Charakterystyka ogólna

Spośród drobnej szlachty, średniego mieszczaństwa i większości inteligencji dominowały po 1815 r. nastroje niechętne wobec związków z Rosją i współpracy z caratem. Pomimo iż Polacy uzyskali jedną z najbardziej liberalnych konstytucji w całej ówczesnej Europie choć zupełnie inną kwestią są tutaj sposoby realizowania jej postanowień. Ważnym problemem, który mobilizował ludność Królestwa Polskiego do występowania przeciwko władzy tak w formie opozycji legalnej jak i tajnej była kwestia łamania konstytucji. Ponadto nadzieje na zjednoczenie ziem dawnej Rzeczypospolitej, co obiecywał uczynić car pod swoim panowaniem zostały zawiedzione. Królestwo, pomimo nadanej mu konstytucji było narażone na arbitralne decyzje cara. Sytuacja gospodarcza państwa nie rysowała się źle głównie dzięki działalności ministra Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, który poczynił wiele starań celem budowy lub w innych regionach odbudowy przemysłu i szeroko rozumianej przedsiębiorczości Królestwa Polskiego. Niemniej nie ominęły kraju kłopoty gospodarcze,a oprócz tego brak możliwości swobodnego wypowiadania własnych opinii – car zarządził cenzurę – dopełniły reszty. Wszystkie te okoliczności stworzyły podatny grunt dla zakładania tajnych, niepodległościowych i antyrosyjskich organizacji. Szczególnie aktywne w ich budowie była młodzież, środowiska studenckie oraz niższy korpus oficerski. Tajne związki pojawiały się powszechnie w ówczesnej Europie. Powstawały w krajach niemieckich, Austrii, a nawet w Rosji. Co może świadczyć, iż sytuacja w Królestwie Polskim nie była w jakikolwiek sposób czymś dziwnym. Było to odpowiedzią na porządek polityczny, jaki zbudowały w Europie kraje Świętego Przymierza, porządek, który nie uwzględniał niepodległościowych i narodowych interesów poszczególnych narodów oraz sprzeciwiał się liberalnym dążeniom. W pracy tej skupię się na wspomnianych już formach organizowania się w tajne związki i stowarzyszenia antyrosyjskie, tak na ściśle rozumianym terytorium Królestwa Polskiego jaki poza jego granicami, gdyż pomimo wykroczenia poza obręb państwa stanowiły one integralną część działalności występującej ze sprzeciwem wobec władzy rosyjskiej.