|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Nowej generacji jaja - wzbogacone o m.im. witaminy i kwasy tłuszczowe omega 3- opracowują wrocławscy naukowcy. Z takich jaj doskonałych powstaną później - pierwsze na rynku - "jajeczne" suplementy diety, pomocne w zapobieganiu chorobom cy... Zespołowi prof. Waldemara Rymowicza z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu udało się otrzymać mutanty drożdży o unikalnych właściwościach technologicznych. Drożdże te, nazwane Yarrowia lipolytica Wratislavia, mogą m.in. syntetyzować erytrytol, czyli bezkaloryczny słodzik, z t... Wtorkowy poranek 15 lipca 1410 roku był chłodny. Po całonocnej ulewie pozostał tylko niewielki deszcz. Wiatr był na tyle silny, że zrezygnowano z rozstawienia królewskiego namiotu kaplicznego. Na trzeci sygnał trębacza, 40-tysięczna armia polsko-litewska dosiadła... Bitwa pod Grunwaldem - jedna z największych wiktorii oręża polskiego - nie przyniosła równie znamienitych owoców politycznych. Choć było o niej głośno w całej Europie, niewykorzystanie zwycięstwa z 1410 r. okazało się w perspektywie następnych wieków tragiczne. Geneza ... W środę w warszawskim szpitalu zmarł na zawał serca prof. Janusz Maciejewski - poinformował PAP w czwartek wieczorem dr Wojciech Kaliszewski z Instytutu Badań Literackich PAN, uczeń i współpracownik profesora. Prof. Janusz Maciejewski był histo...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 OstrogscyCzy wiesz że...? Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410, w czasie trwania wielkiej wojny, między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełzskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy[3] i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły. Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy - obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego. Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów). 
 
Ostrogscy – ród kniaziowski (książęcy), biorący swe nazwisko od Ostroga na Wołyniu, prawdopodobnie pochodzący od dynastii Rurykowiczów i ich linii panującej nad księstwem pińsko-turowskim tj. od Światopełka II. Ich boczną linią byli książęta Zasławscy, używający także nazwiska Zasławscy-Ostrogscy. Cerkiew (z gr. kyriaké - należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja - lud, zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga. Nazwa cerkiew w języku staropolskim oznaczała po prostu kościół, dopiero w późnym średniowieczu nazwą tą określano tylko kościoły prawosławne.
Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny. Od XVI wieku jeden z najważniejszych rodów magnackich w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, używający tytułu książęcego. W czasach Konstantego Wasyla Ostrogskiego opiekunowie prawosławia i fundatorzy licznych cerkwi w swoich dobrach. Tolerancyjnie odnosili się do innych wyznań - donatorzy i fundatorzy kościołów. Konstanty Wasyl Ostrogski był przeciwnikiem unii brzeskiej i przewodził politycznie dyzunitom do swej śmierci w 1608 roku. Jego syn książę Janusz Ostrogski przeszedł na katolicyzm i stworzył dla uświetnienia potęgi swojego rodu ordynację ostrogską obejmującą 24 miasta i prawie 600 wsi. Ordynacja po śmierci ostatniego z rodu Janusza przeszła na jego wnuka po kądzieli Władysława Dominika Zasławskiego i tym samym Zasławskich. W 1682 roku ród Zasławskich wygasł i ordynacja przeszła w ręce Lubomirskich i później Sanguszków. Po śmierci Janusza Sanguszki w 1753 roku ordynacja została rozwiązana i w wyniku tzw. ugody kolbuszowskiej i licznych procesów sądowych podzielona między kilkoma rodami magnackimi. Dyzunici – nazwa prawosławnych w Polsce, przeciwników unii brzeskiej z 1596, którzy nie podporządkowali się papieżowi. W drugiej połowie XVIII wieku carat wykorzystał kwestię dyzunitów jako jeden z pretekstów do ingerowania w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej.
Biblia Ostrogska (1581) – pierwsze pełne wydanie drukowane wszystkich ksiąg Pisma Świętego przetłumaczonego na język cerkiewnosłowiański. Wydrukowana została przez drukarza Iwana Fedorowa. Adresatami tej Biblii byli wyznawcy Kościoła Wschodniego, posługujący się językiem cerkiewnosłowiańskim. Zarazem było to przedsięwzięcie jak najściślej poprzez swe tło historyczne i osobę mecenasa związane z polską państwowością owych czasów i swobodami zapewnionymi prawosławiu na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej. Biblia Ostrogska ukazała się dziesięć lat po wydaniu katolickiej Biblii w języku polskim tzw. Biblii Leopolity (1561). W 1563 roku ukazała się w języku polskim kalwińska tzw. Biblia Brzeska, a w 1572 roku Biblia Nieświeska w przekładzie antytrynitarza Szymona Budnego. Jak pisze Jarosław Isajewycz, „po ukazaniu się wydań katolickich i protestanckich Biblii został ostrzej postawiony problem prawosławnego wydania, które można byłoby przeciwstawić publikacjom polskim”. W księdze została umieszczona przedmowa Konstantego Wasyla Ostrogskiego. Według W. Kołosowej, T. Kempy i innych badaczy autorem pierwszej przedmowy do Biblii Ostrogskiej był Herasym Smotrycki, który napisał ją w imieniu księcia Ostrogskiego. Członkowie roduGłówne siedzibyBibliografiaZobacz teżLinki zewnętrzneGenealogia Ostrogskich i Zasławskich Zasławscy – ród kniaziowski (książęcy), biorący swe nazwisko od Zasławia na Wołyniu, a pochodzący od dynastii Rurykowiczów i ich linii panującej nad księstwem pińsko-turowskim.
Światopełk II Michał (ukr. Святополк Ізяславич) (ur. 8 listopada 1050 - zm. 16 kwietnia 1113) - książę połocki (1069-1071), książę nowogrodzki (1078-1088), książę turowski (1088-1093), wielki książę kijowski (24 kwietnia 1093-16 kwietnia 1113).
Czy wiesz że...? beta Unia brzeska – połączenie Cerkwi prawosławnej z Kościołem łacińskim w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dokonane w Brześciu Litewskim w 1596 roku. Część duchownych prawosławnych i wyznawców prawosławia uznała papieża za głowę Kościoła i przyjęła dogmaty katolickie, zachowując bizantyjski ryt liturgiczny. Następstwem unii brzeskiej był podział społeczności prawosławnej na zwolenników unii - unitów i przeciwników - dyzunitów.
Magnat (łac. magnus - wielki) – możnowładca, arystokrata. W klasycznym znaczeniu członek jednego z rodów magnackich (magnaterii, a także w późniejszym okresie posiadaczy tytułów: książąt, hrabiów, baronów, margrabiów czyli markizów), dziedzic tytułów i majątku. Nieliczni szlachcice, zwani magnatami, posiadali olbrzymie majątki, liczące wiele folwarków i tysiące poddanych. Posiadali własne miasta, kilkadziesiąt wsi oraz własne wojsko, ale mieli takie same prawa polityczne jak pozostała część szlachty. Ponadto w okresie I Rzeczypospolitej jedyny stosowany tytuł to tytuł księcia noszony tradycyjnie przez potomków rodów kniaziów litewskich. Posiadanie tego tytułu nie wiązało się jednak ze specjalnymi prawami, ani nawet nie oznaczało uznania za magnata, jeśli dana osoba nie posiadała odpowiednich dóbr — przykład to historia rodu Czartoryskich, który wcześnie podupadł i pomimo dziedzicznego tytułu książęcego nie był uznawany za magnacki aż do czasu, kiedy August II Mocny nadał tej rodzinie wielkie dobra, tak że stała się ona bogata i potężna. Niektórzy magnaci otrzymywali od cudzoziemskich władców tamtejsze tytuły, ale w Polsce ich nie używali. Dopiero po rozbiorach wśród polskich rodów magnackich upowszechniło się używanie tytułów nadawanych przez władców państw zaborczych.
Konstanty Wasyl Ostrogski (ur. 2 lutego 1526 w Ostrogu, zm. 13 lutego (23 lutego) 1608 w Ostrogu) – książę, litewski magnat, starosta włodzimierski, wojewoda kijowski od 1559 i marszałek ziemski wołyński (1550), poczwórny senator, dowódca wojsk i obrońca kresów przeciwko Tatarom, działacz oświatowy, rozwijający kulturę i oświatę na Wołyniu, założyciel szkoły i drukarni, tworząc z miasta Ostroga wybitne ognisko oświaty i gromadząc uczonych na swym dworze.
Janusz książę Ostrogski, herbu Ostrogski, (ur. 1554, zm. 19 sierpnia 1620) – kasztelan krakowski od 1593, wojewoda wołyński od 1585, starosta białocerkiewski, czerkaski, włodzimierski, kaniowski, perejasławski, bohusławski. Jeden z najbogatszych magnatów. Jego zięć Aleksander Zasławski odziedziczył po nim m.in. 80 miast i miasteczek (np. Dubno), 2760 wsi.
Ordynacja rodowa – majątek ziemski posiadający swój własny statut, rządzący się swoimi własnymi prawami dotyczącymi dziedziczenia. Rodzaj fideikomisu (fideikomis familijny).
Ilia (Eliasz) Ostrogski (ur. 1510, zm. 20 sierpnia 1539) – książę wołyński, starosta bracławski i winnicki, jedyny syn Konstantego Ostrogskiego i jego pierwszej żony Tatiany Anny Holszańskiej.
Rurykowicze (ros. Рю́риковичи) – ród ruski wywodzący się od legendarnego wodza Waregów – Ruryka, pochodzącego najprawdopodobniej z Półwyspu Jutlandzkiego. Kniaziowie z tej dynastii zdołali skupić pod swymi rządami część Waregów, plemion słowiańskich i plemion ugrofińskich i tym samym dali początek Rusi. Z czasem ludność wareska uległa całkowitej asymilacji ze Słowianami. Dynastia ta sprawowała rządy w Rosji do 1598 roku. Jej ostatnim przedstawicielem, który zasiadał na tronie był car rosyjski Fiodor I Iwanowicz, syn Iwana IV Groźnego. Potomkiem Ruryka był także premier Rosji Gieorgij Lwow, sprawujący urząd w 1917 roku. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
