|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Prof. Franciszek Kokot - nestor śląskich lekarzy, wybitny nefrolog i endokrynolog - skończył 80 lat. Od kilku dekad jest niekwestionowanym autorytetem oraz nauczycielem i mistrzem dla kolejnych pokoleń lekarzy. 25 listopada świętował urod...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Orla - herb szlachecki Czy wiesz że...? Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry. Herb szlachecki - charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać - w heraldyce polskiej - wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych. Orla (Opala, Opola, Odrza, Szaszor, Zapale) – herb szlachecki. Opis herbuW srebrnym polu, szaszor czerwony, o złotym uzbrojeniu, nad którym złota gwiazda. W klejnocie, pięć piór strusich. Labry zdobiące herb czerwone podbite srebrem. Najwcześniejsze wzmiankiPieczęć Andrzeja Koszanowa - kasztelana poznańskiego z 1340 i 1343 roku, jest wspominana u Piekosińskiego. Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold - oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).
Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz. HerbowniBardski, Bardski, Bardyjowski, Bardzki, Barski, Berkman, Bukojewski, Bukowski, Chabewiecki, Chabiewiecki, Chabiewski, Chobieniecki, Chobieniecki, Chynek, Chynka, Figa, Gielczewski, Giełbowski, Gierałtowski, Gieratowicz, Gołkiewicz, Gorajski, Goroyski, Graboszewski, Hubert, Hurłowski, Hynek, Jarogniewski, Kęmbłowski, Kielbowski, Kiełbowski, Koszanowski, Koszonowski, Lgocki, Ligocki, Ligowski, Maciański, Myśliński, Olbieg, Orla, Orłowski, Oszewski, Oszmianiec, Ośmianiec, Ośnicki, Pacek, Pacewicz, Paczek, Palcowski, Palczewski, Peliszewski, Plejer, Przewłocki, Ptaczyński, Ramsz, Rogowski, Rzegnowski, Salmonowicz, Salmanowicz, Salamonowicz, Salomonowicz, Suski, Szarszawski, Szaszewski, Szaszowski, Sząszor, Wielamowski, Wilamowski, Wojenko, Woyenko, Załoga, Zapałowski, Ziemborowski. Franciszek Ksawery Walerian Leonard Adolf Piekosiński, pierwotnie Piekusiński (ur. 3 lutego 1844 w Wiercanach, zm. 27 listopada 1906 w Krakowie) - polski historyk, heraldyk i prawnik, profesor UJ, członek Akademii Umiejętności.
Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową. Zobacz teżPowyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |