Otynia - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 48°44′N 24°51′E / 48.733, 24.85

Otynia (ukr. Отинія), dawniej Ottynia – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim, do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie tłumackim, siedziba gminy Otynia.

Historia

Otynia została pierwszy raz wspomniana w dokumentach z roku 1610 jako rezydencja magnacka. Do roku 1914 położona była w austriackiej prowincji Galicja, do roku 1772 województwo ruskie. W roku 1880 miasto liczyło 3714 mieszkańców w tym 1557 Żydów, w roku 1913 liczyło 5000 mieszkańców, w tym 1000 Polaków, 2000 Żydów, 1500 Rusinów oraz 500 Czechów i Niemców. W roku 1669 Wacław Potocki ufundował w Otyni pierwszy drewniany kościół. Na początku XX wieku w miejscu drewnianej świątyni wybudowano nowy murowany kościół, którego ołtarz ozdobili artyści sprowadzeni z Tyrolu w roku 1911.

Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

Województwo ruskie – województwo Korony Królestwa Polskiego, część prowincji Małopolska, jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej, istniejąca w latach 1434-1772. Województwo powstało na mocy przywileju króla Władysława II Jagiełły. Wszystkie województwa polsko-litewskie mają swe źródło w nadaniu w 1347 przez Kazimierza Wielkiego osobnych statutów występujących w historiografii pod wspólną nazwą "statuty wiślicko-piotrkowskie" dla Wielkopolski i Małopolski, a jeszcze głębsze – w rozbiciu dzielnicowym. Po unii lubelskiej Rzeczpospolita Obojga Narodów dzieliła się na województwa wchodzące w skład prowincji małopolskiej, wielkopolskiej oraz prowincji litewskiej.

Przed pierwszą wojną światową w mieście funkcjonowała duża fabryka maszyn rolniczych "Bredt" zatrudniająca ponad 400 pracowników, fabryka znajdowała się w pobliżu dworca kolejowego. W mieście znajdował się dwór i park, własność Łukaszewiczów. Miasto było siedzibą rabinatu, mieszkał tu również rabin cudotwórca Chaim Hager. W sieprniu 1941 doszło w Otynii do krwawego pogromu ludności żydowskiej z rąk niemieckich oraz mieszkających tu Ukraińców. Ci Żydzi, którzy przeżyli trafili później do obozu koncentracyjnego. Miasto było również siedzibą sowieckiego więzienia dla Polaków.

Pokucie (ukr. Покуття, rum. Pocuţia) – kraina historyczna, leżąca nad górnym Prutem, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Nazwa pochodzi od stolicy regionu - Kut nad Czeremoszem.

Gmina Otynia (początkowo gmina Otynja) – dawna gmina wiejska w powiecie tłumackim województwa stanisławowskiego II Rzeczpospolitej. Siedzibą gminy było miasto Otynia, które stanowiło odrębną gminę miejską.

25 lipca 1944 Otynia została zdobyta przez wojska radzieckie.

Po drugiej wojnie światowej, Polacy w wyniku podjętej decyzji o wysiedleniu z rodzinnych stron zamiast pakować własny dobytek w kufrach i skrzyniach przewieźli (tzw. komitet zaprzysiężonych obywateli) do Polski dosłownie całe wyposażenie kościoła z Otyni, można je dziś oglądać w Ligocie Książęcej koło Namysłowa.

Franciszek Karpiński herbu Korab (ur. 4 października 1741 w Hołoskowie koło Otynii niedaleko Kołomyi, zm. 16 września 1825 w Chorowszczyźnie koło Wołkowyska) – polski poeta epoki oświecenia, twórca i główny przedstawiciel nurtu sentymentalnego w polskiej liryce.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

We wsi Hołosków, leżącej obok Otynii urodził się Franciszek Karpiński.

Przypisy

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 lipca 1934 r. o podziale powiatu tłumackiego w województwie stanisławowskiem na gminy wiejskie (Dz. U. z 1934 r. Nr 69, poz. 664).
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 lutego 1928 r. o zaliczeniu gminy Ottynia do gmin, podlegających galicyjskiej ustawie gminnej z dnia 3 lipca 1896 r. (Dz. U. z 1928 r. Nr 17, poz. 138).
Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
ВОВ-60 - Сводки

Zobacz też

Pokucie

Linki zewnętrzne

Ottynia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.

Ottynia, JewishGen (ang.)