Oryx - rodzaj - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ssaków. Zapoznaj się również z: inne znaczenia.

Oryx – rodzaj antylop z podrodziny antylop końskich (Hippotraginae) w rodzinie krętorogich (Bovidae). Oryksy znane były już starożytnym Egipcjanom, którzy często przedstawiali ich wizerunki na reliefach. Najbardziej znanym gatunkiem jest żyjący w Afryce Północnej, na skraju Sahary (Czad), oryks szablorogi (Oryx dammah) o zagiętych do tyłu długich, prawie metrowych rogach, pokrytych pierścieniowatymi zgrubieniami. Są zwierzętami bardzo płochliwymi i nadzwyczaj szybkimi. Sierść oryksa jest barwy żółtawobiałej, a jedynie szyję ma rdzawoczerwoną. Długość ciała ok. 2,3 m, wysokość w kłębie do 140 cm. Znakomicie przystosowany do życia w warunkach półpustynnych. Gatunek zagrożony wyginięciem.

Czad, Republika Czadu (fr. Tchad, République du Tchad, arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) - państwo śródlądowe w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem.

Relief (płaskorzeźba) – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło dwuwymiarowe. Pomimo że płaskorzeźby powstawały jako dekoracja architektoniczna, to często stanowią odrębne, pełnowartościowe dzieło sztuki.

Oryks arabski, który żył na pustynnych obszarach Półwyspu Arabskiego, został wytępiony całkowicie do 1972 r. Dzięki Brytyjskiemu Towarzystwu Ochrony Fauny w Londynie zapoczątkowano hodowlę zorganizowaną w USA. W 1987 r. powtórnie przywrócony do naturalnego środowiska.

Gatunki

Do rodzaju należą cztery gatunki:

Oryx beisa – beisa, oryks wschodnioafrykański – pozycja systematyczna nie jest jednoznaczna (klasyfikowany jako odrębny gatunek lub jako podgatunek oryksa południowego)

Oryx dammah – oryks szablorogi

Oryx gazella – oryks południowy

Oryx leucoryx – oryks arabski

Przypisy

Oryx w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Oryx. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 7 lutego 2010]
K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.