Osorkon III - Polski Serwis Naukowy

Osorkon III - faraon, władca starożytnego Egiptu z XXIII dynastii libijskiej, z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Był prawdopodobnie synem Szeszonka IV i Karomy IV.

Prawdopodobnie przed osiągnięciem władzy królewskiej, przez około 10 lat pełnił funkcję wielkiego kapłana Amona. Świadczyć może o tym zapis na steli, odkrytej 1982 roku w Akoris, na której Osorkon nazwany jest arcykapłanem Amona. Początek jego panowania, według różnych ocen, datuje się na lata pomiędzy 790 p.n.e., a 787 p.n.e. Trudność z jego ustaleniem komplikuje fakt, że Osorkon po pokonaniu rywali i opanowaniu Teb, nie od razu ogłosił się faraonem. Uczynił to dopiero po ostatecznym pokonaniu stronników Padibasteta, datując ten fakt na 39. rok panowania Szeszonka III. Jego pierwszą żoną została Tentsai, ze związku z którą narodzili się dwaj jego synowie, kolejni następcy: Takelot III i Rudżamon. Druga jego żona - Karoaczet była natomiast matką Szepenupet I, która w przyszłości została boską małżonką Amona. Jego władzę w Leontopolis uznawali, sąsiadujący wodzowie Ma z Mendes. W Herakleopolis po usunięciu władców, spowinowaconych z XXII dynastią, panujących w czasach Szeszonka V zapewne z jego nadania, osadził Osorkon swego syna Takelota, który oprócz władzy świeckiej, sprawował również funkcję arcykapłana Amona. W Hermopolis, również za sprawą Osorkona, władzę objął Nimlot.

Szeszonk III - faraon, władca starożytnego Egiptu z XXII dynastii libijskiej, z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Prawdopodobnie panował w latach 837-798 p.n.e. Był młodszym synem Takelota II i królowej Karomy III.

Język egipski – wymarły język z grupy języków afroazjatyckich używany przez starożytnych Egipcjan. Najstarsze przykłady pisanego języka egipskiego pochodzą z 3250 r. p.n.e.[1] Język ten skończył swój żywot wraz z cywilizacją egipską i został zastąpiony w Egipcie językiem arabskim.

Jedną z bardziej znaczących budowli wzniesionych przez Osorkona jest kaplica Ozyrysa - Pana Wieczności (egip. Heka-dżed) zbudowana w Karnaku, jak się wydaje pod znaczącym wpływem córki Szepenupet I, która w tym czasie sprawowała już funkcję Boskiej małżonki Amona, a w czasach syna i następcy Osorkona - Takelota III dzieliła z nim faktyczną władzę królewską w Tebaidzie.

Teby (egip. Uaset, gr. Θῆβαι - Thēbai, u Homera Stubramne) - starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem, ok. 600 km na południe od dzisiejszego Kairu.

Na mapach: 29°05′08″N 30°56′04″E / 29.08556, 30.93444 Herakleopolis, w starożytnym Egipcie stolica Dolnego Egiptu w czasie IX i X dynastii. W czasach późniejszych traciła na ważności.

Około roku 765/764 p.n.e. Osorkon powołał do współrządów swego syna Takelota. Była to ostatnia, poświadczona koregencja w dziejach starożytnego Egiptu, rządzonego przez władców pochodzenia rdzennie egipskiego oraz władców wywodzących się z terenów odwiecznie wchodzących w skład państwa faraonów .

Szepenupet I - boska małżonka Amona, córka Osorkona III i Karoaczet. Przyrodnia siostra Takelota III i Rudżamona. Urząd sprawowała w latach 754-714 p.n.e. W początkowych latach panowania Takelota III, dzieliła z nim władzę królewską oraz jednocześnie sprawowała funkcję wielkiego kapłana Amona w Tebach. W czasach wzrostu znaczenia władców kuszyckich została prawdopodobnie zmuszona do adopcji Amenardis, córki władcy kuszyckiego Kaszty, który był także ojcem faraona Pianchiego. Stopniowy wzrost znaczenia boskich małżonek, będących królewskimi córkami, ich wpływ polityczny na władców, wielkie majątki do nich należące oraz opanowanie kontroli nad najważniejszymi świątyniami Egiptu, spowodował, iż odgrywały one jedną z głównych ról, obok władcy, w polityce dynastycznej i sprawowaniu faktycznej władzy, ograniczając przy tym do minimum oraz w praktyce likwidując znaczenie arcykapłanów Amona w Tebach.

XXII dynastia - dynastia władców starożytnego Egiptu, wywodzących się od wodzów plemion libijskich Maszuasz. Władcy rezydujący w Tanis, Bubastis oraz Tebach. Dynastia panowała w latach 946-722 p.n.e.

Osorkon III zmarł prawdopodobnie w wieku przekraczającym osiemdziesiąt lat, a miejsca jego pochówku oraz mumii, jak dotąd nie udało się odnaleźć.

Bibliografia

Grimal N. – „Dzieje starożytnego Egiptu”, PIW, Warszawa 2004, ISBN 83-06-02917-8.

Kwiatkowski B. – „Poczet faraonów”, Iskry, Warszawa 2002, ISBN 83-207-1677-2.