Opołonek - Polski Serwis Naukowy

Skała Dobosza

Opołonek (1028 m n.p.m.) – szczyt w granicznym paśmie Bieszczadów Zachodnich, górujący nad Przełęczą Użocką.

Opis

Zbocza Opołonka porośnięte są buczyną karpacką. Na zachód od wierzchołka, tuż przy granicy, po ukraińskiej stronie znajduje się pomnik przyrody – Skała Dobosza. Jeszcze obecnie na Opołonku stoją resztki stalowego płotu z drutu kolczastego o wysokości około 2 metrów (tzw. sistiema), mającego uniemożliwić w przeszłości przekraczanie granicy. W latach 70. XX w. był on podłączony do prądu o niskim natężeniu. Każde dotknięcie drutów wyzwalało szybką reakcję ukraińskich wopistów.

Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.

Po odzyskaniu w 1918 roku przez Polskę niepodległości oraz utworzeniu Czechosłowacji oba państwa połączyła granica, która istniała w latach 1918–1939 oraz 1945-1992.

Wejście na Opołonek od polskiej strony nie jest dozwolone, ponieważ szczyt znajduje się na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, a nie prowadzi tam żaden znakowany szlak turystyczny. Na wejście trzeba każdorazowo uzyskiwać zgodę BdPN i Straży Granicznej. Tymczasem Opołonek bywa celem nielegalnych wycieczek turystycznych – ryzykownych, bo teren jest patrolowany przez Straż Graniczną i strażników BdPN. Legalne wejście na szczyt jest natomiast możliwe od strony ukraińskiej, szlakiem zielonym wiodącym z Przełęczy Użockiej wzdłuż granicy, którym dojść można także na Kińczyk Bukowski. Na Opołonku znajdują się słupy graniczne nr 216, natomiast maszerując wzdłuż granicy w kierunku zachodnim zobaczyć można wiele przedwojennych (II Rzeczpospolita) słupków granicznych dawnej granicy polsko-czechosłowackiej, na tym odcinku biegła nieco inaczej niż obecna polsko-słowacka.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Kińczyk Bukowski – szczyt górski w Bieszczadach Zachodnich, kulminacja Połoniny Bukowskiej (1251 m n.p.m.). Kińczyk Bukowski położony jest w tzw. Paśmie Granicznym będącym także południową granicą Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Jest objęty ścisłą ochroną, przez co jest niedostępny dla turystów, jednak dotyczy to tylko turystów próbujących tam dotrzeć z terenu Polski. Od strony ukraińskiej można dotrzeć tam zielonym szlakiem turystycznym z Przełęczy Użockiej.

W końcu lat dwudziestych pobliskie Sianki odwiedził Józef Piłsudski. Zawędrował on także z dziećmi na Opołonek, do Skały Dobosza.

Zobacz więcej w artykule Geografia Polski, w sekcji Punkty skrajne.

Na południowo-wschodnim stoku Opołonka, kilkaset metrów od szczytu, znajduje się siodło bez nazwy (słupy graniczne nr 219), stanowiące najdalej wysunięty na południe punkt terytorium Polski – 49°00'07.4"N, 22°51'34.8"E. Sam szczyt znajduje się około 1,5" na północ.

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, naczelnik państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

Sianki (ukr. Сянки, w latach 1977−1981 Sanniki) – opuszczona po polskiej stronie granicy miejscowość, formalnie położona nad Sanem w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska, leżąca nad rzeką San na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Polska część jest od 1945 roku kompletnie wyludniona, natomiast w Siankach (Сянки) po stronie ukraińskiej znajduje się obecnie około 100 domów i ważna stacja kolejowa na linii Użhorod−Lwów.

Z rzadkich w Polsce roślin na Opołonku występuje pszeniec biały.

Piesze szlaki turystyczne

ukraiński Przełęcz Użocka (853 m) – Opołonek (1028 m) – Kińczyk Bukowski (1251 m)

Zobacz też

Piniaszkowy

Przełęcz Żydowski Beskid

Przypisy

Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

Linki zewnętrtzne

Opis okolic Góry Opłonek