Pędnik wodnoodrzutowy - Polski Serwis Naukowy

Pędnik strugowodny dla szybkich jednostek.
1. Dysza wylotowa, 2. Pędnik śrubowy, 3. Dyfuzor, 4. Wlot, 5. Wał napędowy.

Pędnik strugowodny dla wolnych jednostek.
1. Ster, 2. Wylot, 3. Przeciwśruba, 4. Pędnik śrubowy, 5. Kanał strugowodny, 6. Wał napędowy, 7. Wlot.

Dysza pędnika wodnoodrzutowego

Pędnik wodnoodrzutowy (także: pędnik strumieniowy, pędnik strugowodny) - pędnik okrętowy, który strumień wody wyrzucanej poza jednostkę pływającą zamienia na siłę go poruszającą. Woda jest zasysana przez pompę do tylnej części kadłuba, a następnie wytłaczana przez dyszę z pewną prędkością w kierunku przeciwnym do zamierzonego kierunku ruchu jednostki pływającej.

Jednostka pływająca – pojęcie szersze w stosunku do statku wodnego. Jest to każda konstrukcja zdolna do samodzielnego unoszenia się na powierzchni wody lub do czasowego przebywania pod jej powierzchnią, z napędem własnym ew. cudzym (holowana lub pchana), lub też zakotwiczona na stałe, o jednym lub wielu z niżej wymienionych przeznaczeń:

Dysza - przewód hydrauliczny zbieżny o przekroju zmniejszającym się wzdłuż linii przepływu gazu lub cieczy, kosztem spadku jego ciśnienia. Uzyskuje się przez to wzrost prędkości gazu lub cieczy, z jednoczesnym uzyskaniem bardziej skoncentrowanego strumienia. Dysze robione są z różnych materiałów, w zależności od przeznaczenia, i czynnika przez nie przepływającego. Gdy czynnikiem przepływającym przez nie jest gaz palny, dysze wykonuje się z mosiądzu, by uniknąć uwentualnego iskrzenia, które występuje w stopach opartych o żelazo.

Do podstawowych elementów konstrukcyjnych pędnika strugowodnego zaliczamy:

kanał dolotowy wraz z osłoną.

pierścień roboczy,

pompa osiowa (w większości przypadków jest to śruba napędowa Kaplana),

prowadnice, których zadaniem jest likwidacja prędkości obwodowych strumienia wody powstającego za śrubą,

kanał wylotowy (konfuzor),

zastawki do sterowania kierunkiem wypływu strumienia wody.

Pędniki tego typu powstawały już w XVII wieku w Anglii. Od tego czasu powstało wiele wersji pędnika wodnoodrzutowego (np. pędnik stożkowy Hotchkissa). Obecne znajdują zastosowanie na statkach żeglujących po płytkich akwenach, w szczególności dla jednostek szybkich sportowo-turystycznych, wojennych, statkach ratowniczych i wodolotach.

Kadłub statku wodnego – konstrukcja przestrzenna statku nadająca mu kształt oraz zapewniająca mu pływalność. Złożona jest z elementów konstrukcyjnych, jak np.: poszycie (dna, burt i pokładu), wręgów, stępki, pokładników, tylnicy, dziobnicy, nadbudówki, itp. Kształt jak i wytrzymałość kadłuba zależą od przeznaczenia jednostki i wymogów określonych przepisami (np. towarzystw klasyfikacyjnych).

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Do zalet napędu strugowodnego możemy zaliczyć:

brak części wystających,

łatwe i skuteczne manewrowanie przez zmianę kierunku wypływu wody,

możliwość dużego obciążenia pędnika strugowodnego.

Wadą jednostek z napędem strugowodnym jest ich mała siła w przypadku poruszania się wstecz.

Źródła

Śródlądowy transport wodny, Jan Kulczyk i Jan Winter, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław grudzień 2003.