Opolskie - Polski Serwis Naukowy

Województwo opolskie – jedno z 16 województw w południowej Polsce. Obejmując obszar o powierzchni 9412 km² jest obecnie najmniejszym województwem w Polsce. Według danych z 30 czerwca 2010 r. miało 1 029 894 mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Opole.

Opolskie zostało utworzone w 1950 r., w 1975 odłączone od niego zostały powiat raciborski i powiat oleski; ten ostatni powrócił w granice województwa w wyniku reformy administracyjnej w 1999 r..

Lewin Brzeski (niem. Löwen), miasto w woj. opolskim, w powiecie brzeskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lewin Brzeski. Miasto jest położone na Nizinie Śląskiej nad Nysą Kłodzką.
Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Geografia

Flaga urzędowa województwa z herbem

Położenie

Województwo położone jest na południu Polski pomiędzy województwem dolnośląskim a woj. śląskim, sąsiaduje też z Republiką Czeską oraz z województwami łódzkim i wielkopolskim. Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia województwa wynosi 9 411,87 km².

Ozimek (niem. Malapane) – miasto w woj. opolskim, w powiecie opolskim, na Równinie Opolskiej, nad rzeką Mała Panew. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ozimek. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.
Urząd Rejonowy – urząd rządowej administracji ogólnej działający w Polsce w latach 1990–1998. Terytorialny zasięg działania urzędu obejmował obszar kilku gmin w ramach jednego województwa.

Większość obszarów województwa stanowi zachodnią część Górnego Śląska, natomiast cały region jest często określany Śląskiem Opolskim, nie do końca poprawnie, gdyż północno-wschodnie skrawki województwa (gmina Praszka i gmina Rudniki)) nie leżą na historycznym Śląsku, lecz w Wielkopolsce (ziemia wieluńska). Zachodnia część obecnego województwa (ponad 20 procent powierzchni) obejmuje dwa powiaty historycznego Dolnego Śląska: Brzeg oraz Namysłów. Również takie miasta jaka Nysa, Otmuchów i Głuchołazy położone są na terenach historycznego księstwa dolnośląskiego (dawne Księstwo nyskie).

Głogówek, (dodatkowa nazwa w j. niem. Oberglogau, cz. Horní Hlohov, łac. Glogovia minor) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głogówek. Leży nad rzeką Osobłogą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do dawnego województwa opolskiego.
Sejmik Województwa Opolskiego - organ stanowiący i kontrolny samorządu Województwa Opolskiego z siedzibą Opolu. Istnieje od 1998 r. i w jego skład wchodzą radni wybierani w województwie opolskim w wyborach bezpośrednich na kadencje trwające 4 lata. Obecna III Kadencja Sejmiku trwa od 2006 do 2010 roku. Przewodniczącym Sejmiku Województwa Opolskiego jest Bogusław Wierdak, Marszałkiem Województwa Opolskiego jest Józef Sebesta.

Graniczy z:

Republiką Czeską (z krajami ołomunieckim i morawsko-śląskim)
oraz województwami

Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa opolskiego.

miasta na prawach powiatu:

Opole

powiaty:

Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.
Zawadzkie – miasto w woj. opolskim, w powiecie strzeleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zawadzkie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

brzeski

głubczycki

kędzierzyńsko-kozielski

Topografia

Większą cześć woj. opolskiego zajmuje Nizina Śląska. Najwyżej położona jest część południowo-zachodnia z najwyższym szczytem Biskupią Kopą o wys. 892 m. Poza tym terenem wyżej wyniesiony jest Garb Chełmski na wschodzie województwa z najwyższym szczytem Górą Świętej Anny.

Biskupia Kopa (czes. Biskupská kupa, niem. Bischofskoppe, 889 m n.p.m.) – najwyższy szczyt polskiej części Gór Opawskich (czes. Zlatohorská vrchovina) w Sudetach Wschodnich, a także najwyższe wzniesienie województwa opolskiego. Zbudowana z dewońskich fyllitów. Pod koniec XIX wieku wyznaczono pierwsze szlaki prowadzące na szczyt oraz wybudowano czynną do dziś wieżę widokową. Biskupia Kopa jest od wieków górą graniczną – od 1229 roku rozdzielała biskupstwa wrocławskie i ołomunieckie, po wojnach śląskich tereny pod panowaniem Habsburgów i Hohenzollernów, następnie Czechosłowacji i Niemiec, a obecnie przez szczyt przebiega granica polsko-czeska.
Głuchołazy (dawniej Kozia Szyja, niem. Bad Ziegenhals, czes. Hlucholazy) - miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głuchołazy. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do dawnego woj. opolskiego.

Stosunki wodne

Główną rzeką województwa jest Odra. Pozostałe większe rzeki województwa to Mała Panew oraz Nysa Kłodzka. Największymi jeziorami są zbiorniki sztuczne tj. Jeziora Nyskie, Otmuchowskie i Turawskie.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.:

Województwo zamieszkuje duża grupa etnograficzna Opolan, dzieląca się także na mniejsze.

Struktura wyznaniowa

Osobny artykuł: Struktury wyznaniowe w województwie opolskim.

Administracja i polityka

Siedziba urzędu wojewódzkiego i sejmiku

Samorząd województwa

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Opolskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Opole. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Gmina Praszka (do 1870 gmina Strojec) – gmina miejsko-wiejska w województwie opolskim, w powiecie oleskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie częstochowskim.
Powiat brzeski – powiat w Polsce w województwie opolskim, w obecnym kształcie utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Brzeg.

Marszałkowie Województwa Opolskiego:

Stanisław Jałowiecki (1999–2002)

Ryszard Galla (2002)

Ewa Olszewska (2002–2003)

Grzegorz Kubat (2003–2006)

Józef Sebesta (od 2006)

Administracja rządowa

Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Opolski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Opole, gdzie znajduje się Opolski Urząd Wojewódzki w Opolu.

Wojewoda (łac. palatinus) – w dzisiejszych czasach w Polsce jest to terenowy organ administracji rządowej w województwie i zwierzchnik zespolonej administracji rządowej na terenie województwa.
Józef Sebesta (ur. 12 kwietnia 1945 w Starym Koźlu) – polski polityk, samorządowiec, magister inżynier mechanik, od 2006 marszałek województwa opolskiego.

Gospodarka

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. opolskiego wynosił 29,4 mld zł, co stanowiło 2,3% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 84,8% średniej krajowej, co plasowało opolskie na 11. miejscu względem innych województw.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. opolskiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 3198,61 zł, co lokowało je na 7. miejscu względem wszystkich województw.

W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 45,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 12,2% do aktywnych zawodowo.

Byczyna (pierwsze wzmianki jako łac. Bicina, Bicinium, niem. Pitschen) – miasto w woj. opolskim, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Byczyna. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.
Kędzierzyn-Koźle (niem. Kandrzin-Cosel, w latach 1934-1945 Heydebreck O.S., śl. Kandrzin-Kojźly, czes. Kandřín-Kozlí) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski. Powstało w 1975 r. z połączenia czterech osobnych organizmów administracyjnych: Kędzierzyna, Koźla, Sławięcic i Kłodnicy. W Koźlu znajduje się jeden z największych portów rzecznych w Polsce. W Kędzierzynie-Koźlu znajdują się jedne z największych w Polsce zakładów chemicznych – ZAK Spółka Akcyjna, a także holding "Blachownia". Jest to drugie co do wielkości miasto województwa opolskiego pod względem liczby ludności i pierwsze pod względem obszaru.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)