Organy bezpieczeństwa państwa - Polski Serwis Naukowy

Organy bezpieczeństwa państwa (OBP) – pojęcie wprowadzone przez Ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu , a następnie powtórzone przez Ustawę z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów , obejmujące funkcjonujące w latach 1944-1990 instytucje, bądź ich piony, powołane do zapewnia bezpieczeństwa ówczesnego państwa Polskiego.

Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych (WUSW) – jednostka resortu spraw wewnetrznych istniejąca w latach 1983-1990 i podlegająca Komendzie Głównej Milicji Obywatelskiej (w zakeresie działań MO) oraz kierownictwu Służby Bezpieczeństwa (w zakresie działań SB).

Wojska Ochrony Pogranicza (WOP) - formacja wojskowa, część Wojska Polskiego, odrębny rodzaj wojsk powołany do ochrony granic Polski. Liczebność formacji osiągała nawet do 20 tysięcy żołnierzy. Pierwszym dowódcą WOP był płk Gwidon Czerwiński, ostatnim gen. dyw. Feliks Stramik.

Do organów tych ustawa zalicza:

Resort Bezpieczeństwa Publicznego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego;

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego;

Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego;

jednostki organizacyjne podległe organom, o których mowa w punktach 1-3, a w szczególności jednostki Milicji Obywatelskiej w okresie do dnia 14 grudnia 1954 roku;

Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

jednostki organizacyjne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych;

Akademię Spraw Wewnętrznych;

Zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza;

Zarząd Główny Służby Wewnętrznej jednostek wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe mu komórki;

Informacja Wojska Polskiego, Zarząd Informacji Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego, Kierownictwo Informacji Wojska Polskiego, Główny Zarząd Informacji Wojska Polskiego oraz jednostki podległe tym organom;

Wojskową Służbę Wewnętrzną;

Zarząd II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego;

inne służby Sił Zbrojnych prowadzące działania operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, w tym w rodzajach broni oraz w okręgach wojskowych;

jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami.

Do organów bezpieczeństwa państwa, w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, należą także organy i instytucje cywilne i wojskowe państw obcych o zadaniach podobnych do zadań organów wymienionych wyżej.

Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) – specjalna formacja wojskowa, podporządkowana z uwagi na cele działań ministrowi bezpieczeństwa publicznego (1945-1954) a następnie ministrowi spraw wewnętrznych, powołana uchwałą Krajowej Rady Narodowej z dnia 25 maja 1945 roku dla walki z podziemiem niepodległościowym oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi (UPA) i niemieckimi (Werwolf).

Okręg wojskowy – jest to wyższy związek administracyjny łączący w swym składzie oddziały, związki taktyczne, instytucje i zakłady różnych rodzajów wojsk oraz organów terenowej administracji wojskowej rozmieszczonych na ściśle określonym terenie.

Przypisy

Bibliografia

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z 1998 i 2007