Oskar I Bernadotte - Polski Serwis Naukowy

Rodzina królewska, 1837

Oskar I (ur. 4 lipca 1799 w Paryżu, zm. 8 lipca 1859 w Sztokholmie) – król Szwecji i Norwegii w latach 1844–1859.

Syn króla Szwecji i Norwegii Karola XIV Jana oraz Dezyderii Clary. Ojciec królów Szwecji i Norwegii: Karola XV i Oskara II.

Życiorys

Urodził się gdy jego ojciec był francuskim generałem. Do 1810 roku mieszkał we Francji. Po adopcji marszałka Jana Baptysty Bernadotte przez króla szwedzkiego Karola XIII młody Oskar przeprowadził się do Szwecji gdzie uzyskał staranne wykształcenie zgodne z wymaganiami stawianymi przed następcą tronu oraz opanował biegłą znajomość języka szwedzkiego. W 1824 i 1833 roku pełnił funkcję wicekróla Norwegii.

Wielkie Księstwo Finlandii (ros. Великое княжество Финляндское, łac. Magnus Ducatus Finlandiæ, szw. Storfurstendömet Finland, fin. Suomen suuriruhtinaskunta) – autonomiczne wielkie księstwo połączone unią personalną z Cesarstwem Rosyjskim. Wielkie Księstwo Finlandii istniało w latach 1809–1917. Głową państwa był cesarz rosyjski. W latach 1809-1812 stolicą było Turku, od 1812 roku Helsinki.

Wyspy Alandzkie (szw. Åland, fiń. Ahvenanmaa) – szwedzkojęzyczny archipelag wysp politycznie należący do Finlandii, stanowiący jednak osobny podmiot z szeroką autonomią, położony na Morzu Bałtyckim u wejścia do Zatoki Botnickiej. Status wysp jest gwarantowany międzynarodowo, ostatnio przez traktat akcesyjny do Unii Europejskiej.

Był zwolennikiem liberalizmu. Natychmiast po wstąpieniu na połączony tron Szwecji i Norwegii przeprowadził szereg reform państwowych m.in.: oświaty, więziennictwa. Wprowadził nowy system dziedziczenia majątku uwzględniający równe prawa mężczyzn i kobiet. Wprowadził wolność prasy oraz działał na rzecz polepszenia losu biedoty.

Unia kalmarska – zawarta 20 lipca 1397 na zamku w Kalmarze unia między Danią, Szwecją i Norwegią. Związek powstał w wyniku zabiegów politycznych królowej Danii Małgorzaty I i jednoczył trzy państwa pod berłem jednego monarchy.

Östergötland to jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Graniczy z regionami Jönköping, Kalmar, Västra Götaland, Örebro, Södermanland a także z Morzem Bałtyckim.

W 1848 roku przeciwstawił się próbie zmiany porządku konstytucyjnego i zablokował reformy zwiększające uprawnienia szwedzkiego parlamentu.

Był bardzo aktywny w polityce zagranicznej. Dążył do stworzenia unii państw skandynawskich na wzór unii kalmarskiej. W 1848 roku poparł Danię w konflikcie z Prusami. Usiłował też objąć tron tego kraju po bezpotomnym Fryderyku VII. W okresie wojny krymskiej licząc na odzyskanie Finlandii rozpoczął pertraktacje z Francją i Zjednoczonym Królestwem. Jego dążenia do sojuszu z tymi dwoma państwami i rozpoczęcie przygotowań do wojny zmusiły Rosję do zakończenia działań wojennych i przystąpienia do pertraktacji pokojowych.

Józefina Bernadotte fr.: Joséphine Maximilienne Eugénie Napoléone, szw.: Josefina z domu de Beauharnais-Leuchtenberg (ur. 14 marca 1807 w Mediolanie, zm. 7 czerwca 1876 w Sztokholmie) – królowa-małżonka Szwecji i Norwegii, w 1807: księżniczka Bolonii, 1813: księżniczka Galliera, 1817: księżniczka Leuchtenberg, 1823: następczyni tronu Szwecji i Norwegii, od marca 1844 małżonka monarchy tych państw Oskara I z dynastii Bernadotte.

Strefa zdemilitaryzowana, DMZ (ang. demilitarized zone) – teren, zwykle pas ziemi na granicy między dwiema zwaśnionymi stronami, na którym zgodnie z prawem międzynarodowym lub umową między dwoma krajami zabroniona jest wszelka aktywność militarna. Bardzo często strefa zdemilitaryzowana tworzy faktyczną granicę między zwaśnionymi krajami.

W 1856 roku na konferencji pokojowej w Paryżu Szwecja przedstawiła szereg żądań wobec Rosji. Wywalczyła jednak tylko demilitaryzację Wysp Alandzkich.

W 1857 roku Oskar I ze względu na stan zdrowia zdecydował się na odsunięcie z życia publicznego. Król cierpiący na raka mózgu nie abdykował jednak, ale wyznaczył regentem, księcia Skanii.

Oskar I zmarł dwa lata później w Sztokholmie. Tron Szwecji i Norwegii objął po nim syn Karol XV.

Frans Gustaf Oscar (ur. 18 czerwca 1827 w Pałacu Haga w Solnej, zm. 24 września 1852 w Christianii) – książę Szwecji, Norwegii i Upplandii z dynastii Bernadotte, kompozytor.

Oskar II Fryderyk Bernadotte (ur. 21 stycznia 1829 w Sztokholmie, zm. 8 grudnia 1907 tamże) – król Szwecji w latach 1872–1907 i Norwegii w latach 1872–1905 z dynastii Bernadotte.

Życie prywatne

19 czerwca 1823 roku Oskar poślubił Józefinę de Beauharnais, księżniczkę von Leuchtenberg. Para miała pięcioro dzieci.

Karola – księcia Skanii, króla Szwecji i Norwegii w latach 1859–1872

Gustawa – księcia Upplandii

Oskara – księcia Östergötland, króla Szwecji i Norwegii w latach 1872–1907

Eugenię

Augusta – księcia Dalarny

Bibliografia

Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej. Poznań 1998. ISBN 83-86138-35-1

Słownik władców świata. Kraków 2005. ISBN 83-7435-077-6