Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Wiek diamentów
W Australii Zachodniej odkryto diamenty sprzed czterech miliardów lat. Dzięki Temu odkryciu poszerzy się wiedza współczesnej nauki na temat wczesnego kształtowania się skorupy ziemskiej. Diamenty z tak odległej...
 
Babyboom: najlepszy wiek na pierwsze dziecko zdaniem kobiet
W latach 90. średni wiek, w którym kobiety rodziły pierwsze dziecko wynosił 20-24 lata. Ostatnie dane GUS (Rocznika Demograficznego 2009 GUS) pokazują, że najwięcej urodzeń w 2008 r. było wśród kobiet w wieku 25-29 lat - 151 894 żywe urodzenia. Znacznie więce...
 
Widowisko ,,Światło i Dźwięk" na malborskim zamku obchodzi 30-lecie istnienia
Pierwszy spektakl ,,Światło i Dźwięk" w Muzeum Zamkowym w Malborku odbył się 1 lipca 1980 roku. Początkowo widowiska odbywały się tylko podczas dwóch letnich miesięcy, ale ze względu na wielkie zainteresowanie przedłużono sezon, który trwa obecnie od połowy kwietnia do połowy ...
 
W Warszawie XVIII Seminarium dla nauczycieli fizyki
Między 16 i 18 września w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN odbędzie się spotkanie kilkudziesięciu nauczycieli z całej Polski, którzy podczas lekcji fizyki i innych przedmiotów ścisłych i przyrodniczych szczególną uwagę poś...
 
Kuchnia XVIII w. i moda PRL-u podczas Nocy Muzeów w Gdańsku
Sztuka gotowania w XVIII wieku, pokaz mody z czasów PRL, w tym konkurs na najładniejszą "bananówę" i najatrakcyjniejsze "dzwony" - to niektóre z imprez zaplanowanych w Gdańsku w ramach Europejskiej Nocy Muzeów, która odbędzie się 15 maja. ...

Reklama:


Oyo - państwo

Czy wiesz że...?
Nigeria, Federalna Republika Nigerii (Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła sie w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 27 milionów osób – 2005), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).

Fulanie (zwani także: Fula, Foulah, Peulh, Peul i Fulbe) - lud zamieszkujący kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Liberia. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dawnego państwa. Zapoznaj się również z: inne znaczenia nazwy Oyo.

Oyo, znane także jako Ojo – nieistniejące obecnie państwo w Afryce. Powstało około XIV w. na terenie dzisiejszej Nigerii.

Rosnąca przewaga miasta Oyo Ile (znanego jako Katunga lub Stare Oyo), zyskiwana dzięki bogactwu płynącemu z handlu i potędze jego kawalerii, pozwoliła mu zyskać przodującą pozycję wśród państw Jorubów między połową XVII a końcem XVIII w. Państwo Oyo podporządkowało sobie inne państwa Jorubów oraz królestwo Dahomeju.

Dahomej (Dahomey) – dawne państwo w Afryce Zachodniej, na obszarze dzisiejszego Beninu, które powstało w XVII wieku jako centrum handlu niewolników na tzw. Wybrzeżu Niewolniczym. W 1. połowie XIX wieku podbił inne mniejsze państewka tego regionu, dokonując tego przy pomocy niezwykle brutalnej armii złożonej z 12 000 kobiet . Wkrótce sam stał się kolonią francuską w 1892. Jednak wojna rozpoczęta w tym samym roku po dwóch latach przyniosła mu ponowną kilkuletnią niepodległość w latach 1894-1899. W latach 1904-58 wchodził w skład Francuskiej Afryki Zachodniej. W latach 1958-59 jako odrębna republika autonomiczna wchodził w skład Wspólnoty Francuskiej. W 1960 uzyskał niepodległość. Dopiero w 1975 zmienił nazwę na Benin, nawiązującą do innego dawnego państwa afrykańskiego, które istniało na terenach dzisiejszej Nigerii.

W 1796 dowódca kawalerii wszczął bunt przeciwko władcy państwa. Jego skutkiem było odłączenie się miasta Ilorin, wokół którego skupiła się rebelia. Był to początek końca imperium, gdyż kolejni wasale szli w ślady Ilorin. Wkrótce potem najazdy państwa Fulani doprowadziły do upadku państwa Oyo w 1835.

W 1837 udało się odnowić państwo w nowej stolicy. W 1895 król Adeyemi I Alowolodu przyjął protektorat brytyjski. W 1905 Brytyjczycy zlikwidowali królestwo Oyo.

Władcy Oyo

  • Oranyan ok. 1400
  • Ajaka
  • Sango
  • Ajaka (ponownie)
  • Aganju
  • Kori
  • Oluaso
  • Onigbogi ok. 1500 ?
  • Ofiran
  • Eguguojo
  • Orompoto
  • Ajiboyede
  • Abipa ok. 1600
  • Obalokun
  • Oluodo
  • Ajagbo
  • Odarawu
  • Kanran
  • Jayin
  • Ayibi
  • Osiyago
  • Ojigi ok. 1720/8
  • Gberu ok. 1730
  • Amuniwaiye  ? -1746
  • Onisile 1746-1754
  • Labisi 1754
  • Awonbioju 1754
  • Agboluaje 1754- ?
  • Majeogbe
  • Abiodun ok. 1770-1789
  • Awole Arogangan 1789-1796
  • Adebo 1796-1797
  • Maku 1797
  • wakat
  • Majotu 1802-1830
  • Amodo 1830-1833
  • Oluewu 1833-1835
  • Atiba Atobatele 1837-1859
  • Adelu 1859-1875
  • Adeyemi I Alowolodu 1876-1905
  • Przypisy

    1. W Nigerii do dziś wybierani są tradycyjni królowie Oyo, gdyż zezwala na to konstytucja. Obecnie, od 19 listopada 1970, królem pozostaje Lamidi Olayiwola Adeyemi III.





    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.