Order Domowy Złotego Lwa Nassau (nl.: Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau, fr.: Ordre du Lion d'Or de la Maison de Nassau) – wspólne odznaczenie dwóch gałęzi dynastii Nassau, panujących w Królestwie Niderlandów i Wielkim Księstwie Luksemburga, nadawane od 1858 i pozostające do wyłącznej dyspozycji monarchy.

Historia

Odznaczenie zostało ustanowione 29 stycznia 1858 przez króla Niderlandów (w unii personalnej także wielkiego księcia Luksemburga) Wilhelma III oraz jego krewnego Adolfa von Nassau-Weilburg, następcy tronu w Luksemburgu, wówczas jeszcze (do 1866) panującego księcia w niemieckim księstwie Nassau, anektowanym w tym roku przez Prusy. Posiadało od początku bardzo ekskluzywny charakter i tylko jedną klasę, Wielki Krzyż, i nadawane być mogło tylko członkom rodów panujących, dygnitarzom z tytułem "ekscelencja" na stanowisku co najmniej ambasadora, premiera, generała dywizji czy arcybiskupa oraz wysokim dostojnikom dworskim.

W 1873 król Wilhelm III, pragnąc nadać orderowi charakter ogólnego odznaczenia za zasługi, rozszerzył go o trzy nowe klasy (później cztery) według znanego schematu Legii Honorowej, dodając stopnie Wielkiego Oficera, Komandora, Oficera i Kawalera, na co książę Adolf się nie zgodził, pozostając przy I. klasie nadawanej przez siebie jako prywatny order domowy. W 1892, dwa lata po objęciu tronu Luksemburga, Adolf odwołał reformy Wilhelma III i przywrócił order Złotego Lwa do pierwotnej formy ekskluzywnego jednoklasowego odznaczenia.

Obecnie odznaczenie ma podwójny charakter – w Holandii jest nieomal półprywatnym orderem domowym, nadawanym przez monarchę według własnego uznania za szczególne zasługi wobec dynastii (niderlandzcy książęta i księżniczki krwi otrzymują go automatycznie po ukończeniu 18. roku życia), a w Luksemburgu najwyższym orderem państwowym. Wielkim Mistrzem są wspólnie monarchowie obu krajów.

Insygnia

Insygnia orderu to oznaka i gwiazda. Oznaką jest emaliowany obustronnie na biało krzyż maltański ze złotym obramowaniem. W medalionie awersu znajduje się herb dynastii Nassau, złoty lew w niebieskim polu, a w medalionie rewersu dewiza domu Nassau i orderu "Je maintiendrai" (Zachowam). Między ramionami krzyża znajdują się złote stylizowane monogramy "N" (Nassau).