Oziembłowo - Polski Serwis Naukowy

Dzierżynowo (biał. Дзяржынава; ros. Дзержиново) nad rzeką Usą, dawniej Oziembłowo - były niewielki majątek ziemski, liczący łącznie 180 mórg, obejmujący dwór szlachecki z folwarkiem. Obecnie leży w rejonie stołpeckim obwodu mińskiego, ok. 15 km od Iwieńca.

Morga (także mórg, jutrzyna) - historyczna jednostka powierzchni używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki można było zaorać lub skosić przez jednego człowieka jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła - zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33-1,07 hektara.

Obwód miński (biał. Мíнская во́бласць, Minskaja wobłasć, Taraszkiewica: Менская вобласьць, Mienskaja wobłaść, ros. Минская область) – obwód Białorusi leżący w jej centralnej części kraju. Stolicą obwodu jest Mińsk.

Było to gniazdo rodzinne Dzierżyńskich, przez pewien czas wydzierżawione (do 1875) przez Edmunda Dzierżyńskiego innym osobom. W 1877 narodził się tu Feliks Dzierżyński. Tutaj zostali zabici dwaj jego bracia: w 1917 roku Stanisław, który zginął z rąk bandy kryminalnej i w lipcu 1943 roku Kazimierz, stracony przez Niemców za udział w ruchu oporu. Poprzednia nazwa zaścianek Oziembłowo, z którą notowany jest w Słowniku Geograficznym, nazwa zmieniona przez Dzierżyńskich , już po urodzeniu Feliksa.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

Dwór został zrekonstruowany w 1972 roku i odnowiony w 2004 roku; w ponownym otwarciu uczestniczył Alaksandr Łukaszenka. Obecnie jest to mała wieś składająca się z dworu i ruin folwarku Dzierżyńskich. Cały kompleks "Dzierżynowo" uzyskał status historyczno-kulturalnego zabytku Białorusi.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Folwark - (niem. Vorwerk) Istniejące od XII wieku wielkie gospodarstwo rolne lub rolno-hodowlane funkcjonujące od XIV wieku, nastawione na masową produkcję zboża przeznaczonego na zbyt, wykorzystujące pracę przymusową chłopów (tzw. pańszczyznę). Pierwsze folwarki powstawały w dobrach kościelnych i klasztornych, także gospodarstwa sołtyskie miały zbliżony do folwarków charakter.

W chwili urodzenia Feliksa Dzierżyńskiego Dzierżynowo należało do powiatu oszmiańskiego guberni wileńskiej.

Bywa mylony z miastem Dzierżyńsk (dawniej Kojdanów).

Linki zewnętrzne

Oziembłowo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.

Bibliografia

Bogdan Jaxa-Ronikier, Dzierżyński. Czerwony kat, Oficyna Cracovia, Kraków 1990.

Przypisy

Oziembłowo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
Alwida A. Bajor: Na tropach bohaterów opowieści Józefa Mackiewicza „Krasnyj pomieszczik” (pol.). [dostęp 1 grudnia 2009].
Kat i męczennik Anna Koniecka, Władysław Borowiec. Tygodnik Przegląd, 2004
Feliks Dzierżyński uczczony na Białorusi