|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Podniesienie świadomość przyrodniczej ludzi, którzy zawodowo związani są z Tatrami, oraz edukację dzieci i młodzieży ma na celu Akademia Tatry - nowy projekt Tatrzańskiego Parku Narodowego. Cykl szkoleń rozpocznie się pod koniec sierpnia... Badania naukowe wskazują, iż pojedyncze cząsteczki mają różne właściwości elektryczne, w zależności swego kształtu (konformacji). Ta informacja może nieco utrudnić prace nad molekularnym komputerem, którego "procesor" zbudowa... Walne zgromadzenie i konferencja przedstawicieli 32 europejskich służb geologicznych stowarzyszonych w EuroGeoSurveys (EGS) odbędzie w dniach 19-21 września w Warszawie. Gospodarzem spotkania będzie Państwowy Instytut Geologiczny. Dominuj... Międzynarodowe koncerny o dominującym udziale skarbu państw członkowskich, konsekwentnie dążą do podziału między siebie europejskiego rynku energii - dowodzi w swojej pracy doktorskiej Włodzimierz Lewandowski. Swoje badania omówi 21 października w Warszawie... Prelekcja multimedialna kapitana Dona Walsha - prezesa honorowego The Explorers Club i wernisaż wystawy "Najgłębsze tajemnice planety. Polskie eksploracje podwodne" uświetnią 7 czerwca otwarcie nowego kierunku studiów na Uniwersytecie War...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 OtargańceCzy wiesz że...? Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób - przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest językiem urzędowym. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych. Jarząbczy Wierch lub po prostu Jarząbczy (słow. Hrubý vrch) – szczyt w potężnej grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich, sąsiadujący w tej grani z Raczkową Czubą (2194 m). Znajduje się tuż powyżej (ok. 100 m na południe) grani głównej, pomiędzy Kończystym Wierchem (2002 m), od którego oddzielony jest Jarząbczą Przełęczą (1954 m), a Łopatą (1958 m), oddzielony od niej Niską Przełęczą (1831 m). Po szczytach tych i przełęczach biegnie granica polsko-słowacka. Właściwy wierzchołek Jarząbczego Wierchu znajduje się na słowackiej stronie, granica państwowa biegnie bowiem granią główną, przez niższy jego wierzchołek. Jakubińska Przełęcz – położona na wysokości 2069 m n.p.m. przełęcz w grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Raczkową Czubą, czyli Jakubiną (2194 m), a Wyżnią Magurą (2096 m). Wschodnie zbocza spod przełęczy opadają do Zadniej Doliny Raczkowej, zbocza zachodnie do górnej części Doliny Jamnickiej (w okolicy Rozdroża Zahradki). Rejon przełęczy, podobnie jak cała grań Otargańców, jest zbudowany z granodiorytów rohackich i porośnięty niską murawą. Szlak prowadzący granią Otargańców nie sprawia trudności technicznych, jest jednak dość wyczerpujący ze względu na dużą liczbę podejść (suma wzniesień 1440 m). 
 
Otargańce (słow. Otrhance) – boczna grań w słowackich Tatrach Zachodnich, rozdzielająca Dolinę Jamnicką od Doliny Raczkowej. Odbiega ona od znajdującego się w grani głównej Jarząbczego Wierchu w południowym kierunku. Jest to poszarpana grań, w której wyróżnia się kilka szczytów i przełęczy. W kierunku od grani głównej na południe są to: Pośrednia Magura (słow. Prostredna Magura) lub Wyżnie Otargańce – szczyt o wysokości 2050 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy Niżnią Magurą (1920 m) a Wyżnią Magurą (2095 m), od której oddzielona jest Rysią Przełęczą. Nazwę Pośrednia Magura podaje Mapa Tatr Zachodnich słowackich i polskich, Józef Nyka w swoim przewodniku Tatry Słowackie używa nazwy Wyżnie Otargańce. Pośrednia Magura podobnie jak cały masyw Otargańców zbudowana jest z granodiorytów rohackich. Ma skalisty wierzchołek, a grań w kierunku Wyżniej Magury jest odcinkami skalista i przecięta ukośnym rowem grzbietowym. Spod Rysiej Przełęczy od strony Doliny Raczkowej opada lej Wyżniej Kotliny, w którym dość często występują kozice.
Niżnia Łąka (słow. Nižná lúka) – nieduża polana w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Raczkowej, tuż powyżej miejsca, w którym łączą się ona z wylotem Jamnickiej i obydwie te doliny przechodzącą w jedną Dolinę Wąską. Dawniej była to wypasana polana i stąd nazwa tego miejsca. Po włączeniu obszaru do TANAP-u i zaprzestaniu wypasu polana zarosła lasem. Obecnie jest to tylko miejsce składowania drzewa. Znajduje się tutaj rozdroże szlaków turystycznych z ławkami i stołami dla turystów. Z dwóch stron wznoszą się zalesione, strome stoki: w północnym kierunku grzbiet Otargańców, zaś po wschodniej zbocza Keczki Przybylińskiej. Tuż poniżej Niżniej Łąki, w miejscu gdzie Dolina Jamnicka łączy się z Doliną Raczkową znajduje się drugie rozdroże szlaków turystycznych i wiata. Tutaj też Jamnicki Potok łączy się z Raczkowym Potokiem. W sierpniu 2007 r. silna wichura wyłamała całkowicie las na długości ok. 1 km w Dolinie Jamnickiej, tuż powyżej Niżniej Łąki. Najwyższym szczytem Otargańców jest Raczkowa Czuba. Otargańce zbudowane są z ciemnych granitoidów o podobnej genezie, jak granitoidy budujące Rohacze. Zbocza strome, na znacznej części trawiaste lub kamieniste, pocięte licznymi żlebami. W zimie schodzą z nich duże lawiny. Spływające nimi potoki uchodzą do Jamnickiego lub Raczkowego Potoku. Dolna część zboczy jest stromo podcięta przez ostatni lodowiec, stąd też spływające z nich potoki tworzą tu wodospady. Najbardziej znana jest Jamnicka Siklawa (poniżej Zahradek). Na zachodnich zboczach w górnej granicy lasu liczne limby. Często spotkać tu można kozice, w lasach występują głuszce. U podnóża wschodnich zboczy położone są Raczkowe Stawy. granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Struktura granitoidów jest fanerytowa (jawnokrystaliczna), zwykle średnioziarnista lub gruboziarnista, niekiedy porfirowata. Tekstura zbita, bezładna, lub lekko kierunkowa. Ze względu na stosunkowo małą zawartość minerałów ciemnych, barwa granitoidów jest jasna. Do granitoidów należą: granity, granodioryty, sjenity, tonality. Zespół cech strukturalnych oraz obecność dużej ilości kwarcu, jasne zabarwienie pozwalają łatwo odróżnić tę grupę skał od innych skał magmowych. Zawartość skaleni decyduje o nazwie i przynależności systematycznej skał w obrębie granitoidów. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.
Zahradki (słow. Rázcestie Záhrady) – położone na wysokości 1297 m n.p.m. rozdroże szlaków turystycznych w Dolinie Jamnickiej w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w górnej części doliny, poniżej Kokawskiej Polany, pomiędzy zboczami Otargańców i Smreka. Polana otoczona z wszystkich stron górnoreglowym lasem, wiata dla turystów. Po wschodniej stronie w lesie Jamnicki Potok. Nieco poniżej Zahradek z Wyżniej Magury spływa do niego bardzo stromy potok z wodospadem zwanym Jamnicką Siklawą. Szlak turystyczny prowadzący granią Otargańców jest rzadko uczęszczany. Nie sprawia trudności technicznych, lecz jest wyczerpujący (suma podejść wynosi ok. 1440 m, choć Józef Nyka w swoim przewodniku błędnie podaje 1800 m). Miejscami silnie eksponowany. Niebezpieczne może być zmylenie drogi (np. podczas mgły). Grań Otargańców wznosi się wysoko ponad dnami sąsiednich dolin (800-900 m). Z wysokich szczytów Otargańców jedne z najładniejszych panoram widokowych w Tatrach Zachodnich. Szczególnie efektownie prezentują się stąd Rohacze, Starorobociański Wierch, Bystra i Barańce. W oddali widoczne są wapienne masywy Bobrowca, Kominiarskiego Wierchu. Kozica, kozica północna (Rupicapra rupicapra) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), zamieszkujący wysokie góry, takie jak Alpy, Kaukaz, Taurus, Bałkany, Karpaty Wschodnie oraz Tatry. Jeden z dwóch gatunków z rodzaju Rupicapra – drugi to kozica pirenejska, zamieszkujący Pireneje, Apeniny i Góry Kantabryjskie.
Żleb (również źleb) – wklęsła rynnowa forma ukształtowania terenu górskiego, stromościenne wcięcie w stoku czy ścianie, powstałe wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Szlaki turystyczne  – niebieski szlak z autokempingu Raczkowa dnem Doliny Wąskiej na Niżnią Łąkę, potem zielony biegnący granią Otargańców.
Przypisy
Rysia Przełęcz (ok. 2030 m) – płytka przełęcz w grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Pośrednią Magurą (2050 m) a Wyżnią Magurą (2095 m). Nazwa przełęczy podana jest na Mapie Tatr Zachodnich słowackich i polskich, nie wymienia jej natomiast Józef Nyka w swoim przewodniku Tatry Słowackie. Wschodnie zbocza spod przełęczy opadają do Doliny Raczkowej, zbocza zachodnie do Doliny Jamnickiej. W zboczach wschodnich znajduje się poniżej przełęczy Wyżnia Kotlina, w której często przebywają kozice. Rejon przełęczy, podobnie, jak cała grań Otargańców zbudowana jest z granodiorytów rohackich i jest porośnięta niską murawą.
Wyżnia Magura (słow. Vyšná Magura) – szczyt o wysokości 2095 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy Pośrednią Magurą (2050 m), od której oddziela go Rysia Przełęcz, a Raczkową Czubą (2194 m), najwyższym szczytem tej grani. Pomiędzy Raczkową Czubą a Wyżnią Magurą znajduje się Jakubińska Przełęcz (2069 m).
Czy wiesz że...? beta Jamnicka Siklawa (słow. Jamnícky vodopád) – wodospad w Dolinie Jamnickiej w Tatrach Zachodnich . Znajduje się w dolnej części bezimiennego potoku spływającego spod szczytu Wyżniej Magury w grani Otargańców. Potok ten w górnej części ma dwa cieki spływające po obydwu stronach zachodniej grzędy Wyżniej Magury. Mniej więcej w połowie wysokości stoków łączą się one w jeden potok. Najniższa część stoków Wyżniej Magury jest stromo podcięta i potok tworzy na nich wodospad, poniżej rozdroża Zahrady uchodzący do Jamnickiego Potoku.
Czarna Kopa – charakterystyczne wzniesienie w górnej części Doliny Jamnickiej w Tatrach Zachodnich. Jest to dawny nunatak ogładzony przez otaczające go z wszystkich stron lodowce, jakie niegdyś pokrywały tę dolinę. Ma kształt buli i wznosi się na wysokość ok. 1670 m n.p.m. Jest cały porośnięty kosodrzewiną, przez co jest ciemny na tle jasnych kamienisto-trawiastych ścian wznoszących się wysoko nad nim Otargańców i polodowcowego Rohackiego Kotła. Stąd też pochodzi jego nazwa. Jego podnóżem prowadzi szlak turystyczny.
Grań – słowo wywodzące się z języka wołoskiego (por. rum. grui – "szczyt") zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego. Przykładem może być Rohacki Koń. Jednak grań może być również szeroka i trawiasta, jak np. grań Czerwonych Wierchów. Przez grań rozumie się też cały grzbiet pasma górskiego, na ogół skalisty, ale miejscami szeroki i trawiasty, jak np. grań Tatr Zachodnich, Bździochowa Grań, itp.
Raczkowa Czuba lub Jakubina (słow. Jakubina) – szczyt o wysokości 2194 m n.p.m. w masywie Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tym masywie pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2134 m) i Wyżnią Magurą (2095 m), od której oddzielony jest Jakubińską Przełęczą (2069 m). Jest to najwyższy szczyt tego masywu i drugi co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich. Jego zachodnie zbocza opadają do Doliny Jamnickiej, zbocza wschodnie do Doliny Raczkowej z Raczkowymi Stawami (a dokładniej Zadniej Doliny Raczkowej). Wierzchołek wznosi się ok. 500-700 m ponad tymi dolinami. Z kamienisto-trawiastych, nieporośniętych kosodrzewiną zboczy w zimie zsuwają się potężne lawiny, jedne z największych w Tatrach. W rejonie często przebywają kozice.
Sosna limba (Pinus cembra L.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych. Sosna limba występuje na obszarze Alp, Tatr i Karpat Wschodnich na terenie państw: Austria, Francja, Niemcy, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Ukraina, Włochy. Drzewo iglaste, wolno rosnące. Może osiągnąć wiek do 500 lat.
Niżnia Magura (słow. Nižna Magura) – szczyt o wysokości 1920 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy wyższym ze szczytów Ostredoka (1714 m) a Pośrednią Magurą (2050 m). Zbudowany jest z granodiorytów rohackich, ma skalisty wierzchołek i strome, górą trawiasto-kamieniste zbocza.
Bobrowiec (słow. Bobrovec) – samodzielny masyw górski na granicy polsko-słowackiej, wznoszący się ponad Doliną Chochołowską, Doliną Juraniową i Doliną Bobrowiecką Orawską w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w bocznej północnej grani Wołowca. Szczyt, również nazywany Bobrowcem, osiąga wysokość 1663 m. Od położonego na południe Grzesia oddzielony jest głęboką i szeroką Bobrowiecką Przełęczą (1356 m). Z przełęczy tej do Doliny Chochołowskiej spada duży i szeroki Bobrowiecki Żleb. Od wznoszącego się po północnej stronie Parzątczaka (1486 m) masyw Bobrowca odgraniczony jest Juraniową Przełęczą (1376 m). Od szczytu ciągnie się na wschód, potem zakręcający na północny wschód ok. 2 km długości grzbiet z drugim, słabo wyodrębnionym wierzchołkiem zwanym Hrubasem. Grzbiet opadający na Bobrowiecką Przełęcz kulminuje natomiast w Jamborowym Wierchu. Od Jamborowego Wierchu odchodzi w zachodnim kierunku boczna odnoga Jambory oddzielająca Dolinę Bobrowiecką od Doliny Juraniowej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
