Order Zbawiciela - Polski Serwis Naukowy

Order Zbawiciela (gr. Τάγμα του Σωτήρος, Tagma tu Soteros) – najstarsze i najwyższe odznaczenie greckie.

Ustanowiony został 3 lipca 1829, jeszcze za czasów krótkotrwałej I Republiki, i nadany po raz pierwszy w 1833 przez pierwszego króla Hellenów Ottona I z dynastii Wittelsbachów. Imię Zbawiciela nadano orderowi na pamiątkę wiary, że Grecja odrodziła się dzięki pomocy Boga.

Order posiada pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej i nadawany może być obywatelom greckim za wybitne zasługi dla kraju w czasie wojny lub pokoju oraz wybitnym cudzoziemcom.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Opis odznaki

Krzyż orderu to złoty emaliowany na biało krzyż maltański, z zielonym dębowo-wawrzynowym wieńcem między ramionami. W medalionie środkowym awersu znajduje się portret Zbawiciela otoczony złotym napisem E dexia soy cheir, Kyrie, dedoxastai en ischyi (Twa prawa dłoń, Panie, wysławiona została mocą). Na rewersie znajduje się biały grecki krzyż otoczony napisem E en Argei D' Ethnike ton Ellenon syneleysis - 1829 [roku] (Ustanowiony w Argos przez 4 Zgromadzenie Narodowe Hellenów roku 1829).

Wittelsbachowie - jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.

Krzyż maltański, krzyż kawalerski, znany też jako krzyż ośmiu rozkoszy czy też ośmiu błogosławieństw. Używany jest przez Zakony Szpitalników: biały jest symbolem joannitów, w kolorze zielonym lazarytów. W Polsce czerwony krzyż maltański jest symbolem służby SAR. Oparty jest na krzyżu greckim, ramiona jednak rozszerzają się od środka i są rozwidlone na końcu. W bizantyjskiej symbolice pojawił się prawdopodobnie w VI w.

Gwiazda orderu (I i II klasa) to ośmiopromienna srebrna gwiazda z nałożonym na nią awersem krzyża orderowego. Order noszony jest na jasnoniebieskiej wstążce z dwoma białymi paskami po bokach. W czasie monarchii, do 1973 roku, order był zawieszony na złotej koronie królewskiej, obecnie na emaliowanym wieńcu laurowym.

Wawrzyn (Laurus L.), nazywany także laurem, drzewem laurowym – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje głównie w basenie Morza Śródziemnego, na Maderze, Azorach i Wyspach Kanaryjskich.

Jezus Chrystus (z , zdaniem historyków prawdopodobnie , zm. ok. 30–33 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

Odznaczeni Orderem Zbawiciela.

Bibliografia

Arnhard Graf Klenau, Europäische Orden ab 1700, München 1978

Linki zewnętrzne

O Orderze Zbawiciela (witryna Prezydenta Republiki Greckiej) (ang.)