Półwysep Chalkidiki - Polski Serwis Naukowy

Półwysep Chalcydycki

Półwysep Chalcydycki albo Chalkidiki (gr. Χαλκιδική, łac. Chalcidice) - półwysep w Grecji, u północnych wybrzeży Morza Egejskiego, na południowy wschód od miasta Saloniki, historyczna kraina Chalkidyka. Powierzchnia półwyspu wynosi 2945 km².

Morze Egejskie (gr. Aigaion Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Morze Egejskie podzielone jest między Grecję i Turcję.

Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20 stopni C oraz łagodne zimy powyżej 0 stopni, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.

Warunki naturalne

Od zachodu Półwysep Chalcydycki oblewają wody Zatoki Salonickiej i Zatoki Termajskiej, od wschodu Zatoki Orfańskiej. Trzy mniejsze półwyspy w południowej części Chalkidiki - Kasandra, Sithonia i Athos - tworzą dwie zatoki: Kasandryjską (między Kasandrą i Sithonia) oraz Ajiu Orus (między Sithonia i Athos). Wzdłuż północnej granicy półwyspu rozłożone są jeziora Koronia i Wolfi.

Region Macedonia Środkowa (nwgr. Κεντρική Μακεδονία, trl. Kentrikī́ Makedonía) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji. Położony jest w północnej części kraju i zajmuje środkową część greckiej krainy historycznej Macedonia oraz część krainy historycznej Macedona. Graniczy od zachodu z regionem Macedonia Zachodnia, od południowego zachodu z Regionem Tesalia, od wschodu z regionem Macedonia Wschodnia i Tracja, a od północy z Bułgarią i Republiką Macedonii. Od południa ograniczony jest przez Morze Egejskie. Na wschodnim krańcu półwyspu Chalkidiki graniczy z okręgiem autonomicznym Athos.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Środkową część półwyspu zajmuje masyw górski góry Cholomontas (1 165 m n.p.m.). W zachodniej części półwyspu teren jest przeważnie mało pofałdowany. Trzy półwyspu na południu Chalkidiki są w przeważającej części górzyste.

Chalkidiki leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego.

Prefektura Chalkidiki w Grecji

Przynależność administracyjna

Terytorium Półwyspu Chalcydyckiego jest niemal w całości częścią regionu administracyjnego Macedonia Środkowa. Północne tereny półwyspu należą do prefektury Saloniki. Południowo-wschodnią część półwyspu zajmuje okręg autonomiczny Athos. Środkową i południowo-zachodnią część półwyspu zajmuje Chalkidiki ze stolicą w Polijiros. Prefekturę zamieszkuje 109.687 ludzi (stan z roku 2005).

Półwysep Sithonia, także: Longos - środkowy z trzech "palców" na południu półwyspu Chalkidiki w północnej Grecji. Zielony i górzysty półwysep charakteryzuje się długim pasmem malowniczych, pozbawinych zgiełku i turystów plaż wzdłuż północnego i wschodniego wybrzeża. Natomiast zachodnia część półwyspu jest tłumnie odwiedzana przez turystów.

Zatoka Termajska (gr. Θερμαϊκός Κόλπος) – zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowi część Morza Egejskiego, wcina się w głąb lądu oblewając zachodnie wybrzeża Półwyspu Chalcydyckiego. Jej najdalej na północ wysuniętą część stanowi Zatoka Salonicka.