodzenie roślinne. Kodeina i morfina są szeroko stosowane w medycynie jako narkotyczne środki w zwalczaniu silnego bólu. Najczęściej są one stosowane gdy inne leki opioidowe (słabsze) nie dają efektu. Morfina najczęściej stosowana jest przy i po zabiegach operacyjnych oraz w bólach nowotworowych u pacjentów w stanie agonii, kodeina natomiast jest stosowana jako substytut morfiny (środek zastępczy) o podobnym do niej działaniu, lecz około dwukrotnie słabszym. Heroina ze względu na silne właściwości uzależniające jest substancją nielegalną z wyjątkiem stosowania w Anglii w przypadkach nieskuteczności morfiny. Tolerancja (łac. tolerantia - "cierpliwa wytrwałość"; od łac. czasownika tolerare - "wytrzymywać", "znosić", "przecierpieć") - termin stosowany w socjologii, badaniach nad kulturą i religią. W sensie najbardziej ogólnym oznacza on postawę wykluczającą dyskryminację ludzi, których sposób postępowania oraz przynależność do danej grupy społecznej może podlegać dezaprobacie przez innych pozostających w większości społeczeństwa. W okresie reformacji pojęcie to było stosowane w odniesieniu do mniejszości religijnych. Obecnie termin ten obejmuje również tolerancję różnych orientacji seksualnych oraz odmiennych światopoglądów.
Fentanyl (ATC: N 01 AH 01, N 02 AB 03) – syntetyczny lek przeciwbólowy, pod względem chemicznym należący do pochodnych fenylpiperydyny. Podobnie jak np. morfina jest agonistą receptorów opioidowych i w ten sposób wywiera swoje działanie. ZastosowanieGłównym zastosowaniem opioidów jest walka z silnym bólem (ból pooperacyjny, ból nowotworowym lub w przebiegu innej, ciężkiej choroby. Morfina i kodeina jako najsilniej działające substancje z tej grupy są stosowane zwłaszcza po ciężkich urazach. Morfiny i kodeiny nie należy przyjmować dłużej niż tydzień, gdyż są to bardzo silnie uzależniające substancje. Tramadol czy też petydyna (za granicą hydrocodon i oxycodon) to opioidy o słabszym działaniu stosowane w bólach po ekstrakcji zebów, zabiegach chirurgicznych lub urazach mięśniowo-stawowych. Nalokson (ATC: V 03 AB 15) – organiczny związek chemiczny, lek opioidowy, używany wyłącznie w lecznictwie zamkniętym. Jest silnym antagonistą receptorów opioidowych. Nie działa przeciwbólowo, nie powoduje depresji ośrodka oddechowego. Znosi ośrodkowe i obwodowe działanie opioidów. Nawet długie, regularne podawanie naloksonu nie prowadzi do uzależnienia. Czas półtrwania: 1 godzina.
Papaweryna (od łac. Papaver - mak, ATC: A 03 AD 01) – alkaloid izochinolinowy występujący w opium, także otrzymywanym syntetycznie. Nie ma działania narkotycznego. Opioidy niedziałające ośrodkowo (bez działania narkotycznego) używane są w środkach przeciwbiegunkowych (loperamid, difenoksylat). Syntetyczne pochodne morfiny stosuje się także podczas terapii odwykowych (metadon, buprenorfina). Prowadzono także wiele badań nad działaniem antydepresyjnym wielu syntetycznych pochodnych morfiny z różnym skutkiem (np. buprenorfina – częściowy agonista receptorów mi, antagonista receptorów kappa; cyklazocyna – przerwane ze względu na skutki uboczne). Petydyna (ATC: N 02 AB 02) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny lek przeciwbólowy o działaniu narkotycznym, pochodna 4-fenylopiperydyny. Agonista receptorów opioidowych μ, posiada właściwości odurzające, zaliczany jest do opioidów. W lecznictwie stosowany w postaci chlorowodorku.
Substancja chemiczna (substancja czysta, chemikalia (tylko l.mn.)) - , jakościowym (co do rodzaju atomów pod względem liczby atomowej i ewentualnie, co do poszczególnych rodzajów atomów w cząsteczce) i najczęściej także ilościowym (liczby atomów różnych rodzajów w cząsteczce); zbiór atomów lub cząsteczek spełniających kryterium stałości składu. Dostępne są pod różnymi postaciami (tabletki – zwykłe i o przedłużonym uwalnianiu, czopki, roztwory do wstrzykiwań, plastry z systemem transdermalnym). DziałanieOddziaływanie na organizm: Dłuższemu przyjmowaniu towarzyszą objawy takie jak: Difenoksylat (dwufenoksylat) – substancja stosowana w objawowym leczeniu biegunki. Jej prawidłowa nazwa chemiczna to 1-(3-cyjano-3,3-difenylo-propylo)- 4-fenylo-piperydyno-4-karboksylan etylu. W organizmie ulega za pośrednictwem enzymów cytochromu P450 metabolizmowi do difenoksyny o t1/2 ≈ 13 h, która także wykazuje silne działanie przeciwbiegunkowe.
Hydrokodon (Hydrocodonum) – organiczny związek chemiczny, keton z grupy opioidów, stosowany jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy o działaniu podobnym do morfiny. Przedawkowanie może prowadzić do śmierci wskutek depresji ośrodka oddechowego. Objawami są spowolniona akcja serca, sinica, śpiączka, szpilkowate źrenice. Specyficzną odtrutką jest nalokson (z wyjątkiem buprenorfiny, przy której skuteczność jest ograniczona). Kodeina (metylomorfina, C18H21NO3) - alkaloid fenantrenowy wchodzący w skład opium (0,7-2,5%). Substancja stała o białej barwie i temperaturze topnienia 155 °C. Kodeina jest metylową pochodną morfiny i jest z niej otrzymywana.
Hydromorfon, Dilaudid, Laudacon, Hydromorphone, C17H19NO3 – organiczny związek chemiczny, silny środek odurzający, który ma krótsze działanie przeciwbólowe od morfiny. Łatwo wywołuje euforię, zażywanie prowadzi do nałogu, rozwijającej się tolerancji oraz objawów abstynencji. Długotrwałe podawanie opioidów prowadzi do rozwinięcia się zjawiska tolerancji dla działania euforycznego, depresji oddechowej i większości skutków ubocznych oraz uzależnienia psychofizycznego. UzależnienieOpioidy należą do najbardziej uzależniających substancji znanych człowiekowi. Zależnie od środka, częstotliwości i metody podania uzależnienie psychiczne może pojawić się w krótkim okresie, nawet na przestrzeni kilku dni. Zależność fizyczna pojawia się zwykle po dłuższym i regularnym przyjmowaniu, ale słabe objawy abstynencyjne mogą pojawić się nawet po tygodniu przyjmowania silnych opioidów, jak kodeina, morfina czy heroina. Charakterystycznym zjawiskiem towarzyszącym uzależnieniu jest rozwój tolerancji na lek i konieczność zwiększenia dawek do osiągnięcia pożądanego efektu. Tramadol (tramadoli hydrochloridum, ATC: N 02 AX 02) – przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy. Jest agonistą receptorów opioidowych o działaniu niewybiórczym μ, δ i κ, ze szczególnym powinowactwem do tego pierwszego, jednak mechanizm działania przeciwbólowego jest złożony i wykracza poza wpływ na receptory opioidowe. Tramadol jest racematem. Enancjomer D(+) ma większe powinowactwo do receptora μ i pod tym względem działa silniej niż forma L(–)[potrzebne źródło]. Posiada również komponentę antagonistyczną, co czyni go słabym opioidem z typowym efektem pułapowym. Jako częściowy agonista nie ma zastosowania w terapii zastępczej, gdyż wywołuje objawy odstawienne u osób uzależnionych od alkaloidów fenantrenowych opium. Cecha ta sprawia równocześnie, iż niecelowe jest łączenie kodeiny z tramadolem na drugim stopniu drabiny analgetycznej. Powinowactwo do receptora μ jest 6000 razy słabsze od morfiny, 1000 razy słabsze od metadonu i 10 razy słabsze od kodeiny w OUN. Metabolizowany jest w wątrobie z udziałem CYP2D6 cytochromu P450, m.in. do aktywnej postaci O-demetylotramadolu, który wiąże się swoiście z receptorem μ około 200 razy silniej niż tramadol, wykazując przy tym sześciokrotnie silniejsze działanie przeciwbólowe. Czas półtrwania tramadolu wynosi 5-6 h, zaś O-demetylotramadolu - ok. 7,5 h. Dodatkowy efekt przeciwbólowy związany jest z hamowaniem zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny w synapsach zstępującego układu hamowania bólu na poziomie rdzenia. Wykazuje również działanie przeciwkaszlowe. Maksymalna dobowa dawka tramadolu stosowana w lecznictwie, przy której nie obserwuje się depresyjnego wpływu na ośrodek oddechowy, wynosi 400 mg.
Agonista - czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś. Rozumiany również jako substancja łącząca się z receptorem, wywołując reakcję w komórce. Jest przeciwieństwem antagonisty, który łącząc się z receptorem, blokuje go, nie wywołując reakcji. Antagonista blokuje także receptor przed aktywowaniem go przez agonistę. Klasy opioidówNaturalne peptydyPeptydy występujące w organizmie człowiekaAlkaloidy opiumW opium występują alkaloidy: fenantrenowe izochinolinowe Półsyntetyczne pochodneSyntetyczne pochodneMorfinanyBenzomorfanyFenylopiperydynyAnilidopiperydynyDifenylopropyloaminyInne Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii. Metadon - opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna difenylopropylaminy. Działanie przeciwbólowe metadonu jest zbliżone, ale kilkukrotnie silniejsze od morfiny. Mimo że budowa metadonu znacznie się różni od innych opioidowych leków przeciwbólowych również oddziałuje na receptory opioidowe. Metadon jest najprostszym chemicznie, znanym lekiem opioidowym.
Dekstropropoksyfen (łac. Dextropropoxyphenum) − wielofunkcyjny organiczy związek chemiczny, izomer 2S,3R propoksyfenu. Stosowany jako lek przeciwbólowy (analgetyk).
Czy wiesz że...? beta Bariera krew-mózg – fizyczna (uwarunkowana strukturą morfologiczną) i biochemiczna (obejmująca procesy biochemiczne zachodzące w obrębie cytoplazmy komórek tworzących barierę) bariera pomiędzy naczyniami krwionośnymi a tkanką nerwową, mającą zabezpieczać układ nerwowy przed szkodliwymi czynnikami, a także umozliwić selektywny transport substancji z krwi do płynu mózgowo-rdzeniowego. Przenikalność bariery krew-mózg jest warunkowana odmienną budową śródbłonka naczyń włosowatych (bariera fizyczna). Komórki śródbłonka połączone są ze sobą poprzez tzw. strefy zamykające, które stanowią ścisłe złącza między komórkami, nie mają szczelin, porów ani okienek, dlatego też substancje obecne w osoczu mogą pokonywać barierę śródbłonka jedynie na drodze transportu transceluralnego (przezkomórkowego). W przypaku bariery krew-mózg transport przezkomórkowy opiera się na dwóch systemach transportu: dyfuzji i transportu czynnego z udziałem białek błonowych (nośników). Na drodze dyfuzji transportowane są głównie drobnocząsteczkowe substancje odżywcze i substancje rozpuszczalne w tłuszczach. Peptydy i białka regulacyjne np. oksytocyna, opiaty, insulina, glukagon, somatostatyna i inne korzystają z transportu komórkowego opartego na transporcie czynnym z udziałem nośników białkowych (protein transport system - PTS). Substancje transportowane na drodze transcytozy nie są przekazywane bezpośrednio do neuronów, tylko do wypustek komórek glejowych (astrocytów). Wypustki komórek glejowych pokrywają około 90% powierzchni ścian naczyń włosowatych i to właśnie te komórki stanowią drugi komponent (pierwszy to budowa śródbłonka) decydujący o fizycznej barierze - są one łącznikami pomiędzy ścianką naczynia włosowatego a neuronami. Astrocyty transportują substancje zarówno z naczynia do neuronów, jak i z neuronów do naczynia.
Lewometorfan (eter metylowy leworfanolu), C18H25NO - jest syntetycznym środkiem przeciwbólowym działającym agonistycznie na receptory opioidowe (działanie około dwa razy słabsze od morfiny).
Ból (łac. - dolor, gr. - algos, odyne) - wg Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu subiektywne przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę (tzw. nocyceptywnych) lub zagrażających ich uszkodzeniem. Należy podkreślić, że ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory.
Buprenorfina (buprenorphine, ATC: N 02 AE 01, N 02 AE 01) – opioidowy lek przeciwbólowy i znieczulający. Pochodna tebainy silnie działająca na receptory opioidowe. Wykazuje silne i długotrwałe działanie przeciwbólowe. W porównaniu do morfiny: rzadziej i w mniejszym stopniu wywołuje objawy euforyczne, ma słabsze działanie kurczące na mięśnie gładkie i mniejszą tendencję do wywoływania uzależnienia. Buprenorfina używana jest podobnie jak metadon do leczenia uzależnienia od opioidów. Sprzedawana jest w formie tabletek podjęzykowych, roztworów do iniekcji oraz plastrów.
Sufentanyl – organiczny związek chemiczny, syntetyczny opioid o silnym działaniu znieczulającym, około 5-10 razy silniejszy niż fentanyl. Używany jest do znieczulania przedoperacyjnego i łagodzenia bardzo silnego bólu, na przykład wywołanego nowotworem.
Loperamid (loperamide) – organiczny związek chemiczny, opioidowy lek przeciwbiegunkowy. Jest jedną z substancji opioidowych, jednak nie przechodzi w pełni przez barierę krew-mózg, a co za tym idzie nie ma typowego dla opioidów wpływu na układ nerwowy co umożliwiło jego swobodne stosowanie w medycynie bez konsekwencji uzależnienia. W medycynie najszerzej rozpowszechniany pod nazwą handlową – Laremid.
Peptydy (z gr. πεπτίδια, "strawne") – związki organiczne powstające przez połączenie cząsteczek aminokwasów wiązaniem peptydowym. Granica pomiędzy peptydem a białkiem nie jest dokładnie sprecyzowana, rozróżnienie jest oparte na masie cząsteczkowej klasyfikowanego związku. Za peptydy różni autorzy uważają poliaminokwasy o masie cząsteczkowej mniejszej od 5-10 tys. daltonów. Powyżej tej granicy związki takie zaliczamy do białek. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
