Orkiestra marszowa - Polski Serwis Naukowy

Orkiestra marszowa (The University of Texas Longhorn Band)

Orkiestra marszowa – duży zespół muzyczny grający muzykę i jednocześnie maszerujący. Pierwotnie wywodzi się z orkiestr wojskowych, grających militarny repertuar marszowy. Współcześnie daleko odszedł od swych militarnych korzeni i stał się popularną formą amatorskiego muzykowania. Orkiestry marszowe stały się szczególnie popularne w USA, gdzie praktycznie każda szkoła, parafia, amatorska lub zawodowa drużyna sportowa, organizacja itd. mają swoje orkiestry marszowe. W Polsce popularne są orkiestry górnicze, obecnie najwięcej takich orkiestr skupiają Ochotnicze Straże Pożarne (zob. Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Kaski, Orkiestra Dęta "KWK Borynia'), Młodzieżowa Orkiestra Dęta w Płońsku

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym. W Polsce górnictwo jest najlepiej rozwinięte na Śląsku.

Dyrygent – osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak Orkiestra symfoniczna, Orkiestra smyczkowa, Orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne, zespoły wokalno-instrumentalne, a także kierująca wykonaniami oper i spektakli muzycznych.

Orkiestrą dyryguje dyrygent (leader) wskazujący rytm batutą. Rytm jest podchwytywany przez główny bęben. Koordynuje on rytm i związany z nim krok. Zwykle pierwszy akcent taktu zsynchronizowany jest z lewą nogą, drugi akcent z prawą. W czasie, gdy orkiestra akurat nie gra, a ciągle maszeruje, gra tylko bęben tzw. kadencję (nie mylić z kadencją akordem), która często jest misternie granym rytmem.

Orkiestra – duży zespół instrumentalny liczący zazwyczaj od kilkunastu, do kilkudziesięciu, a nawet ponad stu instrumentów. W celu synchronizacji gry takiej ilości instrumentalistów w orkiestrze potrzebny jest dyrygent.

Batuta (z włoskiego takt) – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta do wyznaczania taktu i kierowania orkiestrą. Wskazuje się nią tempo, rytm, metrum. Ma długość ok. 25-30 cm, jest wykonywana z lekkich gatunków drewna (balsa), niekiedy z bambusa, a także z włókna szklanego i innych tworzyw. Często posiada korkowy uchwyt. Kiedy dyrygent jest ubrany na ciemno, batuta ma kolor jasny, a kiedy jest jasno ubrany, batuta ma ciemny kolor.

Wyróżnia się dwa rodzaje zastosowań orkiestr marszowych

marsz polny – zwykle uprawiany na stadionach lub błoniach, w czasie uroczystości otwarcia imprez sportowych lub innych uroczystości na wolnym powietrzu

marsz uliczny – w czasie bardzo popularnych parad ulicznych z okazji różnorakich świąt państwowych i lokalnych wydarzeń

Wyróżnia się dwa typy orkiestr marszowych

Drum Corps International (DCI) – współcześnie dominująca

High Step – tradycyjna, coraz rzadziej stosowana

Poniższa tabela podaje główne cechy obu stylów reprezentowanych przez orkiestry marszowe:

Orkiestra wojskowa – formacja wojskowa (a zarazem zespół muzyczny), której głównym zadaniem w czasie pokoju jest uświetnianie uroczystości (głównie wojskowych) akompaniamentem muzycznym. Orkiestry wojskowe występują we wszystkich armiach świata; grają zazwyczaj utwory marszowe, często wykonują swój repertuar na wolnym powietrzu, nierzadko podczas przemarszu (jako orkiestra marszowa), niekiedy podczas specjalnego pokazu musztry paradnej.

Kadencja (z wł. cadenza co w dosłownym tłumaczeniu znaczy upadek) to pochód akordów mający charakter zakończenia, a w harmonii klasycznej połączenie trójdźwięków: Toniki, Subdominanty i Dominanty (T, S i D). Kończą one utwór muzyczny lub jego część.