Orłowa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miejscowości w Republice Czeskiej. Zapoznaj się również z: Orłowa - góra w Beskidzie Śląskim.

Na mapach: 49°50′50″N 18°25′06″E / 49.84722, 18.41833

Orłowa (cz. Orlová, niem. Orlau) - miasto położone w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Republice Czeskiej, na Śląsku Cieszyńskim, ok. 10 km od granicy z Polską. Liczy około 36 tys. mieszkańców i 35 km² powierzchni. Orłowa leży pośrodku Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego, ok. 10 km na wschód od centrum Ostrawy i 8 km na zachód od centrum Karwiny.

Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich.
Otokar Balcy (ur. 28 listopada 1924 w Orłowej na Zaolziu w Czechosłowacji) - operator dźwięku w filmach animowanych, związany ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Współpracował z montażystą Alojzym Molem. Szczyt możliwości pokazał w filmach produkowanych po upadku PRLu, doprowadzając dźwięki w owych filmach do perfekcji. Zajmował się efektami dźwiękowymi do seriali takich, jak m.in.:

Podział administracyjny

Orłowa podzielona jest na 29 obrębów ewidencyjncych składających się na 4 części i gminy katastralne.

Dzielnice: Lazy • Lutyně • Město • Poruba

Historia

Pierwsza znana wzmianka dotycząca Orłowej pochodzi z dokumentu biskupa wrocławskiego Wawrzyńca z roku 1223, gdzie wymieniana jest jeszcze pod nazwą "Sal" jako własność klasztoru benedyktynów z Tyńca koło Krakowa. Nazwa "Orłowa" została użyta po raz pierwszy w dokumentach z roku 1227. Ok. 1291 roku benedyktyni wybudowali tutaj klasztor, jeden z pierwszych we właśnie powstałym Księstwie Cieszyńskim i największy w okolicy. W roku 1560 nastąpiła sekularyzacja dóbr zakonnych. Wieś została zakupiona przez ród Cyganów ze Słupska koło Gliwic, a w 1619 przez rodzinę Bludowskich, która w 1765 roku wybudowała tu zamek (rozebrany na skutek szkód górniczych w latach 70. XX wieku). Po wymarciu rodu Bludowskich w 1838 roku Orłową przejęła rodzina Mattencloit, która w 1844 wydała pierwszą zgodę na wydobywanie węgla na terenie wsi. Do tej pory Orłowa była typową wsią rolniczo-rzemieślniczą, w ciągu następnego stulecia jej charakter miał się jednak definitywnie zmienić.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.
Lech Haydukiewicz, ps. Szymon (ur. 10 stycznia 1915 w Orłowej, Śląsk Cieszyński, zm. 3 grudnia 1949 we Wrocławiu) – polski działacz narodowej demokracji.

W 1850 roku na terenie dzisiejszej Orłowej funkcjonowało już 16 szybów kopalnianych, natomiast jeszcze szybszy rozwój zapewniło wsi znalezienie się na trasie Kolei Koszycko-Bogumińskiej w 1869 roku. Rozwój przemysłowy przeniósł się także na rozwój kulturalno-oświatowy. Na początku XX wieku istniały tu polskie (Polskie Gimnazjum imienia Juliusza Słowackiego) i czeskie szkoły oraz szereg towarzystw kulturalnych i sportowych. W 1908 otrzymuje ograniczone prawa miejskie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

Po podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku Orłowa znalazła się w granicach Czechosłowacji. W 1922 roku otrzymuje pełne prawa miejskie, jednak jej rozwój zostaje zatrzymany, głównie za sprawą wielkiego światowego kryzysu gospodarczego w latach 30.. W 1938 jako część Zaolzia Orłowa zostaje przyłączona do Polski i wchodzi w skład powiatu frysztackiego. Po zakończeniu II wojny światowej Orłowa powróciła w granice Czechosłowacji, jednak nadal pozostawała mało znaczącym ośrodkiem miejskim, w dodatku nieustannie dotykanym przez szkody górnicze. Do Orłowej przyłączone zostają Łazy, Lutynia Górna (jako Lutynia) i Poręba. W latach 60. na terenie dzielnicy Lutynia rozpoczęto realizację projektu rozbudowy Orłowej jako miasta-sypialni dla Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Ten charakter miasto zachowało do dzisiaj. W architekturze Orłowej dominują typowe dla II połowy XX wieku w tej części Europy bloki mieszkalne, zaś jedynym ocalałym zabytkiem jest neogotycki kościół Najświętszej Marii Panny.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Wietnamczycy – , z czego 86% to właściwi Wietnamczycy, określający się nazwą Kinh. Pozostali zaliczani są do mniejszości narodowych. Ich duże skupiska występują także w USA 1,2 mln; Kambodży 520 tys., Francji 250 tys., Kanadzie 150 tys., Szwecji 135 tys., Niemczech 80 tys. i w Polsce około 50 tys. Te skupiska tworzy emigracja polityczno-ekonomiczna.

W Orłowej w 1915 roku urodził się m.in. Lech Wojciech Haydukiewicz - polski działacz narodowej demokracji, a w 1924 roku Otokar Balcy - polski operator dźwięku w filmach animowanych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)