Osowa Góra - osiedle w Bydgoszczy - Polski Serwis Naukowy

Widok na dolny taras

Zabudowa

Kościół św. Maksymiliana Kolbe

Wnętrze kościoła św. Maksymiliana Kolbe

Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego

Zima

Basen "Sardynka"

Przystanek PKP

Oczka wodne

Park Osowa Góra

Torfowisko – użytek ekologiczny na Osowej Górze

Osowa Góra (niem. Hoheneiche) – ponad 10 tysięczna dzielnica w Bydgoszczy położona na zachodzie miasta, nad Kanałem Bydgoskim. Sąsiaduje z osiedlami Flisy, Prądy, Miedzyń oraz przez las z Czyżkówkiem

Parafia pw. Świętego Maksymiliana Kolbego w Bydgoszczy – rzymskokatolicka parafia w Bydgoszczy, erygowana w 1981. Mieści się przy ulicy Kolibrowej 5, należy do dekanatu Bydgoszcz I.
Stefan Wyszyński (ur. 3 sierpnia 1901 w Zuzeli, zm. 28 maja 1981 w Warszawie) – arcybiskup warszawski, gnieźnieński i prymas Polski, (zwany Prymasem Tysiąclecia), kardynał, Sługa Boży Kościoła katolickiego.

Ulice na Osowej Górze

istnieje tylko na mapach

odcinek od ul. Przewoźników na południe istnieje tylko na mapach

Historia

Dzielnica Osowa Góra należy do jednej z najmłodszych dzielnic miasta Bydgoszczy – jako wieś Osowa Góra została włączona w 1959 w granice administracyjne miasta.Rozpatrując rozwój środowiska tej dzielnicy można wyróżnić w nim następujące okresy:

Okres do II poł. XIX wieku, okres istnienia dwóch majątków.

Koniec XIX wieku i początek XX wieku – parcelacja majątków i kolonizacja niemiecka – 21 grudnia 1908 powstanie wsi o nazwie Hoheneiche (Wysokie Dęby).

Okres od początku XX wieku do powstania Polski po zaborach (do początku lat dwudziestych).

Okres rozwoju osadnictwa polskiego po I wojnie światowej (wykup części ziemi przez Polaków od Niemców w okresie międzywojennym).

Okres II wojny światowej, lata 1939 do 1945. W tajnych zakładach zbrojeniowych Luftamunitionsanstalt 1/II Bromberg zlokalizowanych w lesie przy ulicy Grunwaldzkiej Hitlerowcy produkowali rakiety V-1

Okres od wyzwolenia Polski w 1945 roku do stycznia 1 stycznia 1960 r., tj. do momentu włączenia wsi Osowa Góra w obręb administracyjny miasta Bydgoszczy.

Okres od 1960 roku do 1980 – intensywne budownictwo domków jednorodzinnych, budowa kaplicy katolickiej oraz budowa tzw. Dzielnicy przemysłowo-składowej, szkoły nr 40.

Okres od 1980 roku do dnia dzisiejszego – zabudowa tzw. "Tarasu" domkami jednorodzinnymi i budynkami wielorodzinnymi (budownictwo wysokie) z jednoczesną budową nowej szkoły podstawowej (nr 64) i budowy kościoła obok istniejącej kaplicy.

Dawna wieś Osowa Góra obejmowała swoim zasięgiem teren ograniczony następującymi granicami naturalnymi: od południa – Kanałem Bydgoskim, od zachodu – łąkami torfowymi, od wschodu i północy lasami sosnowymi. Teren ten przecinały dwie szosy: Bydgoszcz – Nakło i od niej odgałęzienia w kierunku do Mroczy. Równolegle do szosy w kierunku Nakła zbudowana została kolej szynowa w kierunku Bydgoszczy do Nakła-Piły (obecnie zelektryfikowana). Cały ten teren prawie do końca XIX wieku należał do właścicieli dwóch majątków ziemskich. Jeden z tych majątków zlokalizowany był przy obecnej ulicy Kruszyńskiej między ulicami Kaczą i Puszczykową. Zabudowania tego majątku zbudowane były w stylu dworku szlacheckiego, którego ostatnim mieszkańcem w latach 60. była rodzina Bobrów. Dworek zbudowany był z niewypalonej gliny osadzonej na fundamentach z kamieni polnych. Pod koniec lat 60. zabudowania zniwelowano, a istniejący jeszcze wówczas stawek – zasypano. Jedyna pozostałość po dworku to dwa drzewa i kępa bzów. Do tego dworku należały ziemie leżące na południe od szosy Bydgoszcz – Nakło. Drugi dworek, tzw. Modrzewiowy (zbudowany z drewna modrzewiowego) znajdował się na dzisiejszym Tarasie, a który został zbudowany prawdopodobnie w 1780 roku (data wycięcia na jednej z belek w wielkiej sieni istniejącej jeszcze w latach 60., przed rozbiórką). Ostatnim właścicielem tego dworku przed 1920 rokiem był Niemiec o nazwisku Ossow (jednak styl tego dworku świadczył o jego polskim pochodzeniu). Prawdopodobnie od nazwiska ostatniego właściciela tereny na tzw. "Tarasie" nazwano Osowa Góra. Nazwa ta przeszła na całą wieś. W związku z zabudową tych terenów "na górze" – "Tarasie" dworek rozebrano w latach 80. Ostatnimi mieszkańcami tego dworku przed rozbiórką był Andrzej i Krystyna Kąkolowie, rodzina Porysiaków i Andrzejewskich.

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.
Organizacja samorządu miejskiego, prezydenci, nadburmistrzowie, burmistrzowie, zarządcy komisaryczni i przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Bydgoszczy na przestrzeni lat.

Jak doszło do powstania tych "resztówek"? Pod koniec XIX wieku na skutek bankructwa właścicieli majątku, ziemie zostały podzielone na parcele i sprzedane. Wówczas to powstały dwa określenia: "Resztówka" na "Tarasie" oraz "Działy" między Kanałem Bydgoskim a wzniesieniami na północy i "Abisynia" między dzisiejszą ulica Puszczykową a lasem na wschodzie. "Abisynia" – prawdopodobnie dlatego, że były to najmniej urodzajne, piaszczyste gleby. Parcele zostały zakupione i zasiedlone przez Niemców, wyznania ewangelickiego. Na ofiarowanym przez Niemca Mola gruncie, przy ulicy obecnie Kruszyńskiej 52 ze składek ludności niemieckiej zbudowany został budynek szkolny, piętrowy, który spełniał trzy funkcje: dwie sale na parterze stanowiły pomieszczenia lekcyjne szkoły (dla dwóch nauczycieli); trzecia sala na parterze z dobudówką półokrągłą z trzema oknami witrażowymi w stylu gotyckim stanowiła kaplicę ewangelicką. Sala ta spełniała jednocześnie rolę salki parafialnej i sali zebrań mieszkańców. Cześć ołtarzowa (prezbiterium) w razie potrzeby była przesłaniana specjalnymi, rozsuwanymi na boki drzwiami (zamurowane w roku 1961). Pastor ewangelicki dojeżdżał. Parafia obejmowała wieś oraz sąsiednią wieś Pawłówek, wieś Osówiec, część za lasem a także Prądy, za Kanałem Bydgoskim. W pobliżu szkoły (około 300 m) wykupiono działkę, którą przeznaczono na cmentarz ewangelicki. (Do dnia dzisiejszego istnieją ślady nagrobków i rosną sosny). Budynek wybudowano w latach 1911-1912. Oddanie tego budynku upamiętniono tablicą pamiątkową, którą umieszczono na frontonie budynku, a którą zdemontowano w 1945 roku (specjalne wgłębienie na murze na murze istnieje do dzisiaj). Budynek jako szkoła niemiecka i kaplica ewangelicka istniała do roku 1923. W tym roku większość Niemców gospodarstwa sprzedała Polakom, a sami wyprowadzili się na stałe do Niemiec. Po roku 1923 do szkoły chodziły razem dzieci niemieckie i polskie. Jedynie nauka religii odbywała się oddzielnie (ewangelicy i katolicy). Również w okresie międzywojennym prezbiterium, odpowiednio dostosowane, wykorzystane było do odprawiania mszy katolickiej. Liczba mieszkańców pochodzenia niemieckiego (Niemcy, którzy przyjęli obywatelstwo polskie w okresie międzywojennym) była mniejsza niż Polaków. Po 1945 roku cały obszar Osowej Góry należał do Parafii św. Antoniego na Czyżkówku. W okresie okupacji hitlerowskiej, w latach 1939-1945, niektóre gospodarstwa Polaków zostały przejęte przez Niemców, a gospodarzy wywieziono do obozów koncentracyjnych lub do Generalnego Gubernatorstwa. Po wyzwoleniu, w latach 1945-1947 Niemcy wyemigrowali do Niemiec, a ich gospodarstwa przejęło państwo. Gospodarstwa zostały częściowo rozparcelowane i przekazane Polakom. Na niektórych działkach budowano sposobem gospodarczym domki jednorodzinne.

Bydgoszcz Osowa Góra – przystanek kolejowy na Osowej Górze w Bydgoszczy, województwie kujawsko-pomorskim. Ostatnia stacja na terenie Bydgoszczy przed wyjazdem z miasta na zachód w kierunku Piły. Dzielnica Osowa Góra, to przedmieścia liczące ok. 15 tys. mieszkańców.
Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Komunikacja

Od 1 maja 2009 na osiedle można dostać się dwoma dziennymi liniami komunikacji miejskiej (71 z Bartodziejów lub Dworca Głównego PKP i 77 z Ronda Grunwaldzkiego) oraz nocną linią 35N z Placu Kościeleckich. Obie linie dzienne włączone są do systemu przesiadkowego A+T (autobus + tramwaj). Do września 2008 bydgoski PKS obsługiwał linię busa 301, którym w różnym okresie można było dojechać do Dworca PKS, osiedla Bartodzieje, Bydgoszcz Wschód i ostatnio ponownie na Bartodzieje.

Rafał Bruski (ur. 1 lipca 1962 w Bydgoszczy) – polski polityk, urzędnik samorządowy, od 2010 prezydent Bydgoszczy, w latach 2007–2010 wojewoda kujawsko-pomorski.
Obwodnica – droga prowadząca wokół miasta, dzielnicy, centrum lub śródmieścia umożliwiająca pojazdom ominięcie pewnego obszaru miejskiego i odciążenie jego ulic z tranzytowego ruchu międzymiastowego, międzydzielnicowego lub międzyosiedlowego.

W części przemysłowej osiedla jest usytuowany przystanek PKP Bydgoszcz Osowa Góra na trasie Bydgoszcz – Piła.

Dawniej przez Osową Górę przechodziła droga krajowa nr 10, która łączyła Warszawę i Szczecin. Jednak na początku wieku "dziesiątkę" skierowaną na obwodnicę na ulicy Grunwaldzkiej nadano numer 80. Ulica Grunwaldzka jest jedyną ulicą, którą mieszkańcy osiedla mogą dotrzeć do centrum miasta. Jest to przyczyną licznych korków, które tworzą się na skrzyżowaniu ulic Grunwaldzkiej ze św. Maksymiliana Kolbego.

V-1 (niem. Vergeltungswaffe-1, broń odwetowa nr 1) - niemiecki pocisk odrzutowy (samolot-pocisk) z okresu II wojny światowej. Potocznie nazywany latającą bombą.
Jezus Chrystus (z , zdaniem historyków prawdopodobnie , zm. ok. 30–33 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)