|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Tego lata zespół naukowców badał zjawisko "miejskich wysp ciepła" - powiązane ze zmianami klimatu - za pomocą sprzętu zamontowanego na rowerach w Holandii oraz przy użyciu technologii naziemnych i powietrznych w Grecji. Obydwa projekty badawcze stanowią część zakrojonych na większą sk... W ciągu następnych 20 lat średnia roczna temperatura w Polsce może podnieść się o blisko 1 st. C., a poziom morza wzrośnie o ponad 20 cm - to niektóre wnioski ze scenariuszy zmian klimatu na najbliższe 20 lat, opracowanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w ramach proj... Jedna z największych instytucji astronomicznych na świecie - ESO - stworzyła polską wersję swojej witryny internetowej. ESO to skrót od nazwy Europejskie Obserwatorium Południowe. ESO jest organizacją zrzeszającą czternaście krajów europejskich, ... Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego zakończyli prace na wyspie na jeziorze Legińskim k. Reszla. Badania wykazały, że we wczesnej epoce żelaza wyspę zamieszkiwali ludzie reprezentujący tzw. kulturę kurhanów zachodniobałtyjskich. Jak powiedziała PAP... Złożone procesy polityczne, które rozpoczęły się na Wyspie Wielkanocnej (Rapa Nui) po jej odkryciu w XVIII wieku są tematem badawczym dr Zuzanny Jakubowskiej z Instytutu Iberystyki Uniwersytetu Warszawskiego. Iberystka analizuje teksty z czterech ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Orkady PołudnioweCzy wiesz że...? Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę. Falklandy (ang. Falkland Islands, hiszp. Islas Malvinas) – terytorium zależne na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna, z tego powodu czasem również zwane, od nazwy hiszpańskiej, Malwinami. Wyspa Bouveta (norw. Bouvetøya) – należące do Norwegii terytorium zależne, będące bezludną, wulkaniczną wyspą na południowym Atlantyku, na południowy zachód od Przylądka Dobrej Nadziei. 
 Orkady Południowe - grupa wysp antarktycznych w południowej części Oceanu Atlantyckiego, na północny wschód od Półwyspu Antarktycznego. Obszar archipelagu wynosi około 622 km², wyspy cechują się surowym i skalistym krajobrazem, oraz polarnym klimatem. Do większych wysp archipelagu należna: Góra lodowa – ogólnie: zwarta bryła lodu, oderwana w wyniku procesu zwanego cieleniem od lodowca i pływająca po powierzchni wody lub osiadła na dnie. Światowa Organizacja Meteorologiczna zawęża tę definicję do brył o powierzchni przekraczającej 300 m² i wystających ponad powierzchnię co najmniej o 5 metrów (mniejsze to: odłamy góry lodowej i odłamki góry lodowej – growlery).
Brytyjskie Terytorium Antarktyczne – obszar Antarktyki pomiędzy równoleżnikiem 60° S oraz południkami 20° W i 80° W, a biegunem południowym, do którego prawa rości sobie Wielka Brytania włączając ten obszar do terytoriów zamorskich. Część tego obszaru pokrywa się z roszczeniami terytorialnymi Argentyny i Chile: z Antarktydą Argentyńską oraz z Chilijskim Terytorium Antarktycznym. GeografiaOrkady południowe stanowią grupę wysp leżących na południowo-zachodnim skraju Oceanu Atlantyckiego, około 550 km na północny wschód od Półwyspu Antarktycznego. Orkady Południowe składają się z dwóch największych wysp: Coronation na zachodzie i Laurie na wschodzie oraz kilku mniejszych wysp. Linia brzegowa większych wysp jest dobrze rozwinięta, a na jej rozwój wpływ maja warunki klimatyczne (czoła, jęzory lodowców na wybrzeżu, kry i góry lodowe). Wybrzeże jest przeważnie skaliste i surowe, znaczne obszary brzegu morskiego są zlodowaciałe. Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".
James Weddell (ur.24 sierpnia 1787, zm. 9 września 1834) - angielski żeglarz. W roku 1821 wyprawa pod jego dowództwem odkryła archipelag Orkadów Południowych (niezależnie od odkrycia kilka dni wcześniej przez Nathaniela Palmera i George Powella). Kolejna wyprawa, w latach 1822 - 1824 dotarła do punktu o współrzędnych 74°15′00″S 34°16′45″W / -74.25, -34.27917, co przez wiele lat pozostało najbardziej na południe wysuniętą pozycją osiągniętą przez statek. Brak lądu w zasięgu wzroku skłonił Weddella do postawienia tezy, że ocean ciągnie się nieprzerwanie aż do Bieguna Południowego Wyspy zbudowane są ze skał osadowych, silnie sfałdowanych, które pochodzą z paleozoiku i mezozoiku. Poza tym występują zmetamorfizowane łupki i intruzje dolerytowe. Wyspy są na ogół górzyste. Najwyższe wzniesienie - Mount Nivea wznosi się na 1 266 m n.p.m. Krajobraz jest urozmaicony nie tykko obszarami górskimi, ale i formami krajobrazu glacjalnego (lodowce). Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy).
Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.
Lodowiec jest wolno płynącą rzeką lodu, powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi, i drugim po oceanach wody na świecie. W górnej części lodowca powstaje cyrk lodowcowy, z którego wypływający lodowiec rzeźbi U-kształtną dolinę lodowcową, zaś z niesionego materiału odkładana jest morena. Badaniem lodowców zajmuje się glacjologia. 
Wyspy leżą w strefie klimatu polarnego, cechującego się suchą i mroźną pogodą. Średnia roczna temperatura wynosi -5 °C, w okresie zimowym spada do -40 °C. Klimat jest suchy ze względu na kontynentalne oddziaływaniem mroźnych i suchych mas powietrza z nad Antarktydy. Toteż roczne opady wynoszą tylko 380 mm i są to niemal wyłącznie opady śniegu występujące przez 8 miesięcy w roku. W okresie krótkiego lata temperatury wynoszą około 2 °C. Coronation – minialbum polskiej grupy muzycznej Damnation. Wydawnictwo ukazało się w 1997 roku nakładem wytwórni muzycznej Last Episode. Nagrania zostały zarejestrowane i zmiksowane w PJ Studios w lutym 1997 roku we współpracy z producentem muzycznym Robertem Hajdukiem. Na płycie znalazły się trzy premierowe utwory oraz kompozycja "The Land of Degradation" pochodząca z debiutu formacji Reborn... (1995). Pierwsze trzy utwory zostały wydane ponownie w 2003 roku na kompilacji Resurrection of Azarath.
Śnieg – opad atmosferyczny w postaci kryształków lodu o kształtach głównie sześcioramiennych gwiazdek, łączących się w płatki śniegu. Po opadnięciu na ziemię tworzy porowatą pokrywę śnieżną o niewielkiej gęstości także zwaną śniegiem. W zasadzie nie ma na wyspach wód powierzchniowych ze względu na ujemne temperatury. Latem, gdy występują dodatnie temperatury, pojawiają się niewielkie strumienie i potoki, zasilane głównie topniejącymi w tym czasie lodowcami. Od kwietnia do listopada (jesień-lato-wiosna) wody przybrzeżne są zamarznięte. Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe i wulkaniczne.
Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia. Warunki klimatyczne jakie panują na wyspach sprawiają, że szata roślinna jest uboga zarówno pod względem gatunkowym jak i pod względem bujności. 90% powierzchni wysp jest pokryta śniegiem i lodem, liczne są lodowce. Roślinność ogranicza się to formacji tundrowej, jaką reprezentują mchy i porosty. Brak drzew i krzewów. Fauna także jest dość uboga pod względem gatunkowym, ale dość liczna, występują w formie kolonii. Liczne ptactwo morskie występuje na wybrzeżu Orkadów Południowych. Na wyspach żyją także kolonie pingwinów, głównie pingwinów Adeli. Kra jest określeniem zjawiska geologicznego lub hydrologicznego, w którym wolnopłynące (dryfujące) po obszarach obniżonej lepkości powierzchniowe fragmenty (płyty) różnych kształtów i rozmiarów mogące przemieszczać się poziomo, tworzą się poprzez odłamywanie od pokrywy.
Zima – jedna z czterech pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się najniższymi temperaturami powietrza w skali roku, umiarkowaną ilością opadu atmosferycznego, zazwyczaj zestaloną (zamarzniętą) formą opadu i osadu atmosferycznego, a większość świata roślin i zwierząt przechodzi okres uśpienia. 
HistoriaArchipelag odkryty w 1821 roku przez angielskiego łowcę fok Powella i amerykańskiego łowcę fok Palmera. Orkady Południowe są częścią brytyjskiej kolonii Falklandy. Pierwotnie wyspy były nazywane Powell's Group czyli Grupą Powella, od nazwiska odkrywcy. W 1823 roku angielski żeglarz James Weddell nadał wyspom obecną nazwę. W XIX wieku wyspy często były odwiedzane przez wielorybników. Orkady Południowe zostały dokładnie zbadane przez ekspedycję szkockiego polarnika i oceanografa Wiliama Speirs'a Bruce'a w 1903 roku. W 1962 roku Orkady Południowe stały się częścią nowo utworzonego Brytyjskiego Terytorium Antarktycznego. Mróz – stan pogody, kiedy temperatura powietrza na otwartej przestrzeni (na wysokości 2 metrów nad gruntem) jest niższa od temperatury zamarzania wody (0 °C) w normalnych warunkach.
Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: olbrotu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki. Zobacz teżBibliografia
Czy wiesz że...? beta Opad atmosferyczny – ogół ciekłych lub stałych produktów kondensacji pary wodnej spadających z chmur na powierzchnię Ziemi, unoszących się w powietrzu oraz osiadających na powierzchni Ziemi i przedmiotach. Dzieli się je na opady pionowe i poziome (osady atmosferyczne). Do opadów pionowych zalicza się: deszcz, mżawkę, śnieg, krupy oraz grad. Opad, który nie dociera do powierzchni Ziemi, nazywa się virgą. Opady poziome (osady atmosferyczne) dzieli się na ciekłe i stałe. Osady ciekłe to np. rosa, a osady stałe to np. gołoledź, szadź, szron czy zamróz.
Półwysep Antarktyczny (ang. Antarctic Peninsula, hiszp. Península Antártica) - półwysep Antarktydy, położony w jej zachodniej części, na południe od Ameryki Południowej. Jest to najbardziej na północ wysunięta część Antarktydy (przylądek Prime Head) i jedyna jej część, która wychodzi poza koło podbiegunowe południowe. Półwysep oblewają wody Oceanu Południowego, od wschodu - Morza Weddella, a od zachodu - Morza Bellingshausena. Jego długość wynosi 1300 km.
Klimat polarny to najsurowszy klimat na kuli ziemskiej, głównie ze względu na niskie temperatury powietrza - w środkowej części Antarktydy (półkula południowa) przeciętna temperatura w zimie wynosi ok. -60°C do -70°C, w lecie nieco cieplej od -30°C do -50°C. Najcieplejszym obszarem jest wybrzeże, szczególnie okolice Półwyspu Antarktycznego - styczeń przeciętnie +1°C. Poza tym klimat polarny charakteryzują silne wiatry i burze śnieżne.
Georgia Południowa i Sandwich Południowy (ang. South Georgia and the South Sandwich Islands SGSSI) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Oceanie Atlantyckim. Leży niedaleko południowego koła podbiegunowego.
Skały metamorficzne (skały przeobrażone) - jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w strefach subdukcji), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.
Wyspy Heard i McDonalda to dwie niezamieszkane wyspy położone na Oceanie Południowym 53°06′S 72°31′E / -53.1, 72.517, mniej więcej w 2/3 drogi pomiędzy Madagaskarem i Antarktyką. Należą do Australii od 1947. Geologicznie, są wyspami wulkanicznymi i stanowią wynurzoną część Płaskowyżu Kergueleńskiego. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
