Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Krajobrazy energetyczne, Obergurgl, Austria
W dniach 16 - 21 lipca 2012 r. w Obergurgl, Austria, odbędzie się wydarzenie pt. "Krajobrazy energetyczne". W fizyce chemicznej charakterystyka zachowania wielu badanych układów opiera się na obecności konkurencyjnych interakcji. To oznacza,...
 
25. warsztaty nt. programowania logicznego, Wiedeń, Austria
W dniach 28 - 30 września 2011 r. w Wiedniu, Austria, odbędą się 25. warsztaty nt. programowania logicznego. Programowanie deklaratywne to zaawansowany paradygmat modelowania i rozwiązywania złożonych problemów. Zainteresowanie tą metodą specyfikacyjną wzra...
 
Inauguracja projektu ATOPICA, Wiedeń, Austria
W dniach 17 - 18 października w Wiedniu, Austria, odbędzie się inauguracja projektu ATOPICA (Choroby atopowe w zmieniających się klimacie, zagospodarowaniu terenu i jakości powietrza). Głównym celem projektu jest pogłębienie, za pomocą ilościo...
 
Konferencja pt. "Transfer obciążeń w biosystemach", Obergurgl, Austria
W dniach 17 - 21 lipca 2011 r. w Obergurgl, Austria, odbędzie się konferencja pt. "Transfer obciążeń w biosystemach". Celem konferencji jest zgromadzenie naukowców zajmujących się teoretycznymi i doświadczalnymi badaniami nad transferem obciążeń w biomolekułach oraz na...
 
Kurs nt. hydrologii trwałych izotopów, Wiedeń, Austria
Dnia 2 maja 2010 r. w Wiedniu, Austria, odbędzie się kurs nt. hydrologii trwałych izotopów ze szczególnym uwzględnieniem trwałych izotopów wodoru i tlenu. Podczas tego krótkiego kursu uczestnicy zostaną wprowadzeni w ważne podstawy trwałych izotopów i ...

Reklama:


Północne Alpy Wapienne

Czy wiesz że...?
Era mezozoiczna, mezozoikera która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.

Skróty: n.p.m.nad poziomem morza oraz m n.p.m.metry nad poziomem morza używane są przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Określa punkt odniesienia, którym jest średni poziom morza.

Alpy Anizyjskie (niem. Ennstaler Alpen) - pasmo górskie w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w krajach związkowych Styria i Górna Austria. Najwyższym szczytem jest Hochtor, który osiąga 2369 m. Głównym miastem regionu jest Eisenerz.

Północne Alpy Wapienne (niem. Nördliche Kalkalpen) – pasmo górskie, a raczej rozciągnięty w kierunku wschód - zachód ciąg masywów górskich zbudowanych ze skał osadowych (głównie wapieni mezozoicznych), tworzący północną część Alp Wschodnich, rozciągający się od Lasu Bregenckiego w austriackim landzie Vorarlberg na zachodzie do Lasu Wiedeńskiego w landzie Dolna Austria i Wiednia na wschodzie.

Góry Martwe (niem.: Totes Gebirge) - grupa gór w Austrii, w paśmie Północnych Alp Wapiennych, leżąca między Salzkammergut-Berge a Alpami Anizyjskimi. Najwyższy szczyt: Großer Priel, 2515 m n.p.m. Nazwa masywu nawiązuje do szaty roślinnej, a właściwie prawie całkowitego jej braku.

Salzkammergut-Berge – pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w krajach związkowych Salzburg i Górna Austria. Najwyższym szczytem jest Gamsfeld, który osiąga 2027 m. Główne miasta regionu to Salzburg i Gmunden. Największą rzeką jest Salzach. Pasmo to zajmuje powierzchnię ok. 1750 km². Znajdują się tu również liczne jeziora, między innymi: Mondsee, Wolfgangsee, Attersee, Traunsee, Altausseer See, Hallstätter See i Grundlsee.

Północne Alpy Wapienne różnią się zarówno pod względem budowy geologicznej jak i krajobrazu od leżących na południe od nich Centralnych Alpy Wschodnich. Granicę między nimi tworzy wąska, miejscami nieciągła strefa szarogłazowa.

Najwyższymi szczytami Północnych Alp Wapiennych są Parseierspitze (3036 m n.p.m.) i Hoher Dachstein (2995 m n.p.m.).

Grupy górskie Północnych Alp Wapiennych
(kolorem fioletowym zaznaczono granice państw oraz austriackich krajów związkowych)

Grupy górskie Północnych Alp Wapiennych (od wschodu do zachodu)

  1. Las Wiedeński
  2. Alpy Gutensteinskie
  3. Rax-Schneeberg-Gruppe
  4. Alpy Mürzstegskie
  5. Alpy Türnitzkie
  6. Alpy Ybbstalskie
  7. Grupa Hochschwab
  8. Alpy Anizyjskie
  9. Alpy Górnoaustriackie
  10. Góry Martwe
  11. Dachstein
  12. Salzkammergut-Berge
  13. Tennengebirge
  14. Alpy Salzburskie
  15. Loferer Steinberge i Leoganger Steinberge
  16. Alpy Chiemgawskie
  17. Kaisergebirge
  18. Rofan (Brandenberger Alpen)
  19. Alpy Bawarskie
  20. Karwendel
  21. Wettersteingebirge
  22. Alpy Ammergawskie
  23. Alpy Algawskie
  24. Alpy Lechtalskie
  25. Lechquellengebirge
  26. Las Bregencki

Geologia

Północne Alpy Wapienne zbudowane są ze skał osadowych - głównie wapieni i dolomitów. Wapienie reprezentują fację głębokomorską. Wiek tych skał określa się w zdecydowanej większości jako Trias (dolny mezozoik). Nad triasem leżeć powinny wapienie jurajskie, jednakże zostały one w znacznej mierze zerodowane i zachowały się głównie na północnych obrzeżach całego łańcucha. Formacje kredowe występują jedynie epizodycznie. Następstwo warstw nie jest jednak często zachowane ze względu na istnienie licznych nasunięć i płaszczowin.

Kaisergebirge - pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w kraju związkowym Tyrol. Najwyższym szczytem jest Ellmauer Halt, który osiąga 2344 m.

Alpy Mürzsteger (niem. Mürzsteger Alpen) – pasmo górskie w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w krajach związkowych Dolna Austria i Styria. Najwyższym szczytem jest Hohe Veitsch, który osiąga 1981 m.

Na północnym skraju Północnych Alp Wapiennych znajduje się wąski pas sfałdowanych skał typu fliszowego, powstałych w trzeciorzędzie. Jest to odpowiednik molasy budującej tzw. 'jednostki helweckie' w Alpach Zachodnich.

Północne Alpy Wapienne powstały na skutek ruchów górotwórczych orogenezy alpejskiej. Ich największe natężenie przypada na miocen. Na skutek nacisku sztywnego kontynentu afrykańskiego na ukształtowaną w paleozoiku platformę zachodnioeuropejską nastąpiło wówczas fałdowanie utwardzonych mezozoicznych osadów morskich i znaczne przesunięcie ich w kierunku północnym. Doszło wówczas do licznych nasunięć z wytworzeniem skomplikowanego systemu rozległych płaszczowin. Wielu geologów jest zdania, że w związku z wielkimi przesunięciami mas skalnych w kierunku północnym strefa korzeniowa płaszczowin i obalonych na północ fałdów znajduje się daleko na południu, nawet poza Alpami Centralnymi, mniej więcej w rejonie południowej strefy szarogłazowej.

Alpy Algawskie (niem. Allgäuer Alpen) – pasmo górskie, część Alp Bawarskich, w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii (Vorarlberg i Tyrol) i Niemczech (Bawaria i Badenia-Wirtembergia), między Jeziorem Bodeńskim i doliną Lechu. Zachodnia część nosi nazwę Lasu Bregenckiego. Pasmo nie przekracza 3000 m n.p.m.; najwyższym szczytem jest Großer Krottenkopf, który osiąga 2657 m. Głównym miastem regionu jest Oberstdorf.

Rax-Schneeberg-Gruppe – grupa górska w Alpach Styryjsko-Dolnoaustriackich, części Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w krajach związkowych Styria i Dolna Austria. Najwyższym szczytem jest Schneeberg, który osiąga 2076 m. Głównym miastem regionu jest Mürzzuschlag.

Wspomniane płaszczowiny wchodzą w skład wielkiej jednostki tektonicznej, zwanej jednostką austryjską. Badania wykazały, że osadowe skały okruchowe (zlepieńce) w obrębie jednostek austryjskich zawierają materiał (ziarna) pochodzące z niszczenia położonej daleko na południe od Alp platformy aupulijskiej.

Leoganger Steinberge – grupa górska, część Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w krajach związkowych Salzburg i Tyrol. Razem z Loferer Steinberge tworzy jedną grupę. Najwyższym szczytem jest Birnhorn, który osiąga 2634 m. Największe miasta w pobliżu to Kitzbühel i Kufstein.

Lechquellengebirge – pasmo górskie, część Alp Bawarskich, w Północnych Alpach Wapiennych. Leży w Austrii, w kraju związkowym Vorarlberg. Najwyższym szczytem pasma jest Große Wildgrubenspitze, który osiąga 2753 m. Okolica jest słabo zaludniona; największe miasta w okolicy to Landeck w kraju związkowym Tyrol i Oberstdorf w Niemczech. Nazwa pasma oznacza "Góry źródła Lechu". Lech to rzeka, która bierz swe początki właśnie w tym paśmie.

Północne Alpy Wapienne nasunięte są na leżące pod nimi młodsze utwory, wchodzące w skład jednostek helweckich. Ich skład litologiczny i facjalny różni się znacznie od jednostek austryjskich. Są to formacje, przeważnie o charakterze fliszu, wieku kredowego i paleogeńskiego. Wychodnie tych utworów znajdują się na północ od Północnych Alp Wapiennych i budują one tzw. Prelapy. Mają one charakter wąskiego lecz długiego pasa ułożonego równoleżnikowo. Ze względu na niezbyt dużą odporność na wietrzenie formacje fliszowe tworzą niewysokie wzgórza o obłych, łagodnie nachylonych kształtach.

Las Bregencki (niem. Bregenzerwaldgebirge) – pasmo górskie, część Alp Bawarskich, w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w kraju związkowym Vorarlberg. Największym miastem w regionie jest Oberstdorf w południowych Niemczech. Najwyższym szczytem pasma jest Glatthorn osiągający wysokość 2134 m.

Hoher Dachstein - szczyt w grupie Dachstein, w Alpach Salzburskich części Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii na granicy krajów związkowych Styria i Górna Austria. Jest to najwyższy szczyt w grupie Dachstein. Wysokość szczytu to 2995 m n.p.m. jednak czasami bywa on zaliczany do trzytysięczników, gdyż na jego szczycie znajduje się 5,5 metrowy metalowy krzyż. Szczyt można zdobyć ze schronisk Adamekhütte (2196 m) lub Simonyhütte (2205 m).

Południową granicę Północnych Alp Wapiennych stanowi wąska, lecz rozciągająca się równoleżnikowo na dużej długości tzw. północna strefa szarogłazowa, oddzielająca je od Centralnych Alp Wschodnich.

W plejstocenie Północne Alpy Wapienne uległy zlodowaceniu. Obecny kształt gór jest w dużej mierze wynikiem działania lodowców. Występują formy rzeźby lodowcowej, z ostrymi niekiedy graniami, głębokimi dolinami i wysokimi ścianami skalnymi. Rzeźba lodowcowa nie jest jednak na ogół tak wyraźnie zaznaczona w terenie jak w Alpach Centralnych. Wyjątki stanowią masyw Dachstein, Alpy Salzburskie i Alpy Bawarskie o ostrych, typowo alpejskich formach. Obecnie lodowce zachowały się jedynie na Dachsteinie i w masywie Hochkönig.

Według podziału dokonanego przez Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych w 2004 r. paleogen jest to starszy okres ery kenozoicznej trwający od 65,5 ± 0,3 mln do 23 ± 0,3 mln lat temu.

Zachód (symbol W, od ang. west) – jedna z czterech głównych stron świata. Odnosi się do punktu horyzontu, w którym Słońce zachodzi w dniu równonocy.

Ze względu na formacje wapienne występują liczne zjawiska krasowe, jak jaskinie, zapadliska, ponory, wywierzyska.

Literatura

  • Gwinner M.P., (1978): Geologie der Alpen. Stratigraphie, Paläogeographie, Tektonik, Schweizerbart, ISBN 978-3-510-65315-7.
  • Möbus G., (1997): Geologie der Alpen, Loga, ISBN 978-3-87361-249-5.
  • Pfiffner A.O., (2009): Geologie der Alpen, Uni-Taschenbücher, ISBN 978-3-8252-8416-9.
  • Ostalpen im Alpenvereins-Jahrbuch
  • Miocen – najstarsza epoka neogenu. Epoka wielkich przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza w atmosferze i wód w morzach. Trwał od 23,03 mln do 5,332 mln lat temu.

    Vorarlberg (łac. Cisarulana, pol. dawniej Przedarulania) – najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jako jedyny land austriacki należy (w części) do zlewiska Morza Północnego.





    Czy wiesz że...? beta

    Alpy Chiemgawskie (niem. Chiemgauer Alpen) - pasmo górskie, część Alp Bawarskich, w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii (Tyrol i Salzburg) i Niemczech (Bawaria). Jest to jedno z niższych pasm alpejskich; najwyższym szczytem jest Sonntagshorn, który osiąga 1961 m. Główne miasta regionu to Salzburg i Kufstein.
    Kraj związkowy (t. "land"; niem. das Land - "ziemia", "kraj", "kraina" lub das Bundesland - "kraj związkowy") - nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii.
    Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,5 ± 4,0 do 65,5 ± 0,3 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę.
    Alpy Gutensteinskie (niem Gutensteiner Alpen) – pasmo górskie w Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria. Najwyższym szczytem jest Reisalpe, który osiąga 1399 m.
    Parseierspitze - szczyt w Alpach Lechtalskich, części Północnych Alp Wapiennych. Leży w Austrii w kraju związkowym Tyrol. Jest to najwyższy szczyt Alp Lechtalskich i zarazem jedyny w tym pasmie, który przekracza 3000 m. Szczyt można zdobyć ze schronisk Augsburger Hütte (2289 m) lub Memminger Hütte (2242 m). Sąsiaduje z Gatschkopf i Eisenspitze.
    Centralne Alpy Wschodniepasmo górskie, część Alp Wschodnich rozciągająca się od jeziora Como i przełęczy Splügen we Włoszech i Szwajcarii w kierunku zachodnim i północno-zachodnim, aż do brzegu Alp na południe od Wiener Neustadt w Austrii Dolnej. Najwyższym szczytem Centralnych Alp Wschodnich, a zarazem całych Alp Wschodnich jest Piz Bernina, 4049 m n.p.m. w Alpach Retyckich.
    Dolna Austria (Niederösterreich) - kraj związkowy w północnej Austrii. Graniczy z Czechami, Słowacją, Burgenlandem, Styrią, Górną Austrią oraz otacza kraj związkowy Wiedeń. Stolicą landu jest Sankt Pölten. Krajobrazowo dzieli się na:
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.