Oznaczenia promów kosmicznych - Polski Serwis Naukowy

Każdy wahadłowiec kosmiczny NASA ma oznaczenie składające się z prefiksu i sufiksu oddzielonych myślnikiem. Prefiks dla funkcjonalnych promów to OV, skrót od Orbiter Vehicle.

Sufiks składa się z dwóch części: numeru serii i numeru pojazdu.

Serie:

0 – promy niezdolne do lotu

1 – promy zdolne do lotu

Numery pojazdów są przydzielane kolejno w danej serii, zaczynając od jedynki. Tak więc nie może być promu OV-100, ponieważ oznaczałoby to "Pojazd Orbitalny Seria 1 Pojazd 0".

Istnieje wiele propozycji orbiterów drugiej generacji, zewnętrzne kompatybilnych z nowym systemem, ale udoskonalonych wewnętrznie, które określane są jako "OV-200" lub "OV-2xx" aby odróżnić je od "aktualnej generacji", czyli OV-100. Ta terminologia jest jednak nieformalna, i jest mało prawdopodobne, że jakikolwiek pojazd nawiązujący do aktualnych promów kosmicznych będzie miał takie oznaczenia.

Endeavour – najnowszy prom kosmiczny zbudowany przez NASA, oznaczony symbolem OV-105. Został zbudowany w celu zastąpienia wahadłowca Challenger, głównie z części zamiennych.

Orbiter - część sondy kosmicznej, która pozostaje na orbicie wokół planetarnej po oddzieleniu lądownika i służy jako satelita komunikacyjny, przekazujący sygnał z lądownika na ziemię. Orbiter spełnia również role satelity zwiadowczego fotografującego powierzchnie planety, dokonuje także analizy widma i analizy termalnej.

Oznaczenia orbiterów

MPTA-098 – Pathfinder, (Main Propolution Test Article) makieta struktury

OV-099 – Challenger, pierwotnie STA-099 (Structural Test Article)

OV-101 – Enterprise

OV-102 – Columbia

OV-103 – Discovery

OV-104 – Atlantis

OV-105 – Endeavour

Uwagi: Challenger pierwotnie miał być jedynie przeznaczony do testów strukturalnych. Jako że nie miał być zdolny do lotu, nadane zostało oznaczenie testowe, które zostało zmienione po przystosowaniu Challengera do lotu. Z kolei Enterprise miał być przebudowany do postaci w pełni funkcjonalnej, ale nigdy tak się nie stało. Uznano, że taniej będzie przystosować STA-099 niż OV-101. Numeracja jednak nigdy nie została zmieniona.

Discovery (oznaczenie NASA dla orbitera – OV-103) - skonstruowany przez NASA amerykański wahadłowiec kosmiczny, przystosowany do odbywania wielokrotnych podróży na orbitę. Jest trzecim promem NASA, który odbył lot w przestrzeń kosmiczną (wcześniej taką podróż odbyły Columbia i Challenger) i jednocześnie najstarszym pozostającym w służbie. Jego pierwsza podróż kosmiczna miała miejsce 30 sierpnia 1984. Jego zadaniem jest transport załogi i wymiana zaopatrzenia Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

Enterprise – pierwszy amerykański orbiter wahadłowca. Początkowo planowano nadać mu nazwę Constitution, lecz ostatecznie zmieniono ją wskutek kampanii listowej fanów Star Treka. Jego budowę ukończono 16 września 1977 roku. Jest to prototyp, który nigdy nie osiągnął orbity – służył jedynie jako orbiter ćwiczebny, umożliwiający naukę lądowania bez silników i obserwacje zachowania orbitera w atmosferze. Do jego transportu używano zmodyfikowanego samolotu Boeing 747.

Pathfinder jest określany jako OV-098, nie powinien jednak być mylony z MPTA-098 – Main Propulsion Test Article, stalową ramą (która nie wyglądała jak orbiter) używaną do testowania głównych silników promu kosmicznego. Pathfinder był skonstruowany jak jednostka do sprawdzania dopasowania – prosty model o rozmiarach, kształcie i wadze, jakie planowane były dla orbiterów, który był używany do sprawdzania czy instalacje naziemne będą w stanie obsługiwać promy. Później OV-098 został przebudowany aby kosmetycznie przypominać orbitery, i obecnie jest używany w połączeniu z zewnętrznymi zbiornikami promów w czasie testów napędowych (oznaczenie MPTA-ET). Jednak Pathfinder nigdy nie był formalnie oznaczony numerem, a OV-098 to symbol nieoficjalny.

Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona (Johnson Space Center, JSC) mieści się w Clear Lake City (przedmieście Houston, Teksas). Jest centrum załogowych lotów kosmicznych NASA. Zbudowany na ziemi podarowanej przez pobliski Uniwersytet Williama M. Rice’a.

Zbiornik zewnętrzny promu kosmicznego (ang. External Tank - ET) zawiera paliwo (płynny wodór) i utleniacz (ciekły tlen) i w czasie wznoszenia podaje te składniki pod ciśnieniem do trzech głównych silników promu kosmicznego (ang. Space Shuttle Main Engines - SSME) zamontowanych na orbiterze. Po wyłączeniu silników głównych, zbiornik jest odrzucany. Spada on do atmosfery Ziemi, rozpada się na kawałki i spada do oceanu daleko od lądu, zazwyczaj w oceanie Indyjskim lub Pacyfiku, z dala od szlaków wodnych. Nie jest on odzyskiwany. Jest on konstruowany przez Lockheed Martin dla NASA w fabryce Michoud.

Niektóre inne elementy naziemne używane w programie promów kosmicznych uzyskały oznaczenia OV-xxx, między innymi:

OV-095 – makieta w Laboratorium Integracji Awioniki Promów Kosmicznych (Shuttle Avionics Integration Laboratory – SAIL) w Johnson Space Center.

MPTA-098 – Main Propulsion Test Article – główny egzemplarz testowy napędów

OV-106 – nazwa administracyjna nadana zestawowi komponentów strukturalnych, wyprodukowanych aby zastąpić te użyte przy konstrukcji promu Endeavour, jednakże kontrakt został anulowany niedługo po zawarciu, a zamówienie nigdy nie było zrealizowane.